'Projeloto' başladı
Çılgın Proje ile ilgili tahminler havada uçuşmaya başladı
Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Kanal İstanbul Projesinin kaynağı ve nasıl yapılacağı konusunda ipucu verdi. Mehmet Şimşek, Türk-Arap Forumu'nda gazetecilerin Kanal İstanbul Projesine ilişkin sorularını yanıtladı.
KAYNAK MİLLET
Bakan Şimşek ''Mevcut Boğaz'ı zamanında, yapılaşma sırasında vizyoner bir şekilde yapsaydık bugün sadece İstanbul'a 40-50 milyon turist çekmemiz, buradan 20-30 milyar dolar turizm geliri elde etmemiz mümkündü.
Maalesef zamanında Boğaz'ı yeterince koruyamamışız, değerlendirememişiz. Siz maliyet boyutuyla işe yaklaştınız, ben ise potansiyel olarak, Türk turizmine, ekonomisine ve İstanbul'a yapacağı katkıdan hemen bir hayal kurmaya başladım, ikinci bir Boğaz'ın nasıl olabileceğine ilişkin... Onun için maliyetler bence çok önemli olmaz. Zaten muhtemelen özel sektör yapacaktır.''
Mehmet Şimşek, ''Kaynak var mı?'' sorusu üzerine, ''Kaynak, Türkiye. Kaynak bizim insanımız'' dedi.
MALİYETİ TAHMİNEN 50 MİLYAR DOLARIN ÜSTÜNDE OLUR
Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası (İNTES) Başkanı Şükrü Koçoğlu, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı kamuoyunda ''Çılgın Proje'' olarak adlandırılan Kanal İstanbul Projesi'nin dünyanın en büyük inşaat projesi olabileceğini belirterek, ''Bu entegre projenin maliyeti 50 milyar doların çok çok üzerinde olur diye tahmin ediyorum'' dedi.
İNTES Başkanı Koçoğlu, Başbakan Erdoğan tarafından açıklanan ''İstanbul Hazır; Hedef 2023'' projesine ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
''Gerçekten çılgın bir proje'' diyen Koçoğlu, bu projeye toplumun her kesiminin sahip çıkması, fikirlerin söylenmesi gerektiğini ifade etti.
İstanbul'da bu proje ile bütün dünyanın imrendiği ciddi bir mühendisliğin uygulanacağını ifade eden Koçoğlu, ''Bütün bu mühendisliği, inşaatı hiç bir yabancıya ihtiyaç duymadan Türk firmaları yapabilir. Türkiye'de bu yapım ve mühendislik gücü var. Yüzde 100 Türk sermayesi, Türk emeği, Türk projesi olacak. Bir de bunun bu güzelliği var'' diye konuştu.
-''BÜYÜK DEVLET OLMANIN SEMBOLÜ OLACAK BİR PROJE''-
Projenin salt kanal projesi olarak değil, entegre bir proje olarak değerlendirilmesi gerektiğini anlatan Koçoğlu, ''Bu, dünyanın konsept olarak gözünü dikebileceği ve büyük devlet olmanın sembolü olacak bir proje. Her devlet bunu göze alıp yapamaz, az bir maliyet değil çünkü'' dedi.
Koçoğlu, proje ile birlikte tek endişesinin İstanbul'a göçün artması olduğunu kaydetti.
Projenin henüz çok yeni olduğunu, detayları belli olduktan sonra daha sağlıklı bir değerlendirme yapılabileceğini ifade eden Koçoğlu, şunları kaydetti:
''Dünyanın en büyük projelerinden birisi olacak. Bizim Irak projemiz 11,5 milyar dolar ve dünyanın en büyük 6'ncı büyük projesi. En büyük proje de yanılmıyorsam 320 milyar dolarla ABD'deki uzay üssü. İnşaat olarak bakacak olursanız bana göre dünyanın en büyük projesi Kanal İstanbul olabilir. Dubai'deki Palmiye Adası projesi 12,5 milyar dolardı. Yani bu ondan çok daha büyük bir proje. Bizim çılgın proje entegre bir proje olduğu için 50 milyar doların çok çok üzerinde olur diye tahmin ediyorum.''
