Kordon kanı bankaları aileleri kandırıyor mu?

Kordon kanı işe yarıyor mu, yaramıyor mu?

ÇOK kısa bir süre öncesine kadar hiçbir önlem alınamayan birçok genetik hastalığa karşı tıbbın güçlü bir potansiyel silah olarak gösterdiği kordon kanı, tüm dünyada kan hastalıklarıyla ilgili tedavilerde tercih ediliyor. Birçok yeni ebeveyn, bebeklerinin göbek kordonundan aldıkları kök hücreleri bankalarda saklatırken, bunu bebeklerinin “hayat sigortası” olarak görüyor. Ancak bu tedaviyle ilgili olarak iddialar tükenmiyor. Yeni doğan bebeklerin kordon kanından alınan kök hücrelerin saklanarak, ileriki yaşlarda ortaya çıkabilecek birçok hastalığın tedavisinde kullanılabileceğini öne süren bu yöntem hakkında yeni bir açıklama da Stanford Üniversitesi Kök Hücre Biyolojisi Bölüm Başkanı Prof. Irving Weissman’dan geldi. Weissman, “Bu yöntem hiçbir işe yaramaz; bankalar aileleri kandırıyorlar. Yeni doğmuş bebekten alınan göbek bağındaki kök hücreler çok küçük bir çocuğun kan üretimini sağlayan özelliğe sahip” dedi. Peki gerçekten büyük umutla karşılanan bu yöntem faydasız mı? Kök hücre bankaları sadece para mı kazanmak istiyor? Kök hücre sağlığın garantisi olabilir mi? Kordon kanı sağlık mı yoksa pazarlama mucizesi mi?

GÜLİN YILDIRIMKAYA

gulinyildirimkaya@haberturk.com

‘Kordon kanını saklatın, ileride hayat kurtarır’

‘Çocuğunuzun ileride yaşayacağı hastalıklarda kordon kanı kök hücre merkezlerince çoğaltılıp kullanılabilir. Özellikle kan hastalıkları tedavisinde etkili’

ONKİM Kök Hücre Teknolojileri Genel Müdürü Uzman Dr. AYSEL YURTSEVER: TOPLANAN kan kapasitesi az olduğu için küçük bir çocuğa göre değildir. Bunların içinde mezenkimal hücreler vardır. Bunlardan yağ olur, kemik olur. İyileştirme kapasitesi vardır. Kordon kanı dondurulduğu için erişilmesi kolay olması, çok daha az ihtiva etmesi, doku tipi uyum oranının daha az aranması nedeniyle kemik iliği ile alternatif kaynak olarak tüm dünya için kabul edilmiştir. Lösemi ve kan hastalıkları tedavisinde hem ülkemizde hem de dünyamızda kordon kanı kullanılmaktadır. Kordon kanı bankası sadece yeni doğan bir bebeğin kordon kanını saklamakla yükümlüdür. Dünya ölçeğinde birçok sempozyum yapıldı. Bu sempozyumlarda kordon kanının büyük faydası olduğu söylendi. Bazı zorluklar bugün için var elbet ama çok yakın bir gelecekte zorlukların üstesinden gelinecek. Kişiye özel tedavilerde de kullanılacak kordon kanı. Kordon kanının saklanması oldukça yararlıdır. Kök hücre merkezlerinde çoğaltılabilmektedir. “Kordon kanı işe yaramıyor” iddiaları yalan. Bu konuyla ilgili olarak ortaya atılan iddialar abartılıyor.

‘Kordon kanının başarısı ispatlandı, umut vaat ediyor’

Kordon Kanı Bankası Tıbbi Direktörü Dr. GURUR POLAT: BUGÜNE kadar kordon kanı içindeki kök hücrelerden dokuüretildiği ve başarısı ispatlandı. Bunun başarısız olduğunu beyan etmek çok talihsiz bir açıklama. Prof. Weismann’ın bu tespitinde deri hücreleri ile çalışması ana etken... Araştırmacılar hangi tip kök hücre ile uğraşıyorlarsa diğer kök hücrelerin potansiyeli ve kullanım alanlarını doğru değerlendiremeyebiliyor. ABD ve Avrupa’da kordon kanı bankalarının artması bu işe bel bağlandığının göstergesi. Türkiye’de de kordon kanı ile ilgili Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülmekte olan, umut vaat eden projeler var. Somut sonuçların halka ulaşabilmesi için belirli aşamaların tamamlanması ve bilimsel camiada ortak bir karar alınması lazım.

