2014'te cebinizi kurtaracak tüyolar!
Bunlara bakmadan yatırım yapmayın! Barış Erkaya yazdı...
30 Mart 2014: Yerel seçimlerin yapılacağı tarih. Uzun süredir yaşanılan istikrarlı ekonomik ve siyasi atmosferin aksine bu defa siyasi ve ekonomik anlamda oldukça çalkantılı bir seçim sürecine giriyoruz.
Her seçim öncesi dönemde borsanın veya dövizin seçim dönemlerinde nasıl hareket ettiğine dair haberler yapılır. Fakat her seçim kendine has bir yatırım ortamı oluşturur. Bu nedenle “seçimlerden önce borsa düşer veya yükselir” istatistikleri genellikle iki seçim tutsa iki seçim döneminde de tutmaz.
Fakat seçim sonralarında borsanın yükseldiği bir gerçektir. Çünkü ister tek parti iktidarı isterse koalisyon, her seçimin bitişi, bir siyasi belirsizliğin ortadan kalkması demektir. Bu nedenle bilinmesi gereken şey, seçimlerden sonra genellikle borsanın yükseldiğidir.
Fakat burada da önemli bir noktaya dikkat etmekte fayda var. Eğer seçim öncesinde seçime ilişkin belirsizlik ortadan kalkmış ve piyasa aktörleri seçim sonucunu önceden satın alıyorsa, bu durumda yükseliş seçimden önce başlar.
Seçim bittikten sonra ise kısa bir süre, yaklaşık birkaç hafta daha devam eder. Devam eden aydan itibaren ise kârlar realize edilmeye başlanacağı için endeks düşer. Bu nedenle borsanın seçim sonuçlarını satın alıp almadığını takip etmek hayati önem taşır.
Bu seçimlerde ise satın alınacak net bir beklenti olduğunu söylemek çok zor. Bu nedenle seçim sonucunun endekse etkisinin, eğer büyük bir siyasi krize yol açacak sonuç çıkmazsa, pozitif olması bekleniyor.
Dolar ise piyasadaki para miktarının genellikle arttığı dönemler olduğu için dolar seçim dönemlerini sever. Genellikle seçim dönemlerinde, bir önceki yılın kasım-aralık ayından başlamak üzere, dolar TL karşısında yükselir.
İçinde bulunduğumuz seçim atmosferinde ise doların yükselmesi için ekstra bir sebep daha bulunuyor. O da FED’in parasal genişleme politikasını sona erdirmek için artık bir takvimin içerisine girmiş olması. Bu nedenle bu seçim döneminde dolardaki yüksek seyrin devam etmesini beklemek pek de yanlış olmayacak.
Zaten 2014 için büyük şirketler tarafından yapılan projeksiyonlar da doların tekrar 2 TL’nin altına inmeyeceği üzerine.
Siyasi tansiyonun yükseldiği günlerde ise doların 2.2 TL seviyelerini görme olasılığı bulunuyor. Tansiyon düştükçe dolardaki alt bant ise 2.01 TL seviyeleri.
Faizler için de siyasi atmosferin etkisi en temel belirleyici. Eğer seçim sonuçlarından Türkiye’deki siyasi ve ekonomik istikrarı sekteye uğratmayacak bir sonuç çıkacağı inancı hakimse bono piyasasında faizler, seçim öncesinde düşmeye başlar. Genellikle kredi faizleri de bunun takipçisidir.
Fakat eğer para politikasında kritik bir değişiklik varsa, bu durumda faizdeki yönü belirleyen sebepler arasında politika değişikliği seçimin önüne geçebilir.
İşte içinde bulunduğumuz dönem tam da bu örneğe uygun bir dönem.
FED’in parasal genişlemeyi sona erdirme kararının ardından parasal sıkılaştırma dönemi geçilirse, ki kısa vadede çok da beklenmiyor, bu durumda faizlerde bir küresel artış trendi başlayacak demektir.
Bundan bizim Merkez Banka’mızın da muaf kalması mümkün değil. Bu nedenle faizlerde uzun vadede yükselen bir trende girileceği beklentisi hakim.
