Vaka ve hastanın anlamı nedir?

Başlıktaki soru Temmuz sonundan bu yana bilim insanları ile Sağlık Bakanlığı arasındaki tartışmanın konusu.

Hatta CHP’li Büyükşehir Belediye başkanları ile MHP lideri Devlet Bahçeli de bu tartışmaya dahil oldu.

Bilim insanları turkuaz listede yayınlanan verilerin gerçeği yansıtmadığını bildirdi.

Vaka sayısının çok daha yüksek olduğunu, dolayısıyla rakam azaltarak salgın ile mücadelenin yapılamayacağını, olayın büyümesine neden olunacağını ileri sürdü.

CHP’li Büyükşehir Belediye başkanları, defin işlerimdeki kayıtlardan yola çıkarak Covid-19 enfeksiyonu nedeniyle ölen sayısının gerçeği yansıtmadığını, ellerindeki verilerle örtüşmediğini bildirdi.

Bakan Koca ise bu eleştirilere her defasında sert yanıt verdi…

“Biz hasta sayısını veriyoruz, batılı ülkeler bunu dahi yapmıyor” savunmasını getirdi.

Nitekim geçen hafta sonu Samsun’a giderken Bakan Koca’ya bu tartışmayı anımsatıp, “Nedir bu vaka ve hasta sayısı farkı?” diye sorduğumda da konuya şu cümlelerle açıklık getirdi:

“Avrupa ve İskandinav ülkeleri ne yapıyor? Enfeksiyon kapmış kişiye evinde kalmasını öneriyor, ama kayda girmiyor. Virüs ne zaman ki ciğerlere iniyor, öksürük ve ateşi yükseltiyor o zaman test yapıyor. Onların testi bu dönemde alındığında da %70 negatif çıkma söz konusu. Yani %30 pozitif olan vakayı Covid 19 olarak giriyor, %70’i göstermiyor.”

Sözümü bir noktada kesip, “Durumun özeti şudur” deyip bu konudaki ilk açıklamayı haberturk.com’a aynen şu cümlelerle aktardı:

“Test sonucu pozitif çıkanların her biri birer vakadır. Bunların büyük kısmı belirti göstermeyen, kalan kişiler ise bulgusu olup tedavi altına alan hastalardır. Bir kısmını evde bir kısmını hastanede tedavi ediyoruz. Ağır hasta tanımı nedir? Covid-19’un viral solunum yolu enfeksiyon olmanın ötesine geçip sistemik hasta halini alması, dış desteğe ihtiyaç duyması halinde ağır hasta diyoruz. Entübe olan hastalarımızı bu şekilde rapor ediyoruz…”

Benzer açıklamayı dün Bilim Kurulu toplantısı sonrasında da dile getirdi.

CHP’li milletvekilleri ve Büyükşehir Belediye başkanlarının açıklamalarına tepki gösterdi.

Vaka ve hasta sayısının ayrı olduğunu, “herhangi bir semptomu olmayan, yani testi pozitif çıkmış olsa da ağır geçirmeyenleri hasta olarak kabul etmediklerini” bir daha açıkladı.

Turkuaz listede yer alanların semptomu olan, hastaneye yatan veya tedavi almış olanlardan oluştuğunu da kayda geçirdi.

Peki, vaka sayısının bilinmesinin önemi ne?

Sahada, halkın arasında çalıştıkları için, konudan en iyi anlayan halk sağlığı uzmanlarından Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Pınar Okyay’a soruyu yönelttim.

Bir akademisyenin üniversiteye yeni gelmiş öğrenciye anlattığı açıklıkta özetledi:

Bu noktada soruyu kendisi yöneltti:

Bunun yaratacağı olumsuzluğu da şöyle özetledi:

Prof. Dr. Okyay, Dünya Sağlık Örgütü’nün onay verdiği, 15 dakika içinde sonucu çıkaran yeni testin üretimine başlanacağını da belirtip ekledi:

Uzmanlık alanı halk sağlığı olan bir profesörden gelen bu sözler aslında her şeyin özeti.

Eksik veri, mücadeleyi de eksik yaptırır…