Size ‘Avare’ filmini izledikten sonra Hindistan’a gitmeye kalkan amcamın hikayesini anlatmış mıydım? Evet, 1950’lerin ortasında Gaziantep’te yağız bir delikanlı olan Mehmet Amcam, kavgadan dövüşten vakit bulduğunda sinemaya gitmeyi çok severmiş. 1920’lerin ortasında Antep’te ilk sinema salonunu açan Nakıp Ali’nin sinemasında hafta sonları izlediği filmleri anlatmak en büyük keyfiydi amcamın… Nakıp Ali’nin sineması benim sinema aşkımın da kilometre taşıdır. Christopher Reeve’in oynadığı Süpermen filmi, karanlık bir sinema salonunda büyük bir kalabalıkla izlediğim ilk filmdi… Neyse bu başka bir hikaye… Amcamın öyküsüne dönelim!
Amcam bir cumartesi öğleden sonra diye anlatmıştı. Bir arkadaşıyla Nakıp Ali’nin sinemasında ‘Avare’ filmini izliyor. 1951 yapımı, Raj Kapoor’un hem yönettiği hem başrolünde oynadığı Hint filmi Avare o yıllarda Türkiye’den büyük olay oluyor. “Avara mu…” diye akıp giden filmin şarkısını ben de çocukluğumda Antep sokaklarında koştururken çok söylemişimdir… Kapoor’un sevimli bir hırsızı canlandırdığı filmi gösterime girdiği hafta 2 ya da 3 kez izlediğini anlatmıştı amcam, filmin kendisini neden bu kadar etkilediği hakkında hiçbir fikri yoktu. Ancak “Filmden çıktıktan sonra Hindistan’a gitmeye karar vermiştim” diyordu. İnternet yok, Antep’te bir seyahat acentesi yok, amcamın da Hindistan’a nasıl gideceğine dair hiçbir fikri yok… Ona en uzak yer Halep! Hafta sonu çırak olarak çalıştığı tamirciden haftalığını alınınca bir arkadaşının da aklını çelip kimseye haber vermeden bir kamyoncuyla anlaşıp Hindistan’a doğru yola çıkıyorlar. ‘Avare’yi bulacaklar!
Amcam bir Kristof Kolomb değil ama o da tıpkı Kolomb gibi Hindistan’a diye yola çıkıp bambaşka bir yerde takılıp kalıyor! Halep’e geldiklerinden bir iki gün sonra polise yakalanıyorlar. Sanırım yine bir kavgaya karışmış, hatırlamıyordu tam olarak. Hatırladığı günlerce nezarethanede kaldığı…
Aynı anda Antep’te dedemler, günlerdir aradıkları oğullarının hayatında ümidi kesmiş; arkasından mevlit okutuyorlar!
Günler sonra polis bu iki arkadaşı ne yapacağını bilemeyince salıyor! Halep’ten Hindistan’a yol ararken Antepli bir kamyoncu çıkıyor karşılarına… O zamanlar Antep küçük yer, kamyoncu dedemin bir tanıdığı çıkıyor… İki ‘avare’yi yanına alıp Antep’e getiriyor.
Dedemden yediği dayağı anlatırken gülerdi amcam…
BOLLYWOOD’UN YENİ YILDIZI ‘YAPAY ZEKA’
Bollywood dünya sinema endüstrisinin en çok film üreten merkezlerinden biri… Yıllar içinde Avare gibi kültürel fenomen çıkaran, amcam gibi birçok insanı Hindistan’a çeken Bollywood bugünlerde yapay zekayla film üretmeyi konuşuyor. Önceki gün BBC’de bir haberin başlığı “Dünyanın en büyük film endüstrisinin yeni yıldızı yapay zekâ”ydı. Haber Hint sinemasının yapay zekâyı Hollywood'dan çok daha kolay benimsediğini anlatıyordu.
Senarist ve yönetmen Vivek Anchalia, yeni filmini yapımcılara sunmaya kalktığında, yapımcılar projeye ilgi göstermemiş. O da, ChatGPT ve Midjourney gibi yapay zeka araçlarının yardımıyla kendi başına filmini yapmaya koyulmuş. Midjourney’le görselleri oluşturmuş, ChatGPT ise senaryo üzerine fikirler vermiş. Sonuç olarak romantik bi film olan Naisha ortaya çıkmış. Anchalia, "Yapay zeka bana filmi kendi şartlarımla yapma imkanı veriyorsa neden bir stüdyonun onayını bekleyeyim ki?" diyor.
