İşte, 1920'lerde yayınlanan ilk Kürt bildirisinin gizli kalmış tam metni

Abdullah Öcalan'ın Diyarbakır'da okunan Nevruz mesajı, Kürt hareketi konusunda şimdiye kadar yayınlanan "son" bildiridir ve her "son"un bir de "ilk"i vardır. İşte, nerede ve kim tarafından kurulduğu ile mahiyeti hâlâ tam olarak bilinmeyen "Kürdistan İstiklâl ve İstihlâs Komitesi"nin 1920'lerin ikinci yarısında yayınladığı ilk Kürt bildirisinin tam metni...

İŞTE BİLDİRİNİN ORİJİNALi

TÜRKİYE, günlerdir Abdullah Öcalan'ın Diyarbakır'da okunan Nevruz mesajını, mesajın okunması sırasında ve sonrasında yaşananları konuşup tartışıyor.

Kürt hareketi konusunda şimdiye kadar bu kadar açık şekilde okunan ve yayınlanan bir başka bildiri olmadığı için Abdullah Öcalan'ın mesajını "ilk" zannediyoruz ama "ilk" değil "son" mesajdır, yazılı ilk bildiri 1920'li yılların sonunda yayınlanmış ve tam metni hep gizli kalmıştır.

ŞEYH SAİD'E ATIF

Bugün bundan birkaç sene önce yine bu sayfada sadece talep kısmından birkaç maddeyi yayınladığım bu "ilk" bildirinin tam metnini veriyorum...

Altında "Kürdistan İstiklâl ve İstihlâs Komitesi", yani "Kürdistan Bağımsızlık ve Kurtuluş Komitesi"nin adının bulunduğu bildirinin tam olarak hangi senede yayınlandığını bilmiyoruz, zira orijinal bir nüshası arşivimde bulunan metnin altında bir tarih yeralmıyor. Metinde geçen "Şehîd-i mübeccel Şeyh Said Efendi Hazretleri'nin -Allah sırrını yüceltsin- başkaldırısı..." şeklindeki ifadeden 1925'teki Şeyh Said ayaklanmasından sonra ve harf devriminin yapıldığı 1928 öncesinde, yani 1925 ile 1928 seneleri arasında kaleme alındığı anlaşılıyor.

"ÂZÂDİ" ÖRGÜTÜ

Kürt tarihi üzerinde çalışanlar, bu ilk bildirinin altında imzası bulunan "Kürdistan İstiklâl ve İstihlâs Komitesi"ni ne zaman, nerede ve kimlerin kurduğu konusunda kesin bir bilgi veremiyorlar. Komitenin 1919 ile 1922 yılları arasında ortaya çıktığı, kuruculuğunu Muş ve Hınıs taraflarında yaşayan Cibran Aşireti'nin lideri ve Sultan Abdülhamid'in Hamidiye Alayları'nın önemli isimlerinden olan Albay Cibranlı Hâlid Bey'in yaptığını söylüyorlar. "Özgürlük" mânâsına gelen "Âzâdî" kelimesinden hareket edilerek, Şeyh Said ayaklanmasının hazırlayıcısı olduğuna inanılan ve Diyarbakır İstiklâl Mahkemesi'ndeki duruşmalarda da ismi geçen "Âzâdî" örgütünün de "Kürdistan İstiklâl ve İstihlâs Komitesi" olduğu düşünülüyor.