Son Dakika

Araba saltanatı

10.09.2018 - 02:07 | Güncelleme:

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, devlete ait makam otomobillerinde tasarrufa gidilmesi talimatı verdi.

Bütün devlet kurumlarından, bakanlıklardan, bunlara bağlı kuruluşlardan, KİT’lerden ve belediyelerden kullandıkları yahut kiraladıkları araçların listesi istendi; lüks marka araçların yerini nisbeten ucuz ve daha ekonomik modellerin alması kararlaştırıldı. Makam araçlarının modellerinin yanısıra şimdi adetelri de azaltılacak ve yeni uygulamaya kısa bir müddet sonra, araçların kira sözleşmelerinin bitiminin ardından başlanacak.

Devlet büyüklerine tahsis edilen arabalar meselesi bizim hayli eski, hattâ neredeyse iki asırlık derdimizdir! Tasarruf etmeye karar verildiğinde ilk akla gelen arabalar olmuş, otomobilin icadından önceki devirlerde kullanılan atlı arabalar için de aynı tedbirlerin uygulanmasına çalışılmış, hattâ arabaların yanısıra en az on kürekçinin çektiği saltanat kayıklarının bile kullanılmamasına karar verilmiş ama pek bir netice elde edilmemiştir!

“KÖSTEBEK KILIKLI HERİF, KATIR!”

Cevdet Paşa, Sultan Abdülmecid zamanında düşünülen benzer bir tasarruf tedbirini tatlı tatlı hikâye eder:

Devletin, özellikle de sarayın gittikçe artan masraflarından illâllah diyen Sultan Abdülmecid, 1858’in 27 Ağustos’unda bütün damadlarını ve kızlarının para işlerine bakan kethüdalarını zamanın hükümet merkezi olan Bâbıâlî’ye toplar, etrafa bu kadar borç yapılmasının hesabını sorar, herkesten başka bir cevap gelince de çileden çıkıp huzurunda elpençe bekleyenlere “köstebek kılıklı herif”, “katır”, “namussuz”, “hain kerata” diye bağırır ve “Akıllarınızı başınıza toplayın. Artık aşırıp taşırdınız, Vallahi hepinizi dövdürürüm” der.

Sonra, saray kadınlarına birkaç atın çektiği arabalarla dolaşmamalarını, büyük kayıkların kullanılmamasını emreder; saraya mal getiren tüccarlardan alışveriş edilmesini de yasaklar ve bir tasarruf fermanı çıkartır: Damadlar ile kethüdalar işlerinden kovulacak, borçlanarak alınan mallar iade edilecek, kayıklar kayıkhaneye çekilecek, arabalar da birbirlerine zincirlenecek ve kullanılmayacaklardır!

Ama bütün bu yasaklar sadece birkaç gün sürer ve huzursuzluğun artması üzerine Abdülmecid tedbirlerin uygulanıp uygulanmadığını takibi bırakır ve herşey eski hâline döner!

Cevdet Paşa’nın hikâye ettiği neticesiz kalan tasarruf tedbirleri daha önceleri de hayata geçirilmişti. Meselâ meşhur Kemal Derviş’in büyük büyük büyük dedelerinden olan ve Birinci Abdülhamid’in 1782’de sadrazamlığa getirdiği Halil Hâmid Paşa da vazifesine tasarruf tedbirleri almakla başlamıştı. İsrafı önlemeye çalışmış, tamamen bozulmuş olan sistemi düzeltebilmek için askerî ve teknik alanlarda uzun dönemli yatırımlar plânlamış, başta pahalı kumaşlar olmak üzere lüks mal ithalini yasaklamış ve araba sayısını azaltmıştı.

Ama almaya çalıştığı tedbirleri devam ettiremedi, zira sadece iki sene sadrazamlık ettikten sonra kellesinden oldu!

MAKAMA YAKIŞMIYORMUŞ!

Araba, bizde eskiden beri bir statü ölçüsüdür!

Devlet büyüklerinin güvenliklerinin gereği pahalı ve her türlü konfor ile emniyet tedbirine sahip otomobillere binmelerine karşı çıkmaya kimsenin hakkı yoktur ama daha alt seviyedeki görevlilerin lüks otomobil sevdaları eski derttir ve bitmeyen bir masraf kapısıdır.

Lüks otomobile öyle düşkünlüğü bulunmayan, hattâ hakkı olduğu arabayı almayıp daha düşük model otomobil kullanan yüksek bürokrat bir dostum anlattı:

“Yeni model otomobil merakının devlette hangi seviyeye geldiğini tahmin edemezsin. Makam sahibi lüks arabaya meraklı olmasa ve eski modellerden birini kullanmaya devam ettiği takdirde bile etrafını saranlar hemen ‘Bu araba bu makama yakışmıyor beyefendi! Mevkiinize uygun yeni modelini talep etmeniz lâzım!’ demeye başlıyorlar. Bürokratlardan bazıları bunlara aldırmıyor, ‘Bana kâfi geliyor, masrafa ne gerek var?’ diyor ama bir kısmı maalesef böyle değil! Hemen bir üst modeli sipariş ediyorlar. Ama daha fenası, otomobil işinin personel arasında bile yarış haline gelmiş olması. ‘Benim patronun arabası seninkinin iki model yenisi’ diye hava atan kaç şöför gördüm!”.

Etrafını saranların söylediklerini ciddiye alıp makam otomobilinin üst modelini sipariş eden bürokratın peder-i muhteremi hayatı boyunca sanki saltanat arabasından yahut saltanat kayığından başka birşey kullanmamış olacak!

Bu israfa son vermenin çaresi öyle tasarruf tedbirleri, sınırlamalar yahut yasaklamalar falan değil, “Şerefü’l-mekân bi’l-mekîn”, yani “Bir yerin şerefi, orada bulunan kişiden gelir” sözünün benimsenmesidir.


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 14 Eylül 2018 Cuma 16:34
    Kaleminize sağlık Murat Bey. Şunu da lütfen unutmayın, bir sürü kurumda makam aracı olmamasına rağmen, hizmet araçları makam aracı olarak kullanılıyor.
  • Misafir 10 Eylül 2018 Pazartesi 14:30
    Helal olsun abi. Yine zülfü yare dokundun.
  • Misafir 10 Eylül 2018 Pazartesi 14:05
    Kaleminize sağlık.
  • Misafir 10 Eylül 2018 Pazartesi 13:05
    Çok haklısınız.
  • Misafir 10 Eylül 2018 Pazartesi 11:32
    kesinlikle doğru...şeref kişiden gelir
  • Misafir 10 Eylül 2018 Pazartesi 10:33
    helali hos olsun. yüreğine sağlık
  • Misafir 10 Eylül 2018 Pazartesi 09:37
    Çok güzel. Herkes okumalı...
Kalan karakter : 2000