-UYAR: ''İSTANBUL'UN ÇOK DAHA ÖNEMLİ SORUNLARI VAR''-
TMMOB Şehir Plancıları Odası Başkanı Necati Uyar ise AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, projenin uygulanabilirliğinin test edilmesi için öncelikle yerinin belli olması gerektiğini belirterek, ancak 120-140 metre genişliğinde kanal açılmasının uygulanabileceğini söyledi. Öncelikle düşünülmesi ve tartışılması gereken konunun yüksek bir maliyete sahip olacak projeden elde edileceklere değip değmeyeceği olduğunu ifade eden Uyar, şunları söyledi:
''Öncelikle proje doğada nelere neden olur, nasıl bir değişime neden olur, İstanbul'a etkisi ne olur bunların tartışılması lazım. Çünkü proje tek başına kanal projesi olarak söylenmiyor. Aynı bölgede, muhtemelen Silivri yakınlarında bir havaalanı, üstüne yeni bir kentten söz ediliyor. İstanbul'un nüfusunun çok daha artmasına neden olacak ve İstanbul'u yaşanmaz hale getirecek spekülatif girişimin adımlarından biri olarak görülüyor.
Başbakan Süveyş ve Panama kanallarını örnek veriyor. Sorun şu ki oralarda denizde doğal bir geçiş olmadığı için yani doğal bir boğaza sahip olmadıkları için o kanallar yapılmış. Doğal bir boğazı, deniz geçişi olan bir kentte sadece buradaki gemi yükünü taşımak için açılacak bir kanal ne derece mantıklıdır.''
Böyle bir kanal ihtiyacının İstanbul için olmaz olmaz konumda bulunmadığına işaret eden Uyar, ''İstanbul'un çok daha önemli sorunları var. İstanbul'un böyle spekülatif gelişmelere neden olacak çılgın projelerden çok daha aklı başında projelere ihtiyacı var. 3. Boğaz Köprüsü gibi İstanbul'un gelişmesinde çok ciddi zararlara neden olabilecek spekülatif bir adımdır. İstanbul için gerekli bir proje değil diye düşünüyorum.''
İki ayrı yerde kent projelerinin gerçekleşeceğini ifade eden Uyar, ''Projenin diğer kısımları rant amaçlı olduğu için kolaylıkla yapılır ve gerçekleşecektir, ancak böyle bir ihtiyaç olmadığı için zaten böyle bir kanal yapılmaz. Diğerleri yapılır, kanal kalır'' dedi.
-KANAL İSTANBUL PROJESİ-
Bu proje ile İstanbul'un Avrupa yakasında, şehrin batısında, Karadeniz ile Marmara Denizi'nin arasına, yaklaşık 45-50 kilometre uzunluğunda bir kanal yapılacak ve İstanbul'da iki yarımada ve bir ada oluşacak.
Projenin, yeri ve maliyeti konusunda açıklama yapılmazken sadece etüt çalışmaları tahminen 2 yıl sürecek. Kanalın su derinliği yaklaşık 25 metre, su yüzeyinde genişlik yaklaşık 145-150 metre civarında olacak. Kanaldan dünyadaki en büyük gemiler geçebilecek. Kanal İstanbul'dan günde 150-160 geminin geçmesi hedeflenirken, kanal güzergahında ağırlıklı hazine arazileri kullanılacak. Projenin etüd çalışmaları 12 Haziran seçimlerinin ardından başlatılacak.
SADECE HAFRİYATI BOŞALTMAK 4,5 MİLYAR LİRA
İnşaatçılara göre, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı ''Kanal İstanbul'' projesinde 152 milyon metreküp hafriyat çıkacak ve kanalın kaba inşaatının yapımı için 7 milyon 875 bin metreküp beton kullanılması gerekecek.
AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, yapılan hesaplamalara göre, düz bir zemin olduğu varsayıldığında, 40 kilometre uzunluğunda, 25 metre derinliğinde ve 150 metre genişliğinde bir kanal kazınlıp ortadan kaldırıldığında ortaya 152 milyon metreküp hafriyat çıkıyor. Bu hafriyatın da oradan çıkarılıp boşaltmanın maliyeti yaklaşık 4,5 milyar lira.
Kanalın kaba inşaatının yapımı için ise 7 milyon 875 bin metreküp beton kullanılması gerekiyor. Bunun da maliyeti 788 milyon lira. Yine kullanılacak 1 milyon 395 bin ton demirin maliyeti 2 milyar lira olarak hesaplanıyor.
İnşaatçılara göre, bunların hepsi bir araya getirildiğinde, ışıklandırma ve diğer maliyetlerle birlikte projenin toplam maliyetinin yaklaşık 10 milyar lira olacağı tahmin ediliyor.
İnanlar İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Serdar İnan, çılgın projenin her tarafını desteklediğini, ancak detaylarda hata olabileceğini, detaylarda doğru gitmek gerektiğini belirtti.
2008 yılında kendisinin ''Haliç'i Karadeniz'e bağlayalım, Karadeniz'deki kömür ocaklarını da göl haline getirelim ve ikinci boğaz yaratalım' beyanatı olduğunu anımsatan İnan, Başbakan'ın açıkladığı Kanal İstanbul projesinin Türkiye'ye ve İstanbul'a değer katacağını söyledi.
İnan, ''yabancıya satışı başlatmamız ve bu kanallar üzerinde yapılacak lüks konutları da yabancılara satmamız lazım. Türkiye'nin ne büyük madeni ne petrolü var. Bizim elimizde turizm ve insanların yaşamak istediği gayrimenkullerimiz var. Bunun yabancılara satışını ön plana almamız lazım. İspanya'yı İspanya yapan Araplara sattıkları 400 milyar avroluk gayrimenkul. O kanalın yapma hakkını bana verin size 30 milyar dolar ödeyeyim' dedi.
Projenin kendi kendisini finanse edebilecek bir proje olduğunu ifade eden İnan, ''Bir kaç yüz milyar dolar para getirebilecek proje. Boğazda bugün 30 milyon dolara satılan evler var, ikinci boğazda da o fiyatlara ev satılabilir. Şu anki boğazdan çok daha güzelini bile yapabiliriz'' diye konuştu.
Projenin tamamlanmasının 10-15 seneyi bulabileceğini belirten İnan, Türkiye'nin dış borcunu bu proje ile ödeyebileceğini kaydetti.
-''DEVLETİN MALI DEĞERLENECEK''-
Aşçıoğlu İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Yaşar Aşçıoğlu da ''Beni heyecanlandıran proje oldu. İstanbul ve Türkiye için çok önemli proje. Proje hayata geçtiğinde İstanbul'un şekli, şemali değişeceği gibi yapı anlayışı da değişecek, yeni merkezler oluşacak. Başbakan'ı tebrik ediyorum'' dedi.
Projeyle ilgili etüt çalışmalarının 2 yılda tamamlanmasının kendisine biraz uzun geldiğini, bu sürenin kısaltılması gerektiğini söyleyen Aşçıoğlu, projenin devlete sıfır maliyeti olacağını düşündüğünü belirtti.
Aşçıoğlu, ''Başbakan 'genellikle devlet arazilerinin yoğun olduğu yerlerden geçmeye gayret göstereceğiz' dedi. Bu ikinci boğazın maliyetini karşılar ve geçer. Yatırım oralara kayacak. Devletin malı değerlenecek'' dedi.
Projede sadece hafriyat bulunduğunu, proje tamamlandıktan sonra 25 kilometrelik yerin hafriyatının 1-1.5 yılda bitebileceğini kaydetti.
AA