Ekonomide son bir yılda yaşananları bir kaç ana başlıkta değerlendirmek mümkün.

- Enflasyon geçen yılın haziran ayına göre daha yüksek.

- İşsizlik oranı daha yüksek.

- Bütçe açığı daha fazla.

- Dış borçlar daha yüksek.

- Büyüme ise negatif.

- Beş ana dengedeki bozulmaya karşılık birinci yılda elde edilen en somut sonuç cari açığın düşürülmesidir.

AÇIK % 96 AZALDI

- Dün açıklanan mayıs ayı verilerine göre cari açık 57.9 milyar dolardan bu mayıs ayında 2.4 milyar dolara indi. Bir yılda 55.5 milyar dolar veya yüzde 96 azaldı. Ekonominin en önemli sorunu konjoktürel olarak ortadan kalktı.

- Bitişikte cari açığın aylık ve yıllık olarak seyri yer alıyor. Haziran ayından başlayarak muhtemelen cari denge yıllık bazda da fazlaya dönecek. Bu durum yaz ayları boyunca sürebilir. Yılın son çeyreğinde ise cari denge yeniden açık vermeye başlayabilir.

YIL SONUNDA 10 MİLYARIN ALTINA İNEBİLİR

 - 5 ayda 3 milyar dolara ulaşan cari açığın yılın tamamında 10 milyar doların altında kalma ihtimali yüksektir. GSYH’nın yüzde 1’i kadar açık demektir ki, ihmal edilebilir düzeydedir.

-Bu da dış finansmanda 50 milyar dolarlık tasarruf anlamına gelir ve ekonomiyi önemli bir döviz yükünden kurtarır.

- Cari açıkta düzelme etkisini döviz kurları üzerinde gösteriyor. Doların 6 TL’nin altında seyretmesinde sadece kamu bankaların döviz satışı ve yüzde 24’lük politika faizi değil, aynı zamanda daralan ve sıfırlanmakta olan cari açığın etkisi olsa gerek.

SIRADA ENFLASYON VAR

- Enflasyonu düşürmede kurun rayında gitmesi ya da istikrarlı seyri önemlidir. Yurtiçi talep de zayıf seyrediyor. Gıda fiyatları üretimdeki artıştan dolayı bu yıl enflasyon düşüşüne  katkı veriyor.

- Enflasyon da yüzde 25’e yükseldikten sonra yüzde 15’e indi. Doğru politikaların uygulanması halinde enflasyonun önümüzdeki dönemde düşüşüne devam etme ihtimali yüksektir.

ENFLASYON SONRASI BÜYÜMEYE GAZ

- Cari açıktan sonra enflasyon sorununun aşılması halinde büyümenin artırılmasının önünde herhangi bir engel kalmayacak. O zaman büyümenin gazına daha fazla basılmasıyla aynı zamanda istihdam artışı paralel gider.

- Büyümenin geri dönmesiyle borcun milli gelire oranı azalmaya başlar. Bütçe gelirleri yükselişe geçer ve bütçe düzelir.

- Ekonomide iyileşme de, aynen kötüleşme sürecine girilirken olduğu gibi, tek bir alanla sınırlı olarak gelmiyor. Geldi mi hepsi birden geliyor,  gitti mi hepsi birden gidiyor.

- Geçen yaz ortasında ekonominin kötüleşme sürecine girmesi, zaman içinde biriken bir enerjinin açığa çıkmasıyla başlamıştı.

Şimdi de düzelme için de tersi yönde bir enerji birikmesi gerekiyor. İlk somut sonuç da cari açıkla alındı, ikinci sırada enflasyon gelecek.

MERKEZ BANKASI’NIN KRİTİK ROLU

- Şimdi cari açıkta sağlanan başarının kalıcı olması aynı zamanda enflasyonda başarılı sonuç almayı gerektiriyor. Ekonomideki düzelme sürecinin kader anı da o zaman değişecek.

- Bu açıdan Merkez Bankası bağımsızlığında atılan geri adım enflasyonda başarıyı zorlaştırıcı nitelik taşıyor. Bundan sonra enflasyonda başarı gelecekse, bağımsız merkez bankasının eksikliğine rağmen gelecek. Artık enflasyonla mücadele daha zor ama imkansız değil.

 

YORUMLAR

Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!