BBC’nin ‘Yanlış Adam’ı ile ‘Talihsiz Adam’ının öyküsü

İnternetin emeklemekten ayakları üstüne durmaya ilk adımlarını atmaya başladığı günler... Facebook 2, Youtube 1 yaşında... Sosyal medyayı cümle içerisinde bile nadiren kullanıyoruz. Twitter, Instagram, TikTok, Spotify kelimelerinin anlamını bilen yok! Telefonların henüz çok akıllı olmadığı günlerden bir gün, 8 Mayıs 2006 sabahı saat 10.00’da, Kongo Cumhuriyeti'nden 38 yaşında bir finans mezunu olan Guy Goma, iş görüşmesi için BBC'nin Batı Londra’daki binasının girişnde oturuyor...

Aynı dakikalarda BBC haber merzeki editörlerinden, 30 yaşındaki Elliott Gotkine, günün en büyük haberi olan Apple Computer ve plak şirketi Apple Corps arasındaki dava hakkında konuşmak için News 24 programına gelecek konuğun henüz ortada görünmemesinden dolayı biraz endişeli... Yayına dakikalar kala, saat 10.30 gibi, binanı resepsiyonuna koşup “Guy Kewney geydi mi?” soruyor. İngiltere’nin önde gelen teknoloji yazarlarında biri olan Kweney’i daha önce görmüş, sakalı kızıl bir adam diye hatırlıyor. Resepsiyondaki görevli, “Evet, burada” diyor. Gotkine, koşarak aşağıya, resepsiyona iniyor. Görevli az ileride oturan siyah bir adamı gösteriyor, “Orada işte!” Elliott, şüpheyle, “Emin misin?” diye soruyor. “Evet” cevabını alınca, adama yaklaşıp “Guy Kewney mi?” diyor. Koltukta outran adam, “Evet” deyince kafasında “Sanırım internette yanlış fotoğraf gördüm” diye geçiriyor ve konuğuyla birlikte stüdyoya doğru yürümeye başlıyor...

Kongo Cumhuriyeti’nden Guy Coma o sabahı şöyle hatırlıyor: “En iyi bej takımımı ve uğurlu mavi gömleğimi giymiştim. Yağmur yağıyordu. Bu yüzden St Quintin Sitesi'ndeki dairemden, yani Kuzey Kensington'daki evden BBC’ye yürümek için bir ceket giydim. Resepsiyoniste, ‘İş görüşmesi için buradayım’ dedim. Adımı sordu ve ben de Guy Goma olduğumu söyledim. Oturmamı söyledi ve iş bilgi departmanından birinin beni almasını beklemeye başladım. Genç, gergin görünümlü bir adam bana yaklaştı. ‘Guy?’ dedi. ‘Evet’ dedim. ‘Benimle gel!’ deyip koşmaya başladı. Biz Kongolular takım elbiseyle koşmayı sevmeyiz ama ben de onunla koştum. Merdivenlerden hızla çıkıp ve sonsuza kadar uzanan bir koridora girdik. Nefes nefese kalmışım ve terlemeye başladım. Kafamdan, ‘Bu da iş görüşmesi için testin bir parçası olmalı’ diye söyleniyordum. Genç adam beni aydınlık, açık bir odaya götürüyor. Kulaklıklı bir kadın bana Guy olup olmadığımı sord ve bir tabureye oturmamı istedi. Genç adam gitti. Sonra başka bir kadın makyaj fırçalarıyla geldi. ‘Makyaja ihtiyacım yok, iş görüşmem var’ dedim. Etrafımda gördüğüm tek şey çok parlak ışıklar ve odanın içinde koşuşturan, yürüyen bir sürü insan. Sonunda bir kadın geldi, beni iş görüşmesine çağıracak sandım. Bana elmalarla (Apple) ilgili bir şeyler sormaya başladı. Bana ‘Guy Kewney’ diyor ama bu ben değilim! Televizyon ekranında kendi yüzümü gördüm. ‘Aman Tanrım! Beni başka bir adam sanıyorlar. Elinden gelenin en iyisini yap Guy. Tanrım, bana yardım et!’ diyerek sorulara cevap vermeye başladım. Bana müzik indirmeleriyle ilgili iki soru sordu. Cevaplarımın, özellikle internet kafeyle ilgili olanın, çok iyi olduğunu düşündüm.”

