Sağlık, Fitness ve Wellness Eğitimleri

Günümüzde şehir hayatının önemli zorluklarının beslenme, sağlık ve spor konularında yaşandığı söylenebilir. Özellikle büyükşehirlerde spor hizmetleri, artan nüfus nedeniyle yetersizdir. Açık ve kapalı alanlarda sadece gençler için değil, orta yaş grubu için de spor mekânları bulunmalıdır. Bu açığı şimdilik, sayıları giderek artan spor merkezleri doldurmaktadır. Özellikle İstanbul’da artık her mahallede bir spor salonu var. Son birkaç yılda spor merkezlerinin sayısı artarken, erkekler fitness, kadınlarsa özellikle müzikli zumba ya da aletli pilates eğitimlerine yönelmektedir. Sektörleşen özel spor dünyası, belirli periyodlarla düzenlenen etkinlik ve eğitimlerle kendi standartlarını yükseltmektedir.

Türkiye’de, 2017 itibariyle sağlık (beslenme), fitness (fitlik) ve wellness (dinçlik) kulüpleri olarak örgütlenen pazarın 2 milyon üyesi, 1.670 tesisi, 40.000 çalışanı ve 1,5 milyar dolara yakın geliri var. Toplam gelirin 5 yıl içinde 3 milyar dolara çıkacağı hesaplanıyor. Avrupa’daysa hali hazırda 30 milyar dolar seviyesinde bir spor pazarı, 55 milyon sporcu üye, 51.200 tesis ve 700.000 çalışan var. Son 5 yıldır Türkiye’de önemli ivme gösteren bu etkinliklerin, insanların %70’ini ev dışında ve %15’ini de sosyal kulüplerde spor yapmaya çektiği tahmin ediliyor. Bu gelişmeyle birlikte fitlik, dinçlik ve kardiyo gibi aktivite aletlerinin online satışları da önceki senelere göre iki kat arttı. Sektördeki eğitimlerin genel amaçları; sağlığı geliştirmek, fiziksel uygunluğu arttırmak, rahatlamak, eğlenmek, kilo kontrolü sağlamak ve fiziksel performansı geliştirmektir.

Nitelikli bir beden için iki tür antrenman eğitimi mümkün. İlki performansı arttıran bir eğitim çalışmasıyken (dinçlik/wellness), ikincisi vücudun gelişimini ve güzel görünmesini sağlayan bir eğitim (fitlik). Fitness çoğunlukla kas, form ve biçim alma anlamında kullanılıyor ve bu tür egzersizler grubunu oluşturuyor. Dinçlik (wellness) eğitimleri; zumba, yoga türleri, pilates türleri ve bazı kardiyo türlerini içerirken, fitlik eğitimleri; ağır kardiyo, aletli ve ekipmanlı kas çalışmalarını içeriyor. Sektördeki harcamalar spor salonu üyeliği, özel eğitimler, takviye edici besin ve ürünler ve cihaz satışı ya da kullanımı gibi unsurlardan oluşuyor. Ancak bununla birlikte sporcular, diyetisyenler ve eğitmenler için uzmanlar tarafından düzenlenen sertifika ya da mastır eğitim programları da önemli bir sektörel ivme yaratmakta.

KURULUŞLAR

Sektörü standart kurma ve bilimsellik açısından destekleyen önemli kuruluşlar; “Herkes İçin Spor Federasyonu” (his.gov.tr), “Türkiye Vücut Geliştirme, Fitness ve Bilek Güreşi Federasyonu” (tvgfbf.gov.tr), ve “Spor Endüstrisi Derneği” (sporendustrisi.com). Bununla birlikte çeşitli internet siteleri, “Türkiye Fitness Dergisi” (turkiyefitnessdergisi.com), “Muscle ve Fitness Dergisi” (muscleandfitness.com.tr) ya da kulüplerin spor, sağlık ve beslenme açısından içeriklendirdiği kendi resmi sayfalarında da dikkate değer bilgiler var. “Herkes İçin Spor Federasyonu”; spor animatörü, spor lideri, wellness, yoga, rekreatif ve spor-sağlık amacı güden branşlarda antrenörler yetiştirmek için eğitim programları düzenlemekte. Benzer biçimde “Türkiye Vücut Geliştirme, Fitness ve Bilek Güreşi Federasyonu” da; profesyonel yetiştirmek ya da sağlıklı yaşam amaçlı eğitimler vererek fitness sektörünün standartlarını korumakta ve denetim, gözetim ve tescil konularında görev üstlenmekte. Sağlık ve fitness sektöründe 1 milyon kişiye ulaşmayı hedefleyen “Spor Endüstrisi Derneği”yse, son zamanlarda düzenlediği spor, sağlık ve ergojenik destek amaçlı sertifika programlarıyla, özellikle spor öncesinde ve spor sonrasında beslenme ve su, enerji, protein, karbonhidrat, vitamin, probiyotik, takviye ya da tıbbi besinler ve içecek kullanımı bilgilerini besyoculara, diyetisyenlere, spor psikologlarına ve spor eğitmenlerine vermekte ve yurtdışı kuruluşlarla (EuropeActive) işbirliği yapmaktadır.

TÜİK verilerine göre ülkemizde her 10 kişiden 4’ü internette spor ve sağlıkla ilgili bilgi aramaktadır. Dünyadaysa akıllı telefonlar 60.000 civarında sağlık uygulamasıyla insanları eğitmek için faaliyet göstermektedir. Fit-ness/Well-ness (Fit-lik/Dinç-lik) kategorisi altında toplayabileceğimiz tüm bu aktiviteler sadece zindelik değil, huzur, sosyalleşme ve eğlence amacıyla kullanılmaktadır. Spor, sağlık, halkı bilinçlendirme ve hobi amaçlı gelişen bu yeni spor kulüp ve merkezleri ve verdikleri eğitimler, sosyalleşmeye aşırı ihtiyaç duyan engelli vatandaşlar, yaşlılar ve kronik hastalığa sahip kişiler açısından da işlevsel hale getirilebilir ve yeni eğitim kategorileri oluşturulabilir. Egzersizleri bir menü olarak tasarlamak, kişisel ihtiyaçlara göre bedeni içerden ve dışardan takviye etmek, gereken disiplini sağlamak ve vücuda kasla şekil vermek ya da onu zinde tutmak açısından bu merkezlerin desteklenmesi ve etkili biçimde denetlenmesi sosyal yaşam için önemli bir katkıdır.