Artık zombi filmi değil!

KEREM AKÇA / HABERTURK.COM

Zombi aksiyonu şablonuyla ve kadın zombi avcısı figürüyle kalıcı olmaya çalışan, ancak ya video/konsol oyunu tabanından ya da bambaşka ‘melez’ örneklerin devriminden dolayı bunu başaramayan bir seri... Bizde ‘Ölümcül Deney’ adıyla bilinen ‘Resident Evil’, bir türlü insan-zombi çatışmasının ötesine geçip bilimkurgu kaynağının ‘yapaylaştırdığı’ coğrafyaları temsil etme cesaretini göstermemişti bugüne dek. Ancak serinin dördüncü ayağının bu konuda attığı adım, “Ölümcül Deney 5: İntikam”da kendine tutarlı bir karşılık buluyor. Böylece “Matrix”in türevi serbest bir sanal gerçeklik bilimkurgusu izlerken, her sahnesinde bir başka ‘sanal belleğe yüklenmiş an’la ilerlediğimiz görsel bir dinamizmle yüzleşiyoruz. ‘Resident Evil’ filmlerinin en iyisi “Ölümcül Deney 5: İntikam”ın DVD’si raflarda meraklısını bekliyor.

2002’de zombi aksiyonu olarak start alan, ancak bir türlü dikiş tutturamayan ‘Resident Evil’ serisinin bir anlamda “Zombilerin Şafağı” (“Shaun of the Dead”, 2004) gibi daha dinamik ‘tür kırması’ oluşumlara takıldığı söylenebilir. Ancak 2004’ten itibaren yeni bir insan ırkı ve melez bir tür yaratma adına ‘Blade’leşme sevdası da tutmadı diyebiliriz. Bu bağlamda da 2007’de ‘kıyamet sonrası bilimkurgu’yu ‘western’si bir elbiseyle, 2010’da ise siberpunk bilimkurguyu ‘zombi ikilemi’yle donatmak şart olmuştu.

Kendi yağında kavrulan bir sanal gerçeklik bilimkurgusu

Ancak video oyununun ya da konsol oyununun arka planındaki yapaylığından kurtulması için Umbrella Corporation’ın daha inandırıcı önlemler alması mümkündü. Bu da eskiyen zombi filmi damarının yıkılıp yerine bilimkurgusal motiflerin ‘hakkı’yla dahil olması demekti aslında. Bu bağlamda da aksiyonun korkuyla iç içe geçmesinden faydalanan serinin, belki de artık döneme ayak uydurma sevdasıyla sunduğu 2012 tarihli yeni şablon tutuyor.

“Ölümcül Deney 5: İntikam” (“Resident Evil: Retribution”, 2012) büyük oranda bir sanal gerçeklik bilimkurgusu olarak anılabilir. “Matrix” (“The Matrix”, 1999) sonrası moda olan alternatif gerçeklik güdüsünü birebir canlandırırken “Bay Hiçkimse” (“Mr. Nobody”, 2009) kadar devrimci, felsefi veya iddialı olmadan kendi yağında kavrulmanın tanımını ‘aksiyon’ odaklı yapıyor. Bir anlamda da zombilerin o kalıplaşan ve demode görülmeye başlanan korkutuculuğundan arınmak ana faktöre dönüşmüş bu noktada.

Zombi müessesesi el değiştiriyor

Bundan önceki eserin de benzer eğilimi siberpunk binaların arasından canlandırdığını görmüştük. Ancak orada yine kapalı (ya da açık denebilir) alana sıkıştırılan bir ‘zombi istilası’yla final getirilince ‘vizyon’ tamamına erdirilememişti. Burada ise artık şirketin bir ‘yapma organizasyon’ olarak insanlara karşı tavrı zirve yapıyor. Üç boyutun ve dijitalin katkısıyla seri üretimi abartan bireylerin, öldürme vasıflı vamp kadınların arasında serbest bir yolculuğa çıkıyoruz.

Büyük oranda zombilik canavarlıkla, mutantlıkla yer değiştiriyor. Mücadele ise teknoloji ile onun yarattığı android-insan arası ırk arasında gerçekleşiyor. ‘Terminatör’e benzer bir süreç devreye giriyor. Arka plan da değişken bir şekilde, New York’tan Moskova’ya uzanan bilgisayar oyunu parçalarıyla canlanıyor. Jovovich’in kafa kol koparan kimliği böylece anlam kazanırken zombilik müessesesi el değiştiriyor.

Aç gözünü Alice!

Filmin de değeri aslında yaşayan ölülerden bıkılan bir coğrafyada onları inandırıcı bir kapalı alan motifine dönüştürmekten vazgeçmesiyle yükseliyor. İstila bu noktada teknolojinin gelişmesiyle bir ‘yeniden yaratılan yaşam’ algısı ve ‘aç gözünü Alice!’ emir kipiyle canlanıyor. Bu yapaylık filmi bir anlamda insan-zombi mücadelesinden koparıp felsefi bilimkurgu damarına tansiyon yüklemesi yapması konusunda uyarıyor.

Paul W.S. Anderson’ın da bilgisayar oyunu uyarlamalarına hakim hali, efekt kullanımıyla böylece bir anlam kazanıyor. “Ölümcül Deney 5: İntikam”ın açılış sekansının yavaş çekimle geriye sarmadan oluşması da her parçanın bir kan gölünden ziyade görsel cümbüş ve tüketim aracına çevrilmesine önayaklık ediyor. Böylece günümüzde fazla üretilmeyen “Matrix” etkili bilimkurgulardan bir de ‘serbest’ ve ‘yüksek tempolu’ örnekle yüzleşiyoruz. Bu durum ister istemez geleceğine ümitle baktığımız bir markayı teneffüs etmemizi sağlıyor.

FİLMİN NOTU: 5.8

Künye:

Ölümcül Deney 5: İntikam (Resident Evil: Retribution)

Yönetmen: Paul W.S. Anderson

Oyuncular: Milla Jovovich, Sienna Guillory, Michelle Rodriguez, Aryana Engineer, Kevin Durand, Bingbing Li

Süre: 93 Dk.

Yapım Yılı: 2012

keremakca@haberturk.com