Bir karışıklık olmuş ve BBC, teknoloji gazetecisi diye ‘yanlış bir adam’ı ekrana çıkarmıştı. Birkaç dakika süren bu ‘tuhaf’ durum sadece bir yayın hatası olarak kalmadı. İnternet kültürünün ilk küresel fenomenlerinden biri oldu.

The Telegraph gazetesi geçtiğimiz günlerde, olayın 20. yılında ‘Yanlış Adam’ Guy Coma ve yanlışlığı yapan 'Talihsiz Adam' Elliott Gotkine’nin olay sonrasında yaşadıklarını yazdı.

Gotkine canlı yayına yanlış adamı çıkardıklarını fark etmişti ama iş işten geçmişti. Gerçek konuk başka bir bekleme alanında neredeyse 1 saattir bekliyordu. Onun yerine BBC ekranında konuyla hiç ilgisi olmaya bir adam açıklama yapıyordu. Korkunçtu!

Guy Coma da yanlışlığın farkındaydı ama olan olmuştu. O gün akşam üstü Kongo Cumhuriyeti’nden kuzeni aradı: “N’aptın sen?!”

İki gün sonra BBC basın merkezi Gotkine arayıp, “Yaşananlar yarın The Guardian ve Daily Mail’de” yayınlanacak diye bilgi vermis. İki manşeti de hatırlıyor: “The Guardian, ‘BBC yanlış adamı seçti ve taksi şoförüne beş dakikalık şöhret verdi’, Daily Mail ise ‘News 24'te gerçek biri var mı?’ diye yazmıştı. Ben de ortalıkta görünmemeye çalışıyordum...”

Coma, gazetelerin kendisine taksi şoförü demesine bir parka bozulmuştu...

Gelecek günlerde olay ülkedeki tüm gazetelerde haber olmaya devam etti. Video internete düştü. BBC çalışanları bile videoyu izleyip gülüyordu.

Kongo Cumhuriyeti’nden Guy, aralarında CNN, Channel 4, The Sun’ın da bulunduğu birçok TV ve gazeteye röportajlar verip ‘ününün’ tadını çıkarırken Elliott’ın kariyeri tepe aşağı gitmeye başladı.

Olaydan 8 gün sonra Gun yeniden BBC binasındaydı. Bu kez ünlü talk-show’cu Johnattan Ross’un programına konuk olarak katılıyordu. Aynı günlerde Elliott ise hayallerindeki işten olmuştu..

İnternet Guy’a ‘Yanlış Adam’ lakabını takmıştı. 10 gün içinde ‘hiç kimse’den ‘Yanlış Adam’ adıyla ülkenin en ünlü kişileri arasına girmişti. 20 Mayıs’ta Prens Vakfı bağış partisine katıldı. X Factor’ü kazanan şarkıcı ve programın ünlü sunucuları Ant ve Dec’le aynı masada oturuyordu. Olayda 3 ay sonra Hollywood’da aradığın söyleyen bir adam hayıtını film yapmak istediğini söylüyordu Guy’a: “Gazeteler, beni James Brown’ın canlandırmasını istediğimi yazıyordu. Bence Will Smith daha iyi olurdu...”

Guy’ın hayatının film olması konuşulurken Elliott Gotkine, 5 yıl önce yaptığı gece vardiyası işine geri gönderliyordu. Kendisi işe başladığında stajyer olanlar bile daha üst pozisyonlarda çalışıyordu. BBC içinde geçmek istediği tüm depertmanlarda ret cevabı aldığını hatırlıyor. Tek çare ayrılmaktı: “Şöyle düşünüyorum: Evet, belki BBC'deki kariyerimi bitirdi ama dünyanın dört bir yanındaki yüz milyonlarca insanı güldürmeye yardımcı olduğunu gönül rahatlığıyla söyleyebilecek çok az insan var...”

Gottkine olaydan bir yıl sonra Bloomberg TV'ye yeni bir başlangıç yaptı. Guy Goma'nın hayaleti onu hala rahatsız ediyordu. Daha fazla yayın süresi alıp daha fazla para kazanıyordu ama kariyerimde başarısız olduğu hissi devam bit türlü geçmiyordu.

Guy ise milli futbol takımıyla Alman televizyonlarına çıkıyor, Channel 4'te yayınlanan "Yılın En Büyük Bilgi Yarışması" katılıyordu: “Aslında hiç ünlü olmak istemedim, ama her şey Tanrı'nın takdiri. Eğer O benim için bu yolu seçtiyse, o zaman ancak mutlu olabilirim...”