‘Kordon kanının faydası düşük dolandırılmayın!’

‘Kordon kanının bebeğin kendisine bile faydası yok! Çok yüksek paralarla kordon saklatılıyor, dikkatli olun!’

Türk Hematoloji Dern. Bşk. Prof. Dr.MUHİT ÖZCAN: KORDON kanı ilk gündeme geldiğinde hemen bundan yararlanacak fırsatçılar devreye girdiler. Bir kampanya başlatarak, çocukların kordon kanının çocuklar için çok önemli olduğunu, bunun bir anlamda onların hayat sigortası olduğunu, yeni doğan her bebeğin göbek kordon kanının toplanarak saklatılması gerektiğini birtakım ilanlarla bir takım şirketler anlatmaya çalıştı. Bir bebeğin kordon kanının saklanmasının faydası düşük. Bebeğin kendisine faydası yok. Kordon kanı konusunda ticari amaç güdülüyor. ABD ve AB ülkelerinde çok yüksek paralarla kordon kanı saklatılabiliyor. Bu dolandırıcılık dışarıdaki ülkelerde var. Kordon kanı konusundaki bu iddialar yeni değil. Büyük bir para kazanma olasılığı var. Yurtdışındaki kordon kanı bankalarında da tıbbi şartlar sağlanamıyor. Kordon kanı her derde deva sigorta değil Acıbadem Sağlık Grubu Merkez Laboratuvarı Moleküler Genetik Uzmanı Doç.Dr. Ender ALTIOK

‘10 hastayı iyileştirdik, ticari amaçlı olması da normal’

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. UTKU ATEŞ: KORDON kanının saklanması çok fazla işe yarıyor. Bir kişi ortaya çıkıp da “Kordon kanı saklamak işe yaramayacak bir yöntemdir” diye bir açıklama yaptı diye var olan bir gerçek göz ardı edilerek, “Bu adam doğru söylüyor, kordon kanı kötü bir yöntem” demek doğru olmaz. Kordon kanı vasıtasıyla yapmış olduğumuz ona yakın tedavimiz var. Kordon kanıyla yapılan tedaviler bütün dünyanın kabul ettiği bir gerçek. Şu an için rutin kullanımı sadece kan hastalıkları gibi duruyor. Ancak birçok çalışmalar var, tıbbın her alanında “Acaba kök hücreleri kullanabilir miyiz, kordon kanı yararlı olur mu?” şeklinde araştırmalar yapılmaya devam ediliyor. Bu araştırmalarda en çok kullanılan malzemelerden biri de kordon kanı. Kordon kanı bankacılığında şu anda ticari amaç güdülüyor. Ama her işlemde bir ticaret yok mudur? Her şeyin başı sağlıktır ama kurulan hastaneler eğer ticari bir döngü sağlamazsa ayakta kalamaz. Ticaret sağlıkta da var. Kordon kanına baktığımızda bunu sadece para için yapan merkezler var. Ama bu her konuda var!

‘Ne işe yaradığı belirsiz, bilimsel dayanağı yok’

Amerikan Hast. Üreme Sağlığı Ünitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. ALPER MUMCU: Kordon kanının alınması bir işe yarar ya da bir işe yaramaz diye bir şey söyleyemeyeceğim. “Bence mutlaka bebeğin kordon kanı saklanmalıdır” diye bir şey de diyemem. Kordon kanı bankaları hakkında çok olumlu şeyler düşünmüyorum. Kliniklerin kısa sürede yaygınlaşması kaygı verici bir durum. Bu kadar çok kordon kanı bankası oluşunca ister istemez ticari kaygı işin içine giriyor diye düşünmeden edemiyoruz. “Çocuğunuzun hayat sigortası” deniyor. Kordon kanı hiçbir şeyin sigortası değildir. İşe yarayıp yaramayacağı da belli değil. Dolayısıyla “Bebeğim ileride hastalığa yakalandığında kordon kanı onun tedavisinin sigortasıdır” demek yanlış olur. Bu bilimsel dayanağı olmayan bir şey. Dünya üzerindeki kordon kanı bankalarında yeterli tıbbi şartlar sağlanıyor denilemez. düşünmüyorum. Bu kordon kanı bankalarında ticari amaçlar güdülüyor.