Son Dakika
01.04.2018 - 03:50 | Güncelleme:

Teknolojinin acı gerçekleri

 

TEKNOLOJİ şirketleri geçen haftalarda piyasalardan epeyce dayak yediler. Facebook’un yıllar önce atabileceği bazı adımları ancak Cambridge Analytica skandalı patladıktan sonra atması, skandalın hemen akabindeki günlerde başta kurucusu Mark Zuckerberg olmak üzere şirket yöneticilerinin kibirli bir sessizlik içinde kalması şirketi elbette sarstı. Hisseleri milyarlarca dolarlık değer kaybetti.

Şirket açısından son kötü haber Facebook’ta üst düzey görevlerde bulunmuş, halen de “haber akışı” bölümünü yöneten Andrew Bosworth’ün şirket içi bir yazışmada açık ettiği görüşlerinin ortalığa saçılmasıydı.

Bosworth, gizli kalacağına inanarak gayet dürüstçe yazdığı mesajda şunları dile getirmiş: “Çirkin gerçek şu ki, biz insanları birbirine bağlamaya o kadar derinden inanıyoruz ki, daha çok insanı daha sık birbirine bağlamamızı sağlayan her şey ‘de facto’ (fiilen) iyidir. Bu belki de bizim açımızdan sayıların doğru söylediği tek alandır... İşte bu yüzden büyümek için yaptığımız her şey mubahtır. Sorgulamaya açık bütün yeni ilişki bulma faaliyetleri. İnsanları arkadaşları tarafından bulunabilir kalmaya ikna edecek her türlü dil inceliği. Daha fazla iletişim getirmek için yürüttüğümüz bütün faaliyetler. Bir gün muhtemelen Çin’de yapmak durumunda kalacağımız faaliyetler. Hepsi.”

Bu sözler, kendilerini ürünleri kadar, kamuoyuna sattıkları imajlarıyla da makbul kılan teknoloji şirketlerinin kendilerini pazarladıkları profile epeyce ters düşüyordu. Kurucuların ve yöneticilerin hepsi genç devrimciydiler. Geçmişte finans ya da sanayi kesimine hâkim olan, çoğu etik kaygılar taşımayan patronlardan/yöneticilerden farklıydılar.

Facebook skandalı bu ikili oynama durumunu ya da çift kişilikliliği gizleyebilme imkânını ortadan kaldırdı. Bu şirketlerin ellerindeki güçle vatandaşları nasıl manipüle edebildikleri daha açıkça tartışılmaya başlandı. Bireysel mahremiyetin ticari çıkarlar adına ne kadar kolay ihlal edilebileceği iyice anlaşılırken, bu şirketlerin otoriter rejimlerle içli dışlı ilişkileri, Apple gibi bir şirketin üreticilerindeki çalışma koşullarının fecaati yeniden gündeme geldi. Ne var ki, bunlar da sonuçta aynı kapitalist piyasanın kuralları içinde acımasız bir rekabetin içinde işlerini görüyorlar, hasımlarını yok etmek için her türlü yola başvurup olası rakipleri şu ya da bu şekilde ortalıktan temizliyorlardı.

KÖKTEN DEĞİŞTİRDİLER

Hiç kuşkusuz bu şirketler iştigal ettikleri alanlarda toplumsal yaşamı, tüketici alışkanlıklarını, bilginin akışını ve kontrolünü kökten değiştiren işler yaptılar. Yaptıklarının çoğu da insan hayatını kolaylaştırıcı işlerdi.

Scott Galloway’in “Dörtlü” (The Four) başlıklı kitabının hemen başında saptadığı gibi “Bu şirketler cebimize bir süper bilgisayar koydular, interneti gelişmekte olan ülkelere taşıdılar ve dünyanın toprak ve deniz haritalarını bize sunuyorlar. Dörtlü bugüne dek görülmemiş ölçekte, 2.3 triyon dolar değerinde zenginlik yarattı. Hisse sahipliği yoluyla dünyanın dört bucağından milyonlarca ailenin ekonomik güvenceye sahip olmasını sağladılar”. Ancak hepsi kendi alanlarında tekel konumundalar ve tekelleşmenin getirdiği tüm olumsuzluklar bu şirketlerin davranışlarında da görülüyor.

Sonuçta Google internet reklam tekeline, Amazon internet perakende tekeline, Facebook ise hedeflenmiş reklam tekeline sahip. Dörtlüden Apple’ın durumu daha doğrusu tekeli daha farklı ve biraz garip. Galloway’e göre, “dünyanın en çok peşinden koşulan bilgisayar ve telefonlarını süsleyen Apple logosu, küresel ölçekte zenginliğin, eğitimin, Batı değerlerinin beratı. Apple özünde iki içgüdüsel ihtiyaca cevap veriyor: Tanrı’ya yakın olmak ve karşı cinse daha cazip gözükmek. Tıpkı dinler gibi kendi inanç sistemine, yüceltilecek nesnelere, fanatik takipçilere ve bir peygamber figürüne sahip. Cemaatinin mensupları arasında dünyanın en önemli insanları yani, ‘yaratıcı sınıflar’ var.”

Hıristiyan okurların Paskalya Bayramı’nı kutlarım.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000