Smart Latch’tan Fancy’e iki at, iki farklı hayat

“Zamanların en iyisiydi, zamanların en kötüsüydü…” İki atın hikayesinin anlatmaya çalışacağım bir yazı için bu harika cümlesini kullanmama Dickens'ın itiraz edeceğini sanmıyorum!

4 yaşında son yarışını koştuktan altı ay sonra, kaçak olarak kesilip, Mersin Büyükşehir Belediyesi'nin aşevinde eti kavurma olarak insanlara dağıtılan Smart Latch ile hemen hemen aynı günlerde 37 yaş 329 günlükken dünyanın en yaşlı atı olarak Guinnes Dünya Rekorlar Kitabı’na giren Fancy’ öyküsünü 'zamanların en iyisiydi, zamanların en kötüsüydü’den daha güzel anlatan bir cümle kurulamaz bence...

21 Nisan 2024’te Adana Hipodrumu ilk yarışını koşan Smart Latch, kısa ömrüne 3 birincilik, 1 ikincilik, 1 üçüncülük, 2 de dördüncülük sığdırmış. 14 Ekim 2025’te son kez piste çıkan İngiliz yarış atı bacağındaki küçük kırık nedeniyle artık koşamayacağı için sahibi Suat Topçu tarafından damızlık olarak kullanılmak istenmiş. Koşu sırasında sprint'e kalktığında acı çeken Smart Latch’ın bir talihsizliği de veteriner kontrolünde ortaya çıkmış. Rahminde sorun olduğu için anne olamayacağı anlaşılan Smart Latch’ı bedelsiz bir şekilde bir binicilik kulübüne verilmek istenmiş. Yaklaşık 6 ay sonra Smart Latch bir aşevinde, kavurma olarak insanların tabaklarına konulmuş!

Tam da bizim şoke olmuş şekilde bu haberi okuduğumuz günlerde ABD’nin Virgina eyaletinde ‘günlük yürüyüşlerini ve haftalık spa terapilerinin keyfini süren Amerikan Quarter cinsi at, Fancy, Guninnes Rekorlar Kitabı yetkilileri tarafından ziyaret edildiği haberine denk geldim Washington Post’ta...

Paige Blumer ile Fancy 2000 yılında tanışıyor. O zamanlar 12 yaşında olan ve Josey Wales adıyla tanınan atla tanıştığı günü Paige şöyle anlatıyor: “8 yaşında binicilik yaptığım ahıra geldi. Onu ilk gördüğüm anda bir bağ hissettim. Garip gelebilir ama, onda çok anaç bir enerji vardı. Sanki her zaman bana bakacakmış gibi hissettim. Anneme ve babama onu satın almaları için yalvardım. Hayatımın en güzel anlarından biriydi. Adı çok gösterişliydi, bu kadar çirkin bir ismi hak etmiyordu. Hemen değiştirdim ona Fancy adını verdim...”

Fancy ile Paige arasındaki mistik bağın unsurlarından biri ikisinin de 1 Nisan doğumlu olmaları. 26 yıldır doğum günlerini birlikte kutluyorlar. Fancy birkaç gün sonra 38, Paige 34 yaşına girecek. Ancak dünyanın en yaşlı yaşayan atı unvanını çoktan aldı.

Paige’le çok mutlu olduğu bir gerçek ancak Fancy, yaşlılığın tüm ağırlığını da yorgun bacaklarında hissediyor. Örneğin son günlerde görme yetisi iyice zayıflamış durumda. Veterinerler ona destek olacak bir arkadaşın harika olacağını söylemişler. Paige de bunun için araştırma yapmaya başlamış. Kızıyla birlikte ziyaret ettikleri bir hayvan kurtarma merkezinde oldukça hasta olan ‘eşek’ Rosie karşılaşmışlar. “Ona aşık olduk” diyor Paige. Hemen sahiplenmişler ve eve getirmişler. Bakımlarını yapıp, sağlığına kavuşturduktan sonra Fancy ile tanıştırmışlar. Paige’in ‘birbirine çok benzeyen iki kardeş’ olarak tarif ettiği Fancy ile Rosie şimdi çiflikte birlikte geziyorlar. Rosie, gözleri eskisi kadar iyi görmeyen yaşlı dostu Fancy’nin ‘rehber eşeği’ olmuş. “Çiftlikte birlikte gezen iki yaşlı teyze gibiler ve birbirlerinin arkadaşlığından hoşlanıyorlar" diyor Paige.. İkisinin yan tarlada gördükleri hakkında dedikodu yaptıklarını hayal etmeyi çok sevdiğini belirtiyor.