Aradan geçen yıllarda ‘Yanlış Adam’ yavaş yavaş unutuldu. Guy Coma, evlendi, Londra’da öğrenme güçlüğü çeken çocuklara yardım eden bir hayır kurumunda çalışmaya başladı. Birlikte çalıştığı insanlar ‘Yanlış Adam’ olduğunu söylemiyordu. Ama zaman zaman sokakta insanların onu tanıdığını ve “Efsane!” diye bağırdığını söylüyor.

Geçen yıllar içerisinde Elliott Gotkine kariyerini yeniden yoluna koydu. CNN için muhabirlik yapmaya başladı. Ve o ‘Yanlış Adam’ sabahının yükünü nihayet üzerinde atabildi. Evlendi çocukları oldu.

Aradan 18 yıl geçtikten sonra iki adam Paddington bir otelde yeniden bir araya geldi. Guy beyzbol şapkasıyla yüzünü gizleyip tanınmamaya çalışıyordu. Elliott, Guy’ı ve aksanını anında tanıdığını söylüyor: “Ona kocaman bir sarıldım ve hayatımı nasıl değiştirdiğini anlattım. Bir gün ‘Yanlış Adam’ın kesin öyküsünü yazmamız gerektiğini söyledim...”

Guy, Elliott’la tanıştığında onun iyi bir adam olduğunu düşndüğünü anlatıyor: “Kitap iyi bir fikir olabilir. Sonuçta o gün BBC’de yaşananlar Sky TV tarafından televizyon tarihinin en unutulmaz 14. anı seçilmişti."

İkili sonraki günlerde hem dostluklarını hem kitap fikrini ilerletti. Elliott, tüm hikayede eksik bir parka olduğunu söylüyor: “O parçayı nerede bulacağımı biliyordum. Kongo Cumhuriyeti! Ancak Guy'ın memleketi Brazzaville'e vardığımızda, birkaç şaşırtıcı gerçekle karşılaştım. İlk olarak, Edmond hariç, yedi kardeşinden hiçbiri o ‘ünlü’ videoyu izlememişti. Bazıları videodan bile habersizdi. Diğer ilginç olay ise, Guy'ın 1990'ların ortalarında ülkenin tek televizyon kanalı Télé Congo'da yıldız olduktan sonra, Kongo’da da ünlü olmasıydı...”

Elliott Gotkine, geçtiğimiz Nisan ayında, geriye dönüp baktığında o ‘yanlış’ anlamanın 20 yılını nasıl etkilediğini şöyle anlatıyor: “Yıllarca, ‘Ya şöyle olsaydı’ diye düşünmek zordu, hatta acı vericiydi... Eğer önce diğer resepsiyon alanını arasaydım ya da Guy aradığım kişi olduğunu söylemeseydi... Kim bilir, belki de şimdi Today programını sunuyor olurdum? Ancak zaman geçtikçe ve kariyerim toparlandıkça, her şeyin bir nedeni olduğunu hissetmeye başladım ve bu fiyaskoyu kabullenmeyi öğrendim. Şimdi Guy Goma'yı da kabulleniyorum ve o gün Apple hakkındaki tüm soruları cevaplamasının kimseyi utandırmak istememesinden kaynaklandığını görüyorum. Gerçekten de çok sevimli bir adam.”

Elliott’tan farklı bir 20 yıl geçiren ‘Yanlış Adam’ Guy Coma, çoğu insanın kendisini hala taksi şoförü olduğumu düşündüğünü söylüyor: “Değilim! Bazı insanlar BBC’deki işi alıp almadığımı soruyor. Maalesef almadım. Ama başka birçok şeyle kutsandım. Hala bazı markaların reklamlarında oynuyorum, ünlülerin yer aldığı programlara katılıyorum ve bunlar bazen çok iyi para kazandırıyor. Sonra röportajların insanları gülümsetmesi ve güldürmesi var ki bu da beni mutlu ediyor. Ve kim bilir, belki bir gün Will Smith de hayatımı anlatan filmde beni oynar...”

İkilinin birlikte yazdığı ‘The Wrong Guy: The Inside Story of TV's Greatest Cock-up’ geçtiğimiz ay çıktı...