Öğretmen sadece yılda iki ay emekli olabiliyor

Bütün çalışanlar emeklilik şartlannı tamamladıktan sonra kendi canları ne zaman isterse emeklilik talebinde bulunabilirken, sadece MEB'e bağlı öğretmenler, haziran ve temmuz ayı dışındaki bir zamanda emeklilik talebinde bulunamıyorlar. Aslında bu insan hak ve hürriyetlerine aykırı olduğu gibi Anayasamızın da birçok kuralına aykın. Öte yandan, emeklilik için gereken süreyi tamamlayıp emeklilik yaşını beklemek için istifa eden öğretmenlerin de aynı kurala tabi kılınmasının, açıklanabilecek herhangi bir mazereti olmadığı gibi bu uygulama birçok öğretmene ikramiye ve emekli aylığında kayıplar da yaşatmaktadır.

Ali Bey, Tokat Cumhuriyet İlköğretim Okulu'nda Teknoloji Tasarım Öğretmenliği yaparken, oğlum 2007 yılı temmuz ayında Ankara Gazi Anadolu Lisesi'ni kazandı. MEB, il dışı atamaları mayıs ayında kapattığı için tayin isteyemedim. Emekliliğe başvuruyu da haziran ve temmuz ayları ile sınırlandırmıştı. Zorunlu olarak emeklilik için başvurdum. Temmuz ayının sonu itibarıyla 25 yıl 10 aylık çalışma ile emekli olmak zorunda kaldım. Sizden şunları öğrenmek istiyorum. 1) MEB'in bizi emeklilik başvurusu için haziran ve temmuz aylarıyla kısıtlaması ne kadar yasaldır? Böyle bir hukuk var mı? Bu kısıtlamaya karşın, haziran ve temmuz aylarından sonra yapılan emeklilik başvurularını da kabul ettiğini öğrendim. "O branşta sıkıntı yoktur" gerekçesini kullanarak, her branşta emeklilik başvurusunu kabul etmiş. Bu durumu da sonradan öğrendim. 2) Bana iki ay çalışma hakkı verilerek 10 aylık süremi bir yıla tamamlamam konusunda imkân sağlanabilir mi? Ya da herhangi bir işte çalışarak bu süreyi tamamlayabilir miyim? 3) MEB'in yani devletin genelgelerine uygun bir davranış sergilediğim için mağdur duruma düştüm. Bu mağduriyetim nasıl giderilebilir? 4) Emeklilikle ilgili yasa, emeklilik hak edişte bir günün hesabını yaparken, bizim çalıştığımız 10 ayı, 300 günü nasıl görmezden geliyor. Böyle bir yasa ya da yasanın ilgili maddesi hukuka uygun mudur? Burada bireyin hakkını gasp yok mu? Belma COŞGUNARSLAN

Sayın hocam, aslında emeklilik kişiye özel bir hak, ama 3797 Sayılı Milli Eğitim Bakanlığı'nm Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a 1998 yılından eklenen ek birinci maddeyle bu hak öğretmenler için sınırlandırılmıştır. Bu sınırlandırma bana göre bir hakkın gaspıdır, ama daha dava edene rastlayamadım. Umarım vardır ve kazanmıştır, bize ulaştıran olursa da seve seve bu köşeden yayınlarız. İlgili maddeye göre; "Ek Madde 1-(Ek Madde: 03/04/1998 - 4359/13 md.) Son bir yıllık sürenin en az yarısında Eğitim ve öğretim Hizmetleri Smıfı'na ait bir kadroda bulunup emeklilik hakkını kazananlardan (son bir yıl içerisinde istifa etmiş veya müstafi sayılmış olanlar dahil), emekliliklerini isteyenlerin emeklilik işlemleri haziran ve temmuz ayları içerisinde yapılır. Bu aylar dışında emeklilik işlemi yapüabilmesi için görev yapılan il sınırları içerisinde emeklilik talebinde bulunan personelin sınıf ve branşında öğretmen fazlasının bulunması ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın uygun görmesine bağlıdır." Madde metninden de görüleceği üzere; Öğretmenler; ■ Son bir yıl içinde en az 6 ay öğretmen olarak çakşmışlarsa, ■ Emeklilik taleplerini ancak haziran ve temmuz ayları içinde çalıştıkları okullarına verebiliyorlar. ■ Bu aylar dışındaki emeklilik taleplerinin kabulü, Milli Eğitim Bakanlığı'nm uygun görüşüyle mümkün olabiliyor. Ancak, bu düzenleme bana göre Anayasa'ya aykırı ve değiştirilmesi gerekir; zira öğretmenler emeklilik şartlarını tamamladıkları halde istedikleri zaman emekli olmaları engellenerek sosyal güvenlik haklarından mahrum edilmektedirler, öte yandan sosyal güvenlik hakkı da devredilemez, vazgeçilemez ve engellenemez bir haktır.

