Son Dakika

'Derin Amerika'ya yolculuk

30.11.2018 - 02:06 | Güncelleme:

Sinema sanatı, yollarda başlayan ve güçlenen dostlukları sever. Yollar, yeni keşifleri temsil eder. Filmlerdeki yolculuklarda sadece yabancı coğrafyalar keşfedilmez. İnsan kendisiyle de yüzleşir ve dostluklar bu yüzleşmeyi kolaylaştırır.
“Yeşil Rehber” (Green Book) bir yolculuk, dostluk ve yüzleşme hikâyesi... Ama yola çıkmadan önce olanlar da önemli. Önce Tony Vallelonga'yı (Viggo Mortensen) tanıyoruz. New York'un ünlü bir gece kulübünde garsonluk yapıyor, gerektiğinde kavgalara ve olay çıkaranlara müdahale ediyor. Tony, Brooklyn'de yaşayan İtalyan kökenli, orta sınıf Amerikalı bir aile babası. Ağır bir İtalyan aksanıyla konuşuyor. Sosisli sandöviç yeme yarışmasına katılacak kadar iştahlı ve biraz kaba saba biri... Çalıştığı kulüp bir süreliğine kapanınca işsiz kalıyor.
Afrika kökenli Amerikalı piyanist Dr. Don Shirley'yi (Mahershala Ali) ise Tony'yle yaptığı iş görüşmesi sırasında tanıyoruz. İkisi birlikte New York'tan ülkenin güneyine doğru aylarca sürecek bir konser turnesine çıkıyorlar. Film boyunca Shirley'yi, şoförü Tony'nin gözlerinden gördüğümüz söylenebilir. Bu arada, her ikisi de hemen kanımızın ısındığı karakterler değil. Tony'nin, çevresindeki diğer İtalyanlar gibi belirli ölçülerde ırkçılıktan nasibini aldığını görüyoruz. Don Shirley ise kibirli, mesafeli ve soğuk biri...  İlk görüşmelerinde taht gibi bir koltukta oturduğunu unutmayalım. İlişkileri başlangıçta pek iyi gitmiyor ama güney eyaletlerindeki ırk ayrımcılığı onları birleştiriyor. 

ABD'de 1960'lı yıllarda ve daha öncesinde sürüp giden ırkçılığa dair gerçekten çok film seyrettik. Senaryosu, Tony Vallelonga'nın oğlu Nick Vallelonga'nın hatıralarına dayanan “Yeşil Rehber”in farkı, Don Shirley'nin ırk ayrımcılığını daha da anlamsız ve komik kılan bir karakter olması... Irkçılık özü itibarıyla içi boş bir “üstünlük savı” üzerine kuruludur. Yaşadığı dönemin en iyi klasik müzik piyanistlerinden biri olan Don Shirley ise beyazların üstün olduklarını varsaydıkları alanlarda kendini fazlasıyla kanıtlamış biri.  Sadece müthiş bir piyanist değil... İngilizce'yi birçok kişiden çok daha iyi konuşan, son derece donanımlı, iyi eğitimli, süper zeki biri. İki müzisyen arkadaşıyla birlikte konser vereceği şehirlerde beyazlar, ona saygı duyuyor, büyük ilgi gösteriyor ama sonuçta, yine de ısrarla bazı “sınırlar” koymaktan vazgeçmiyorlar.  
“Yeşil Rehber”, güneyli beyaz Amerikalıların “üstünlük savı”nda diretmesi ve Don Shirley'nin buna direnç göstermesiyle ilgili bir film değil sadece... Asıl olarak Tony ile Shirley'nin inatlaşma ve psikolojik çatışmadan dostluğa doğru ilerleyen ilişkileri üzerinden gelişiyor. Tony ve Shirley sadece güneydeki ırkçılığa karşı dayanışma içine girmiyor, birbirlerini de etkileyip değiştiriyorlar. Don Shirley, kendi halkından, ülkedeki Afro-Amerikan kültürden uzak kalmış, her anlamda yalnızlığa mahkûm olmuş biri... Yalnızlığın onu daha da kibirli biri haline getirdiği açık. Asıl sorunu sınıfsal ve kültürel imtiyazlarına sıkı sıkıya bağlı kalmak istemesi... Kültürel olarak kendinden aşağı gördüğü herkes ve her şeyle arasına mesafe koymaya çalışması... Don Shirley'yi tanıdıkça ırkçı önyargılarından sıyrılıp kurtulan, daha iyi biri olmak için çaba gösteren Tony ise bu mesafeye karşı direniyor. Don Shirley'nin kültürel ve sınıfsal bariyerleri aşması için özel bir çaba gösteriyor. Özellikle Shirley'ye ısrarla kızarmış tavuk ikram ettiği sahne, filmin kırılma anı sanki... Tony'nin “kızarmış tavuk”la olan ilişkisi dostluklarıyla paralel bir gelişim izliyor. Don Shirley'nin pamuk tarlasında çalışan Afrika kökenli işçilerle karşılaştığı ve aralarındaki sınıfsal ayrımı vurgulayan sahne de unutulacak gibi değil.