Paige, Fancy’nin ömrünün sonsuz olmadığını biliyor. Ancak onun asla pes etmediğini söylüyor: “Çok güçlü iradeli bir at, o pes etmiyor ben de ondan asla vazgeçmeyeceğim...” Fancy’e yaşlandığında kendisine nasıl davranılmasını istiyorsa öyle davrandığını anlatıyor ve ekliyor: “Bence birçok at sahibi sadece binilebilen bir ata değer veriyor, oysa atlar bundan çok daha fazlası! Böylesine enerjik bir ata ve yaramaz bir eşeğe sahip olduğum için çok şanslıyım; onlarla her gün anılar paylaşıyorum. Bana ve küçük kızıma empati, sabır, azim ve zarafet konusunda çok şey öğrettiler...”

Paige Blumer ile Fancy birlikte büyümüşler, birlikte birçok binicilik yarışmasını kazanmışlar ve 25 yıl boyunca sarsılmaz bir bağla birbirlerine bağlanmışlar.

Fancy'nin eski sahibi ve Blumer'ın çocukluk antrenörü olan Gary Cox, Fancy'nin hala hayatta olduğunu duyduğunda çok sevindiğini söylüyor: “Başka herhangi biri o atı çoktan öldürürdü. Paige ve Fancy birbirleri için yaratılmışlar...”

Paige artık çok yaşlı olan Fancy’e binip gezintileri çıkamıyor ama her gün onunla buluşup vakit geçiriyor. Fancy’e olan tutkusu bir kariyere de dönüşmüş. Yaklaşık on yıldır veteriner kliniklerinde çalışıyor ve şu anda Virginia, Leesburg'da bir hayvan diş hekimi ve ağız cerrahının hastane müdürü...

Veterinerler bugüne kadarki en yaşlı hastaları olduğunu söylediklerinde Paige Blumer, Fancy'nin bir dünya rekoru sahibi olabileceği fikrini aklında bile geçirmemiş. Ta ki geçen yıl bir aile üyesinin Fancy'yi Guinness Dünya Rekorları'na aday göstermesini önermesine kadar...

Fancy'nin rekorlar listesine girmesinin istemesinin nedenlerinden birinin, doğru beslenme ve bakımla atların 30'lu yaşlarına ve daha sonrasına kadar sağlıklı bir şekilde yaşayabileceğini insanlara göstermek istemesi olduğunu belirtiyor Paige.

Birçok atın, 20'li yaşlarında binicilik kariyerleri sona erdikten sonra ötenaziye tabi tutulduğunu söyleyen, yaşlı atlar için emeklilik çiftliği işleten Alexandra Vilgrain, yaşlı atlar için böyle bir çiftlik kurmasının temel bir nedeni olduğunu söylüyor: "Atların en verimli dönemlerinde bize verdiklerini kutluyoruz. Onları yaşlılık yıllarında koruma yükümlülüğümüz var.”

4 yaşındaki kızı Quinn Fancy ile tanıştırabildiği için çok duygulandığını anlatan Paige, “Bir atın faydalı ömrü sadece binilmekle sınırlı değil. Çok daha fazla amacı, çok daha fazla değeri var ve onlardan öğrenebileceğimiz çok şey var. Hafta sonlarımı dışarı çıkıp onu yıkayarak ve onun yanında olarak geçirmekten keyif alıyorum. Çok huzurlu. Onu hala hayatımızda bulundurmak çok keyifli ve bunun için minnettarız.”

4 yaşında, gizlice kesilip, kavurma yapılarak insanlara yedirilen Smart Latch ile birkaç gün sonra 38. Yaşını kutlayacak ‘dünyanın yaşayan en yaşlı atı’ Fancy’nin öyküsü için Dickens’ta daha güzel bir cümle kurulabileceğini sanmıyorum… Sizce de ‘zamanların en iyisini, zamanların en kötüsünü’ yaşamıyor muyuz?