Argo başka, küfür başkadır

AYKAN Çufaoğlu'nun bugün bizim gazetede çıkan haberine göre, Türk Dil Kurumu'nun sözlüğünde bundan böyle bazı kelimelerin argo anlamları da yeralacakmış...

17. asır Paris'inde "Les Argotiers" yani "Argolar" denen hırsız çetesi mensuplarının kendi aralarında konuşurken kullandıkları kavramlardan kaynaklanan ve "argo" diye okunan Fransızca "argot" sözü ile, biz Tanzimat sonrasında Fransız kültürüne yakınlaşmamız sırasında tanıştık. Argonun o zamana kadar Türkçe'de tam bir karşılığı yoktu, hattâ 19. asırda yayınlanmış Türkçe-Fransızca sözlüklerde de "külhanbeyi ağzı", "serseri dili", "edepsiz ıstılahlar" gibisinden şekillerde ifade edilirdi...

Herkes bilir, "küfür" ile "argo" tamamen farklı kavramlardır... Küfür, hakaret ve aşağılama maksadı ile kullanılan kaba sözlerdir; argo sözler ise küfrün yanında yaratıcılık eseri olan ve daha zarif sözler gibi kalır...

Dolayısı ile haberde argoya örnek olarak gösterilen ve sözlükte geçeceği söylenen bazı kelimeler, meselâ "lezbiyen", "hayat kadını", "jigolo" ve "pezevenk" sözleri argo değildir; aslında isim yahut sıfat olmalarının yanısıra günlük konuşmada hakaret ve bugün küfür maksadıyla kullanılan ifadelerdir...

ÇOK DOĞRU BİR KARAR

Hem argo, hem de küfür bir dilin tabiî zenginliğidir; Türkçe'deki bu kavramlar diğer dillerin küfür ve argo edebiyatına göre daha geniş bir yere sahiptir ve Türk Dil Kurumu'nun sözlüğünde böyle kelimelere yer verilecek olması da gecikmiş ama gayet doğru bir karardır!

Dilcilerimiz, eski senelerde Türkçe'nin argo lügati konusunda bazı çalışmalar yapıp eserler verdiler, Ferit Devellioğlu'nun sözlüğü bu alandaki önemli kaynaklardan biri oldu. Ama, günlük hayattaki değişmelere göre gelişen ve zenginleşen argo devamlı takip edilip kayıt altına alınması gereken bir ifadeler bütünü olmasına rağmen üzerinde gereği kadar çalışılmadı, bugün de çalışılmıyor ve pek yayın yapılmıyor. Diğer memleketlerdeki çalışmaların aksine, eski asırların Türkçesi'nde kullanılan argonun incelendiği bir sözlüğü ise hâlâ hazırlayamadık.

Bu sayfada, Yunan argosu konusunda yapılmış klasik çalışmalardan birinin kapak sayfasını görüyorsunuz: Yunanistan'ın en önemli folklor tarihçilerinden olan ve 2003'te Paris'te ölen Elias Petropulos'un eşi Mary Koukoules'in bundan 30 sene önce yayınladığı eserini... Koukoules, küfür ve argo maksadı ile kullanılan kelimeleri binlerce sene öncesinden, eski Yunan kültüründen itibaren toplamış; Yunanca'ya Osmanlı idaresi zamanında geçen Türkçe kavramlar ile harmanlamış, 19. asırda verdikleri bağımsızlık savaşı ile 1980'ler arasında ortaya çıkan diğer argo kavramları da ilâve ederek zenginleştirmiş, eseri böylelikle "Yunan argo sözlüğü ve küfür tarihi"nin en önemli ve tek kaynağı olmuştur.

Bu işi Mary Koukoules'in âyarında yapacak bir Türk dilcisini hâlâ bekliyoruz...