Umutlar haziranın 2. yarısında
Yunanistan piyasaları sallamaya devam ediyor. Bu durumun Yunanistan'da seçimlerin yapılacağı 17 Haziran'a kadar sürmesi bekleniyor. Haziran sonunda AB Liderler Zirvesi yapılacak. Yeni çözüm herhalde orada netleşecek. Yine aynı tarihlerde ABD Merkez Bankası'nın faiz toplantısı var. Bu toplantı üçüncü para paketi için son tarih. Eğer ABD piyasaları ve bazı ekonomik veriler kötüyse FED'den yeni para paketi beklenecek. Dolayısıyla seçim, FED kararı ve AB Liderler Zirvesi haziran ayının ikinci yarısında piyasaları toparlamakta, beklentileri iyileştirmekte kullanılabilir. Şimdiden görülebilen en yakın umut haziran ayının ikinci yarısında. O zamana kadarki üç haftalık süre küresel piyasalar ve Türkiye piyasaları için de zor geçecek gibi. Çünkü güçlü satışları ve negatif beklentileri tersine döndürecek büyüklükte bir gelişme gündemde yok.
TÜRKİYE'YE ETKİSİ: Euro değer kaybediyor, dolar değer kazanıyor. Dolar karşısında gelişmekte olan ülke paraları değer yitiriyor. Bu nedenle TL'nin dolar karşısındaki değeri 1.85'e kadar tırmandı. Dolarda hızlı bir yükseliş yaşanmasına karşılık TL'nin sepet kura karşı kaybı sınırlı. Hele bir de gelişmekte olan benzer ülke kurlarına göre TL'nin durumu iyi bile sayılır. Bu nedenle bazı günleri Merkez Bankası istisnai gün ilan etmeden geçiyor.
Borsalar düşüyor ama Türkiye hisse senetleri piyasası daha az etkileniyor. Faizde ise yükselme yok gibi. Tek haneli rakamda kalmaya devam ediyor. Bunda dışarısının durumu da etkili. Çünkü güçlü merkez ülkelerin Hazine faizleri paranın bu ülkelere kaçmasından dolayı tarihi düşük düzeylere inerken kamu borç sorunu olan ülkelerin faizleri tırmanıyor. Türkiye ise merkez ülke değil ama borç sorunu da yok.
BABACAN'IN UYARISI: Önümüzdeki günlerde ve haftalarda Avrupa da yaşanacakların etkisi elbette olacak. Bu konuda Başbakan Yardımcısı Ali Babacan OECD'de başkan sıfatıyla yaptığı konuşmada iyi bir özet ve yol haritası verdi:
"Bir şirket artık 'İflasa hazırlanıyor, diye konuşulmaya başlandığında, bünyesi çok sağlam olsa da iflas eder. Bir B planı ya da bunun hazırlıkları yapılmaya başlandığı anda kreditörler kendilerini geri çekerler, şirketlerden, bankalardan mevduat çıkar. Baştan beri söylediğimiz gibi, Yunanistan ın bazı zor ama gerekli tedbirleri alması gerekiyor.
Öte yandan Yunanistan'ın Euro Bölgesi'nden çıkarılması çok ciddi sosyal dengesizliklere sebep olur. Bunun dünya için maliyetinin 1 trilyon Euro olacağından bahsediliyor. Çünkü, siz Yunanistan'ı Euro Bölgesi'nden çıkardığınız anda başka ülkeler için de bu kapıyı açıyorsunuz. Bu öncelikle Euro bölgesinde zaten sıkıntılı olan ülkeleri sıkıntıya sokar, küresel etkileri de mutlaka olur. AB bölgesinde bir ülke iflas edebiliyormuş... Bunlar çok çok riskli konular, son derece tehlikeli alanlar. Resmin tümünü değerlendiren bir yaklaşımla baktığımızla Yunanistan'ın toplam borcu nedir? Avrupa ekonomisinin yüzde 2'si kadar küçük bir ekonomiden bahsediyoruz. Yunanistan'a destek verilmesi gerektiğini biz düşünüyoruz. Ümit ederiz o noktaya gelinmez."
SONUÇ: "Zorlukları aşmanın iki yolu vardır. Ya zorluk yaratan durumları ya da zorluklara yaklaşımınızı değiştirirsiniz." Phyllis Bottome