Yeni Anayasa'da 'Meclis'te eşitlik' tamam, sıra 'model'de
Ak PArti'ye itiraz CHP'den geldi. BDP "Fermuar" yöntemini önerdi
Saliha ÇOLAK/ANKARA
Anayasa Uzlaşma Komisyonu tarafından oluşturulan Anayasa yazım komisyonu, başkanlık sistemi tartışmasının ötelenmesinin ardından yasama bölümü üzerindeki çalışmalarına başladı. "TBMM'nin kuruluşu ve milletin temsili" başlıklı bölümde TBMM'nin 550 milletvekilinden oluşması, 100 milletvekilinin "Türkiye milletvekili olarak" ülke seçim çevresinden seçilmesi üzerinde uzlaşma sağlandı. İkinci uzlaşma noktası da kadınların da erkekler gibi Meclis'te eşit temsili oldu. İlke düzeyinde anlaşan komisyon üyesi milletvekilleri, bu eşitliğin hangi modelle sağlanacağı konusunda ise uzlaşamadı.
SEÇİM İPTAL EDİLİR
CHP bu ilkenin "TBMM'de eşit temsile ilişkin esaslar ve yaptırımlar yasayla belirlenir" şeklinde yazılmasını böylece, "siyasette kadın ve erkeklerin eşit temsiline yönelik önlemlerin çıkartılacak yasalarla belirlenmesini" önerdi.
AK Partili üyeler ise "Seçimle gelinen mekanizmalarda bu şekilde yazım sıkıntı yaratabilir. Eşit temsil olmazsa, 275 kadın milletvekili parlamentoya girmezse seçimin iptali gündeme gelebilir. Eşitlik hakkı verelim derken kaosa yol açacak sonuçlar doğabilir. Tüm ihtimalleri gözönüne almalıyız" görüşünü dile getirdi.
CHP'DEN İTİRAZ
CHP'liler bu görüşe "Bizim önerdiğimiz madde 'parlamentoda 275 kadın milletvekili bulunmalı' şeklinde algılanmaz. Meclis'e 275 değil de 198 kadın girse de iptal davası açılmaz" diyerek karşı çıktı.
BDP ise eşit temsili garantiye alacak "fermuar" yöntemini önerdi. Bunun için listelerde adayların bir kadın bir erkek şeklinde yazılmasını, seçim sonucunda çıkan tablo sayı olarak tam eşit olmasa bile, aday listelerinde sağlanan eşitlik sayesinde, anayasal eşitlik ilkesinin yerine getirilmiş sayılacağını vurguladı.
Bunun üzerine maddede "Eşit temsil teşvik edilir" ifadesinin yer almasını öneren ve bu şekilde partilere teşvik yükümlülüğü getirileceğini belirten AK Parti'ye itiraz yine CHP'den geldi. CHP ifadeye "Bugünkü ifadeyle aynı olur. Hiçbir fark yok. Temsilde cinslerin eşit temsili konusunda bu anayasadan beklenen ileri adımı atmamış oluruz" diyerek karşı çıktı. Fıkranın yazım tartışmasına "model ve yöntem" üzerinden önümüzdeki günlerde devam edilmesi kararlaştırıldı.