Genel olarak blirsizliğin arttığı bir dönem içerisinde olacağımız için risk priminin yüksek kalacağı bir süreçten geçeceğiz. Bunun da faiz üzerinde yükseltici bir etki yaratması kaçınılmaz olacak.
İŞTE SON 5 YEREL SEÇİM DÖNEMİ ÖNCESİ VE SONRASINDA BORSA VE DOLARIN SEYRİ:
26 MART 1989 (SEÇİMİN GALİBİ SHP)
30 Kasm 1988 (Borsa: 4.0584) (Dolar: 1780 - 6 sıfır atılmamış veri)
30 Aralık 1988 (Borsa: 3.6689 - Düşüş sonrası gördüğü en düşük seviye) (Dolar: 1819.62)
31 Ocak 1989 (Borsa: 3.7974) (Dolar: 1884.96)
28 Şubat 1989 (Borsa: 4.8709) (Dolar: 1931.49)
31 Mart 1989- Seçim ayı (Borsa: 4.659) (Dolar: 2029.50)
28 Nisan 1989 (Borsa: 5.4003 - Yükseliş sonrası gördüğü en yüksek seviye) (Dolar: 2078.01)
27 MART 1994 (SEÇİMİN GALİBİ DYP)
30 Kasım 1994 (Borsa: 189.77) (Dolar: 13751)
31 Aralık 1993 (Borsa: 206.83) (Dolar: 14487)
31 Ocak 1994 (Borsa: 201.05) (Dolar: 17238)
28 Şubat 1994 (Borsa: 129.52 - Düşüş sonrası gördüğü en düşük seviye) (Dolar: 18297)
31 Mart 1994 (Borsa: 140.87) (Dolar: 22182)
29 Nisan 1994 (Borsa: 228.58 - Yükseliş sonrası gördüğü en yüksek seviye) (Dolar: 33475)
18 NİSAN 1999 (SEÇİMİN GALİBİ DSP)
30 Kasım 1998 (Borsa: 2577.54) (Dolar: 302660)
31 Aralık 1998 (Borsa: 2597.91) (Dolar: 314230)
29 Ocak 1999 (Borsa: 2568.16) (Dolar: 331485)
26 Şubat 1999 (Borsa: 3890.83) (Dolar: 351722)
26 Mart 1999 (Borsa: 4554.07) (Dolar: 367342)
30 Nisan 1999 (Borsa: 5354.03) (Dolar: 389620)
31 Mayıs 1999 (Borsa: 5069.22) (Dolar: 404493)
28 MART 2004 (SEÇİMİN GALİBİ AK PARTİ)
20 Kasım 2003 (Borsa: 14617.53) (Dolar: 1.462.500)
31 Aralık 2003 (Borsa: 18265.02) (Dolar: 1.404.500)
30 Ocak 2004 (Borsa: 17259.25) (Dolar: 1.325.500)
27 Şubat 2004 (Borsa: 16565.68) (Dolar: 1.323.500)
31 Mart 2004 (20190.83) (Dolar: 1.316.800)
30 Nisan 2004 (Borsa: 18022.69) (Dolar: 1.421.500)
29 MART 2009 (SEÇİMİN GALİBİ AK PARTİ)
28 Kasım 2008 (Borsa: 25714.98) (Dolar: 1.57 - 6 sıfır atılmış)
31 Aralık 2008 (Borsa: 26864.07) (Dolar: 1.5345)
30 Ocak 2009 (Borsa: 25934.37) (Dolar: 1.6365)
27 Şubat 2009 (Borsa: 23160 - Düşüş sonrası en düşük seviye) (Dolar: 1.6935)
31 Mart 2009 (Borsa: 25764.83) (Dolar: 1.6695)
30 Nisan 2009 (Borsa: 31651.181) (Dolar: 1.5975)
BU YIL
29 Kasım 2013 (Borsa: 75748) (Dolar: 2.0203)
31 Aralık 2013 (Bugün) (Borsa: 67986) (Dolar: 2.12 TL)