"Üçüncü İttifak"ın tercihi…

HDP’ye oy veren seçmenin oyuna talip olmadan girilen Cumhurbaşkanlığı seçimini kim kazanır?

Bugünkü kamuoyu yoklamaları, HDP’nin de arasında bulunduğu Üçüncü İttifak’a oy vermiş seçmenin desteğini almadan, ilk turda bir adayın kazanma şansının imkânsızlığını sergiliyor.

Her ne kadar seçime 8 ay olsa da bu sürede seçmen tercihlerinin değişme olasılığı yüksek.

Ancak gelecek tahlilinde bulunmak zor değil.

Zaten yorum yapanlar da gelecek tahminlerini bugünkü anket sonuçları üzerinden yapıyor.

Ancak unutulmamalı ki bu okumayı yapanların tahminleri de içinde bulundukları siyasal duruşa endeksli…

Arkadaşım, psikolog Prof. Dr. Nart Bedin Atay’ın bir başka konu üzerinde sohbet ederken anlattığı öğreti devreye giriyor.

İngiliz psikolog Peter Wason tarafından ortaya atılan, Türkçeye “Doğrulama Yanlılığı” veya “Onay Yanlılığı” (Confirmation Bias) diye çevrilebilecek kuramdan söz ediyorum.

Yani, kişinin önceki inançlarını veya değerlerini doğrulayacak veya destekleyecek şekilde bilgiyi arama, yorumlama, tercih etme ve hatırlama eğilimi…

İnançlarını veya değerlerini doğrulayan veya güçlendiren ve bir kez onaylandıktan sonra yerinden edilmesi zor olan bilgileri tercih etme davranışı…

Matematiğin sunduğu gerçeklik yerine, hemen hepsi kendini onaylayan durum üzerinden veri yorumluyor.

Oysa bugün toz kondurmayan iki taraftan da anket şirketleri, benzer okumalarını 2014, 2015, 2018 ve 2019 seçimlerinde de yaptı.

Seçim sürecindeki anketleri ile sandık sonuçları arasındaki uçurum ortada…

Benzer süreci yansıyoruz.

Baudrillard’ın fal üzerine saptamasına benzer şekilde, partilerin kurmayları da burç okuması yapar gibi telefonla gerçekleştirilmiş kamuoyu yoklamaları üzerinden, konjonktürün getireceği cazibeden ve güçten medet umuyor.

Oysa sandığın ne getireceğini öngörmek için 8 ay bu coğrafyada oldukça uzun bir süre…

Ancak bir gerçek var ki kamuoyunun aday kabulleri konusunda anket şirketlerinin verileri birbirine yakın.

Bu verilerden yola çıkarsak, öteki ittifakın desteğini alamadığı sürece, hiçbirinin Cumhurbaşkanı adayının ilk turda kazanma olanağı yok.

Geçmiş seçimlerde HDP’ye veya hafta sonu kuruluşunu açıkladıkları üçüncü ittifakın etkisi de burada ortaya çıkıyor.

Sözünü ettiğim, Halkların Demokratik Partisi (HDP), Türkiye İşçi Partisi (TİP), Emek Partisi (EMEP), Toplumsal Özgürlük Partisi (TÖP), Emekçi Hareket Partisi (EHP) ve Sosyalist Meclisler Federasyonu'nun (SMF) oluşturduğu Emek ve Özgürlük İttifakı…

Yeni ittifakın Cumhurbaşkanı adayı çıkarıp çıkarmayacağına yönelik kesin bir veri yok.

Ancak üzerinde tartıştıkları konuyu dün Halk TV’de İsmail Küçükkaya’nın sabah programına katılan TİP Başkanı Erkan Baş özetledi:

Yakın geçmişte HDP yönetiminden de benzer açıklamalar gelmişti.

Diğerlerinin içinde en yüksek oya sahip olan HDP; muhtemel ki geçen seçim olduğu gibi diğerleri de yine onun listesinden milletvekili seçimine girecek.

Ayrıca HDP olmadan diğerlerinin aday çıkarmasının bir sonuç getirmeyeceğini de geçmiş deneyimler sergiledi.

Başat aktör olan HDP’nin etkin çok sayıda ismiyle konuştum.

Adaylık konusundaki tutumları net:

Saydıkları isimler olmazsa HDP’nin aday çıkarma olasılığı yüksek olduğunu da söylediler.

Var sayılım ki HDP ilk turda aday çıkardı, “ikinci turda ne yapacak?”

Soruya en iyi yanıtı uzun yıllardır HDP ve öncesinde kurulan partileri yakından gözlemleyen akademisyen Vahap Coşkun dünkü sohbetimizde dile getirdi:

Coşkun, CHP lideri Kılıçdaroğlu’nun aday olarak çıkması halinde HDP’nin ilk turda da aday çıkarmama ihtimalinin güçlü olduğunu belirtti.

İddiasını da yaşam sürdüğü Diyarbakır’da yurttaşlarla sohbetlerine dayandırdı, HDP’nin seçmeninin bu tutumunu göz ardı edemeyeceğini vurguladı.

Bu durumda HDP veya içinde olduğu ittifakın müstakbel adayla pazarlık gücü zayıflamaz mı?

Coşkun, karşı tarafın pazarlık olarak masaya koyacağının bu durumu belirleyeceğine vurgu yaptı…

Sözlerini açmasını istedim…

Yanıtını soruyla verdi:

Böyle bir ihtimalden söz edilebilir mi?

Herhangi bir yanıt vermedi, olasılıktan söz ettiğini söyledi…

Yanıt aslında, yazının başındaki kuramda, "Doğrulama Yanlılığında" (Confirmation Bias) gizli…

Mersin Mezitli’de dün gece yaşanan hain terör saldırı da realitesi…