Pilin hangisi makbul: Hızlı mı, güvenli mi?

ELEKTRONİK çağa geçişle birlikte pil yaşamın ayrılmaz bir parçası haline geldi.

Hatta hayatın temel unsuru oldu…

Kendinize küçük bir test yapın; evinizdeki cihazlarda kaç adet pil kullanıyorsunuz?

En az bulunan ev, televizyon kumandası için iki adet kullanıyor.

Buna şarj edilebilir piller de eklendiğinde sayı bazen 10 üzerine çıkıyor.

Evde bir de küçük yaşta çocuk varsa, oyuncaklar için de kullanılanlar eklendiğinde bazen 20’yi aşıyor.

Belki de piller bundan dolayı süpermarketlerin kasa önlerinde yer alıyor; en temel hatırlanması gereken ihtiyaç olarak bulunuyor.

Bazılarımızın ise evlerindeki yedek piller de eklendiğinde sayı 30’lara kadar çıkabiliyor.

Bu denli çok kullandığımız piller hakkında ne denli veri sahibiyiz?

Örneğin aynı pili hem televizyon kumandasında hem de çocuk oyuncağında kullanmak doğru mu?

Kaçımız karbon piller ile alkali pilleri cihazlara göre ayırıyoruz?

Hemen belirteyim, önceki güne kadar ben de ayırmıyordum, uzun ömürlü hangisi ise onu tercih etme yoluna gidiyordum.

Ne fark eder demeyin…

Karbon pilin 24 tanesi 80-85 lira iken, alkali pilin 4 adedi 140 lira civarında…

Yani yarı fiyatına 6 kat daha fazla pil alma olanağına sahipsiniz…

Bütün bunları da Çin Shenzhen’de teknolojik girişimleri ile dikkat çeken, dünyanın en ince pili ile en hızlı şarj cihazını üreten Mehmet Türker anlatınca öğrendim…

Örneğini, hepimizin her gün defalarca kullandığımız televizyon veya elektronik cihaz kumandaları üzerinden verdi.

Otomobil aküsünde de durumun benzer olduğunu anımsattı.

Başlangıç için enerji verip, sonrasında işlev görmediğini belirtip, “En fazla 3-4 saniye görev yapacak akü için lityum kullanılmıyor; jel aküler kullanılıyor. Yoksa çok pahalıya gelir” dedi…

Bu aşamada sohbetimizin başlangıç konusuna dönüp, otomobil pillerini konuşmaya başladık…

Mevcut elektrikli otomobillerde kullanılan pillerin şarj sürelerinin uzunluğu üzerinde dururken ilginç bilgiler aktardı.

Son yıllarda Çin orjinli otomobillerin yeni pilleri denemeye başladığını, ancak Japonya ile batı ülkelerinin hala klasik pilleri kullanmaya devam ettiğini anımsattı.

Aktardığına göre lityum demir fosfat içerikli piller çok kısa sürede şarj olabiliyor.

Devamını da getirdi:

Japon otomobil firmalarının bu konuda çok daha muhafazakâr olduğuna vurgu yaparken de nedeni konusunda önemli bir bilgi aktardı:

Dünyada birçok otomobil lityum temelli pil kullanırken, neden nikel metal hidrür içerikli bataryada kaldıklarının gerekçesini de şöyle anlattı:

Afrika’da yer alan bir köprünün çıkışında bulunan yokuşun çok dik olması nedeniyle sürekli lityum pil yanmasına yol açtığından da söz etti.

Güvenlik sorunu çözülene kadar da Japonların bu tutumunu devam ettirme kararında olduğunu belirtti.

Mehmet Türker, birçok ülkenin lityum pil kullanmaya devam ederken, bazılarının da hızlı şarj olması nedeniyle lityum demir fosfat pillere yöneldiğini, bunun sınırının olmadığını belirtti.

Lityum pil yanmasına karşı uçaktaki pilotların fırlatma koltuğuna benzer tedbirler dahil çok sayıda önlem üzerinde çalışıldığını da söyledi.

Ancak bunlardaki sorunun da şarj döngüsünde (cycle life) ortaya çıktığını belirtti.

“Eğer 3 yılda bir cep telefonunuzu değiştiriyorsanız, şarj döngü süresi 4 yıl olan çok pahalı maliyetli pili neden kullanacaksınız?” sorusunu yöneltti.

Bugün en büyük tartışmanın da bu noktada yaşandığına vurgu yaptı.

Dikkat çektiği bir nokta daha oldu:

Sorusunda çok haklı…

Pili üreten çevreye verdiği zararı da nasıl yok edeceğine bugünden karar vermeli.

Yoksa pil atığının yarattığı zarar, bırakın benzini, mazotu, asfalttan da ağır olur…