Son Dakika

Sadece ekonomi değil servetler de daralıyor

10.12.2018 - 02:08 | Güncelleme:

 

Ağustos ayındaki kur şoku sonrası ekonominin sert bir şekilde daraldığını, dış ticaret, üretim ve tüketim verileri bize söylüyor. Bugün de yılın üçüncü çeyreğine ait yani Temmuz-Eylül dönemini kapsayacak GSYH verisi açıklanacak. Büyümenin aşağı geldiğini ve daraldığını buradan da göreceğiz.

Ekonomideki bu gelişmenin bir yansımasını ise finansal tarafta yaşadık. 

 KREDİLER 3 AYDA % 11 DARALDI

- 30 Kasım itibariyle açıklanan rakamlara göre, bankaların yurtiçine kullandırdığı krediler yüzde 11 azaldı. Ağustos sonunda 2 trilyon 546 milyar lira olan kredi stoku kasım sonunda 279 milyar liralık azalmayla 2 trilyon 217 milyar liraya indi.

- 3 ayda kredilerdeki yüzde 11 daralma, aynı zamanda ekonomik faaliyetlerin azaldığına, yatırım, üretim, ticaret ve tüketimde frene sert bir şekilde basıldığına işaret. Şirketler, kurumlar ve kişiler borçlanmıyor, hatta net bazda borç geri ödüyor ki, toplam kredi stokunda ciddi boyutta düşüş var.

- Üretim, tüketim ve ticaret daralıyorsa bu faaliyetlerden elde edilen gelirler de, karlar da azalıyor demektir. Bunun doğal sonucu tasarruflarda azalmadır.

MEVDUATLAR 3 AYDA % 8 AZALDI

- Bitişikte tabloda görebileceğiniz gibi, Türkiye’de yerleşiklerin bankalardaki mevduatları  son 3 ayda hem TL hem döviz olarak azaldı.  TL Mevduatları ağustos sonunda 1 trilyon 4 milyar iken Kasım sonunda 999.8  milyar liraya indi ve yüzde yarım azaldı.

- Döviz mevduatlarındaki azalma ise çok daha büyük. Bu mevduatın TL karşılığı 974 milyar liradan 815.5 milyar liraya indi.158,6 milyar liralık azalma yüzde 16.3 düşüş demek.

- Azalmanın tümü döviz kurlarının TL karşısındaki değer kaybından kaynaklandı.

Yoksa döviz hesapları dolar olarak 152 milyardan 157.9 milyara yükseldi.

- Ancak bu durum tasarruflardaki erimeyi değiştirmiyor. Dolar olarak artmış bile olsa, yurtiçi yerleşikler tuttuğundan, TL’ye çevrilerek harcanacağından dolayı reel azalma söz konusu.

- Toplam mevduatlar da ağustos sonundaki 1 trilyon 978 milyar liradan kasım sonunda 1 trilyon 815 milyar liraya indi. Üç aylık azalma 163 milyar ve yüzde 8.2 düzeyinde. Uzun bir aradan sonra mevduatlarda azalma ilk kez yaşanıyor.

 HERKES BORÇ ÖDÜYOR

- Mevduatlardaki mutlak azalmanın nedeni aynı dönemdeki borç ödemelerinden kaynaklanıyor. Kredi stokundaki azalma buna işaret ediyor.

- Bankaların hem kredilerinin hem de mevduatlarının azalması sektörün toplam bilançolarının da küçüleceği anlamına geliyor. Aynı dönemde bankalar da yurtdışı borçlarında net ödeyici durumundaydı.

 FİNANSAL VARLIKLARDA % 6.6 ERİME

- Buradan Türkiye’de yerleşik kişilerin finansal varlıklarına geçince yani mevduatların yanına diğer tasarrufları da ekleyince karşımıza daha iyi bir tablo çıkmıyor. Toplam tasarruflar da reel anlamda azalıyor.

- Yine bitişikteki tablodan görülebileceği gibi, yılın 11 ayında yatırım fonları, özel sektör tahvilleri ve hisse senetlerinde mutlak azalma söz konusu.

- Döviz mevduatında yıl başına göre anlamlı bir artış var ama bu kurda meydana gelen artıştan kaynaklı.

- Sonuçta tüm yatırım araçlarındaki finansal varlıkların toplamı geçen yıl sonunda 1 trilyon 888 milyar lira iken bu yılın kasım sonunda 2 trilyon 132 milyar liraya çıktı. Artış 234.8 milyar lira ve yüzde 12.9 düzeyinde. -Ancak bu nominal artış. Yılın 11 aylık dönemindeki tüketici enflasyonu yüzde 20.92. Toplam tasarruf artışı, faiz ve diğer getirilerine karışlık, enflasyona yetişemedi ve yüzde 6.6 gerisinde kaldı. Ya da toplam finansal varlıkların alım gücü bu ölçüde düştü.

-Finansal varlıklardaki erime önümüzdeki dönemde reel ekonomik faaliyetleri daha sınırlayıcı olabilir.

  ***

BÜYÜK FIRTINA HA PATLADI HA PATLAYACAK GİBİ

 - Yılın sonuna doğru küresel piyasa atmosferi hiç iyi değil. Önemli ölçüde kara bulutları toplamış, sağından solundan şimşekler patlayan bir atmosferle karşı karşıyayız. Büyük fırtına ha patladı ha patlayacak gibi bir durumu yaşıyoruz.

 - Haftaya küresel ticaret savaşlarına üç aylığına ateşkesle ve moralle başlamıştık. Ama haftayı kapatırken ticaret savaşlarının daha şiddetleneceğinden korkuyoruz. Bu nedenle de borsalarda sert satışlar var.

- Daha önce tahvillerde sert satışlar vardı ve şimşekler oradan çıkıyordu. Derken FED’in faiz artırımlarında duracağı beklentisi doğdu ve o taraf biraz yatışır gibi oldu.

Bakalım şimdi ticaret savaşlarının getireceği negatif etkiyi ne ile bertaraf edecekler?

ALTIN, DOLARIN DÜŞÜŞÜNDEN BESLENİYOR

- FED’in faizde frene basacağı beklentisi ile dolar değer kaybederken altınının yıldızı parlıyor. Dolar Endeksi yüzde 0.74 düştüğü geçen haftada altının onsu yüzde 1.85 artışla 1.249 dolara yükseldi. Dolar öncesinde dünyanın hakim parasının altın olduğu düşünüldüğünde, dolardaki zayıflama karşılığında altında güçlenmeyi beraberinde getiriyor. Dolar ne kadar düşerse altın da o kadar yükselebilir. Hayat boşluk kaldırmaz misali sığınılacak liman dolardan altına doğru kayabilir. Bu da altının değerlenmeye devamını getirebilir.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
300