Küresel gıda piyasasında yeni dalga: Enerji etkisiyle fiyatlar yükselişte

Birleşmiş Milletler (BM)Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) yayımladığı verilere göre, FAO Gıda Fiyat Endeksi (FFPI) Mart 2026’da ortalama 128,5 puan olarak gerçekleşti. Endeks, revize edilen Şubat ayı seviyesine göre 3 puan (yüzde 2,4) artarak üst üste ikinci ayında da yükselişini sürdürdü.

Artışta; tahıllar, et, süt ürünleri, bitkisel yağlar ve şeker gibi tüm ana emtia gruplarındaki fiyat yükselişleri etkili olurken, özellikle Yakın Doğu’daki çatışmaların enerji fiyatları üzerindeki baskıyı artırması belirleyici oldu. Endeks, yıllık bazda yüzde 1 artış gösterse de Mart 2022’deki zirvesinin yaklaşık yüzde 19,8 altında kaldı.

TAHIL FİYATLARINDA SINIRLI ARTIŞ

FAO Tahıl Fiyat Endeksi Mart ayında yüzde 1,5 artışla 110,4 puana yükseldi. Buğday fiyatları ABD’deki kuraklık endişeleri ve Avustralya’da artan gübre maliyetlerinin ekim alanlarını daraltabileceği beklentisiyle yüzde 4,3 arttı. Mısır fiyatları ise küresel arz baskısına rağmen yalnızca yüzde 0,9 yükseldi. Buna karşın pirinç fiyatları, zayıf talep ve hasat baskısıyla yüzde 3 geriledi.

BİTKİSEL YAĞDA YÜKSELİŞ

Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi Mart ayında yüzde 5,1 artarak 183,1 puana çıktı ve art arda üçüncü aylık yükselişini kaydetti. Palm yağı fiyatları 2022 ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, bu artışta ham petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Malezya’daki düşük üretim beklentisi etkili oldu. Ayçiçeği ve kolza yağı fiyatları da arz sıkıntısı ve artan enerji maliyetleriyle yükseldi.

ET FİYATLARI ARTTI, KÜMES HAYVANLARI GERİLEDİ

Et Fiyat Endeksi Mart’ta yüzde 1 artarak 127,7 puana ulaştı. Domuz eti ve sığır eti fiyatlarındaki artış endeksi yukarı çekerken, koyun ve kümes hayvanı eti fiyatlarında düşüş görüldü. Brezilya’daki arz daralması sığır eti fiyatlarını desteklerken, kümes hayvanı fiyatları bol arz nedeniyle geriledi.

SÜT ÜRÜNLERİNDE SINIRLI TOPARLANMA

Süt Ürünleri Fiyat Endeksi yüzde 1,2 artışla 120,9 puana yükseldi. Böylece Temmuz 2025’ten bu yana ilk artış kaydedildi. Süt tozları ve tereyağı fiyatlarındaki yükseliş etkili olurken, peynir fiyatlarındaki düşüş artışı sınırladı.

ŞEKER FİYATLARI ENERJİYLE YÜKSELDİ

Şeker Fiyat Endeksi Mart ayında yüzde 7,2 artarak 92,4 puana çıktı. Artışta ham petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Brezilya’nın şeker yerine etanol üretimine yönelebileceği beklentisi etkili oldu. Ancak Hindistan ve Tayland’daki olumlu üretim görünümü, fiyat artışını sınırladı.

Genel olarak, küresel gıda fiyatlarındaki yükselişte enerji maliyetleri ve jeopolitik gelişmeler belirleyici olurken, arz-talep dengesi bazı ürün gruplarında fiyat artışını sınırlamaya devam ediyor.