“Yeşil Rehber”, bu yıl ABD'de yaşanan ırk ayrımcılığı sorununa “Karanlıkla Karşı Karşıya” (BlacKkKlansman) ve “Dul Kadınlar”a (Widows) kıyasla çok daha yumuşak, iyimser, naif bir noktadan bakıyor. Ama ele aldığı meselenin suyunu çıkarmıyor. ABD'nin bugününe dair herhangi bir şey söylemiyor ama ırkçılığın “nesilden nesile aktarılan, öğretilmiş bir küçümseme” olduğunun altını çiziyor.  “Yeşil Rehber”, zengin Yahudi bir kadınla, Afrika kökenli şoförünün hikâyesini anlatan 1989 yapımı 4 Oscarlı “Bayan Daisy ve Şoförü”nü (Driving Miss Daisy) hatırlatan bir film...
Kardeşi Bobby Farrelly'yle birlikte yönettiği filmlerle tanıdığımız Peter Farrelly tek başına kamera arkasına geçtiği “Yeşil Rehber”de elindeki hikâyenin hakkını vermiş. Kendi varlığını hiç belli etmeden, öncelikle karakterlere yoğunlaşmış ve oyunculara geniş bir alan açmış. Özellikle “Ay Işığı”nda canlandırdığı karakteri hatırlayanlar Mahershala Ali'nin kendi sade tarzı içinde rolü ne kadar derinden kavrayıp yorumladığını fark edebilirler. Don Shirley'nin kibarlıkla maskelediği kırılganlığını, öfkesini gerçekten mükemmel yansıtıyor. Viggo Mortensen ise kelimenin tam anlamıyla şov yapıyor; beden dili ve aksanıyla rolün gerektirdiği kişiliğe dönüşüyor. Don Shirley için için yanan bir kor gibi. Tony ise aniden alev alan biri... Karakterler arasındaki bu karşıtlık, filmin sadece mizahını değil ruhunu ve özünü de belirliyor. Gerçekten de zıt kişilikler bazen birbirlerine çok iyi gelmezler mi?

Bu arada, Tony'nin eşi rolünde izlediğimiz Linda Cardellini'nin akılda kalıcı, anahtar bir kompozisyon çizdiğini belirtelim. "Cyrano De Bergerac"ı hatırlatan bir yan öyküsü de olan “Yeşil Rehber”, komik ve duygusal olurken estetik seviyesini düşürmeyen filmlerden. Oscar başta olmak üzere ödül sezonunda adından söz ettirebilir. Kaldı ki, daha şimdiden National Board of Review (NBR) tarafından 2018 yılının en iyi Amerikan filmi seçildiğini belirtelim... Bence en iyisi olmasa da en iyilerden biri olduğu kesin..

Filmin notu: 7

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
300