İstifa etmiş öğretmenlere de emeklilik eziyeti yapılıyor

"Ek Madde 1 - (Ek Madde: 03/04/1998 -4359/13 md.) Son bir yıllık sürenin en az yarısında Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına ait bir kadroda bulunup emeklilik hakkını kazananlardan (son bir yıl içerisinde istifa etmiş veya müstafi sayılmış olanlar dahil), emekliliklerini isteyenlerin emeklilik işlemleri haziran ve temmuz ayları içerisinde yapılır. Bu aylar dışında emeklilik işlemi yapılabilmesi için görev yapılan sınırları içerisinde emeklilik talebinde bulunan personelin sınıf ve branşında öğretmen fazlasının bulunması ve Milli Eğitim Bakanlığının uygun görmesine bağlıdır. "Normal şartlarda kadınlar 20, erkekler 25 tam yılı tamamladıktan sonra emekli olmak için 5434 Sayılı Kanun'un geçici 205 ve 206'ncı maddelerinde belirtilen yaşları da tamamlayarak emekli olabiliyorlar. Mesela, 16 Ekim 1967 doğumlu ve 1985 yılı ekim ayında işe girmiş bir kadın öğretmen en az 20 tam yılı çalışarak 42 yaşını tamamlayınca emekli olabiliyor. Bu öğretmen 2008 yılında 23 tam yılı tamamlayınca istifa edip emeklilik yaşı olan 42'yi bekleme hakkına sahip ve 16 Ekim 2009 günü emekli olabilecek. Ancak, MEB bu kadın öğretmenin emeklilik talebini yukarıdaki maddeyi uygularsa bir yıl geciktirerek 2010 yılı haziran ayında kabul edecek. Bu da öğretmenin en az 8 ay daha az emekli aylığı almasına neden olacaktır ki bu da haksızlıktır.

İKRAMİYE İLE AYLIKTAN KAYBINIZ VAR

Sizin de emekli aylığı bağlama oranınız da yüzde 76 olacakken yüzde 75'te kaldı. Zira, 5434 Sayılı Kanun'un 89'uncu maddesine göre, "Emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanan veyahut toptan ödeme yapılan; asker s,v,l tüm iştirakçilere, her tam fıılı yıh içia ay)lk bağlamaya esas ikramiyesi olarak verilir" hükmü gereğince size 25 tam yılınız için ikramiye verildi, ama 10 ay için ikramiye verilmedi. Öte yandan, aynı kanunun 41 'inci maddesine göre de, "...fiili ve itibari hizmet toplamı 25 yıl olanlara % 75'i, 25 yıldan az olanlara her tam yıl için % 1 eksiği, fazla olanlara da her tam yıl için % 1 fazlası üzerinden bağlanır" denildiğinden sizin aylık bağlama oranınız (ABO) yüzde 75 olmuştur, eğer 2 ay eksik olmasaydı oran yüzde 76 olacaktı.

Kısa kısa cevaplar

Semih Yücesoy- İzmir Verdiğiniz bilgilere göre, 1984 yılında SSK'lı olmuş, sonra da 1986-1991 arasında aralıklarla 3 yıl 8 ay Bağ-Kur'a devam etmişsiniz. Sonrasında da halen SSK sigortalılığınız devam etmektedir. Bağ-Kur ile SSK arasında 40 günlük bir çakışmanız var ve 40 günlük SSK'nız silinecek. Buna göre 3454 gün SSK'nız var. İkisinin toplamında da 4734 gün sahibisiniz. SSK'dan 48 yaşında en az 5225 günle emekli olacaksınız. Askerliğinizi 1984 yılından önce yapmışsanız ve borçlanıp öder seniz 47 yaşında yani 2011 yılında emekli olursunuz. 1 Ekim 2008 gününden sonra isteğe bağlı sigortada 3.5 yılı (1260 günü) sakın tamamlamayın, yoksa SSK'dan emeklilik hakkını kaybedersiniz.

Fatma Şen 1964 doğumlu olmanız ve Ocak 1986'da işe başlamanız nedeniyle, 42 yaşından sonra olmak kaydıyla en az 5075 günle SSK'dan emekli olabileceğiniz gibi 58 yaşında en az 3600 günle de emekli olabilirsiniz. Bu arada ücretleriniz asgari ücret veya yakın ise her çalıştığınız ay, ileride alacağınız emekli aylığından düşme oluyor. Çalışmazsanız düşme olmuyor. 2006 yılında vefat eden eşinizden, evlenmediğiniz sürece dul aylığı alırsınız, emekli olsanız da olmasanız da almaya devam edersiniz. Kızınız da evlenmediği, işe girmediği ve emekli olmadığı sürece babası üzerinden yetim aylığı almaya devam eder.

Ayşe Yılmaz-Biga 11.03.1963 doğum tarihinizle Tarım Satış Kooperatifleri'ne tarım ürünü satarken sizden alınan Bağ-Kur kesintileri ile Bağ-Kur'lu olmanız gerekir. Bağ-Kur siz aile reisi değilsiniz diye reddetmişse İş mahkemesine dava edip, bu süreleri tarım Bağ-Kur'lu haline getirebilirsiniz. Buna göre, ilk ürün satışı tevkifat yılı olan 1994 yılından itibaren Bağ-Kur'lu sayılırsanız 20 tam yıl Bağ-Kur primi ile 2014 yılından sonra Tarım Bağ-Kur'undan emekli olabilirsiniz. Veya bundan sonra SSK'lı işe girerseniz 3,5 yıl SSK primi ödeyip, 3,5 yıl sonra SSK'dan emekli olabilirsiniz.