Hindistan'ın renkli ve çeşitli film endüstrisinde yapay zeka her geçen gün daha fazla yer kaplamaya başlamış. Tecrübeli oyuncuların gençleştirilmesinden ses klonlamaya ve sahnelerin çekimden önce görselleştirilmesine kadar yapay zeka, Hindistan'daki film yapımının her alanına girmiş. BBC’den haber, ‘bazı stüdyoların bu teknolojiye hızla aşık olduğu’nu söylüyor.
“YAPAY ZEKA FİLM YAPIMINI DEMOKRATİKLEŞTİRDİ”
Vivek Anchalia’nın filminin bütçesi geleneksel bir Bollywood yapımının yüzde 15'inden daha azmış. 75 dakikalık filmin yüzde 95'i yapay zeka tarafından üretilmiş. Fragman yayınlandıktan sonra, bilgisayar tarafından oluşturulan başrol oyuncusu Naisha, Haydarabad merkezli bir mücevher markasıyla reklam anlaşması bile imzalamış.
Anchalia, "Yapay zeka film yapımını demokratikleştirdi" diyor: "Bugün, hiçbir kaynağı olmayan herhangi bir genç, hevesli film yapımcısı yapay zeka kullanarak film yapabilir."
Hollywood’daki ‘yapay zeka’ alerjisinin aksine Hintli yapımcılar filmlerini yapmak için yapay zekadan daha fazla yararlanmaya başlamış. 20 milyon Hindistan rupisi (yaklaşık 240 bin dolar) gibi çok düşük bir bütçeyle bilim kurgu türünde bir hiciv filmi çekene yapımcı Arun Chandu, "Bu, bir Hint düğününün maliyetinden bile az” diyor keyifle… Ses tasarımcıları Sankaran AS ve KC Sidharthan, Soundly (bulut tabanlı bir ses kütüphanesi) ve Krotos Studio'nun Reformer adlı yapay zeka destekli ses tasarım aracı da dahil olmak üzere yapay zeka destekli araçlarla çalıştıklarını söylüyorlar: "Eskiden, bir film yapımcısının son dakika radikal bir fikri olduğunda, bir stüdyo rezervasyonu yapmamız gerekirdi. Bugün yaklaşımımız şu: 'Bunu en kısa sürede yapabiliriz'..."
YAŞLI OYUNCULARI GENÇLEŞTİRİP KARİYERLERİNİ UZATIYOR!
Hint sineması büyük ölçüde kısıtlama olmaksızın yapay zekayı benimsemesi, Hintli film yapımcılarının insan yaratıcılığına zarar verdiği yönünde endişeleri de beraberinde getiriyor. Yapımcı Jithin Laal, insanın aksine yapay zekanın, iyi bir senaryo yazımının anahtarı olan duygusal derinlikten, kültürel inceliklerden ve insan sezgisinden yoksun olduğunu savunuyor.
Gerilim filmi "Rekhachithram"da 73 yaşındaki ünlü oyuncu Mammootty’nin yapay zekayla 30’lu yaşlarına döndürülmesi tartışılırken dünya çapında tanınan emektar oyuncu Sathyaraj, "Yapay zeka, aksiyon filmlerinde başrollerde oynamama olanak sağlayarak kariyerimi uzatabiliyorsa, bizim gibi yaş ayrımcılığının yaygın olduğu bir sektörde neden kullanmayalım?" diyor…
Yönetmen Guhan Senniappan, bütçe sıkıntısı olan bir filmini tamamlamak için yapay zekadan faydalansa da yapay zekanın, Hint mitolojisine dayanan yerel referanslardan tamamen habersiz olmasının kendisini şaşırttığını belirtiyor.
Yapay zekayla üretilen sanat eserleri konusunda keskin çizgilerim yok! Nasıl kullanılacağı nereye gideceği konusunda kafamda, cevabını bulamadığım bir dolu soru var… BBC’de Bollywood’un yapay zekayı nasıl kucakladığı haberini okurken amcamın Avare’nin peşinden Hindistan yollarına düşmesi geldi. Sanırım aradığım cevaplardan biri bu… Yapay zeka insana hayaller kurduran o duyguyu verebilir mi? Yapay zekayla yapılmış bir Avare’nin peşinden bir yerlerde bir genç Hindistan’a gitmek için yola çıkar mı?
