F mi, Q mu?

F klavye okullarda ve kamu kuruluşlarında zorunlu olsun mu?

Türkçe için özel olarak geliştirilmiş olan F klavye, özellikle dizüstü bilgisayarlarda bulmak neredeyse imkânsız olduğundan zamanla azınlığın klavyesine dönüştü. Alışkanlığından vazgeçmeyip, dizüstü bilgisayarının klavyesinde tuşların yerlerini değiştirerek “İlla F kullanacağım” diyenler de oldu, hemen her bilgisayarda, cep telefonunda, iPhone'unda karşısına çıkan Q klavye ile mücadeleden yorulup yıllar sonra Q'ya dönenler de...

Hangi klavyenin daha kullanışlı olduğu, F klavyenin dilimizin korunması için gerekli olup olmadığı konusundaki tartışmalar hiç bitmedi, hatta bir süre önce F klavye üretimini zorunlu kılma önerisi bile gündeme getirildi. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ekrem Erdem'in okul ve kamu kurumlarında F klavye kullanımını zorunlu kılmayı planladıklarını açıklamasıyla klavyelerin savaşı bir kez daha alevlendi. Sivas'taki temasları kapsamında genel başkanlığını yaptığı Dil ve Edebiyat Derneği’nin şube başkanlığını ziyaret eden Erdem, bilgisayarda F klavye kullanımının yaygınlaşmasının önemli olduğunu söyledi. Okullarda F klavyeyi öğretmeye, kamu kurum ve kuruluşlarında da F klavye kullanmayı mecbur etmeye yönelik çalışmalarının olduğunu ifade eden Erdem, okul ve kamu kuruluşları dışındakilerin Q klavye kullanabileceğini kaydetti. F kullanan azınlığı ve TDK'yı mutlu eden gelişme, Q klavye kullanıcılarını ayağa kaldırdı. İnternet siteleri bu kararın özgürlüklere müdahale olduğunu düşünen, dayatma klavye kullanmayı reddedeceğini belirten okur yorumlarıyla doldu...

Polemik sayfamızı klavyelerin savaşına ayırdık ve sorduk; F klavye zorunlu olmalı mı, zorunlu klavye olur mu? İşte farklı görüşler...

Gülin YILDIRIMKAYA

gulinyildirimkaya@haberturk.com

‘Herkes Q klavyeyi kullanıyor F klavyeyi zorla benimsetemeyiz’

Kadir Has Üniversitesi Yeni Medya Bölümü Öğr. Gör. İsmail H. POLAT:

F klavye, daktilo zamanlarında diziliş ve ergonomi olarak Türk insanına hitap edecek şekilde üzerine kafa yorularak tasarlanmış bir düzenek. Ancak gelişen bilişim teknolojilerini yakından takip etmeyen devlet, onu düzenleyecek strateji ve politikaları üretmekte geç kaldı.

Bilgisayarlar ve internet 25-30 yıldan beri hayatımızda. Ülkemizde halihazırda 25 milyon internet, 20 milyonun üzerinde de mobil internet abonesi var ve ben de dahil bu insanların büyük çoğunluğu masaüstü, dizüstü ya da akıllı cep telefonlarında Q klavye kullanıyor. Bu insanlara bu saatten sonra F klavyeyi benimsetmek son derece zor.

Arapça, Farsça, Çince, Malayca gibi dillerde bile ülkeye özel donanımlar tasarlanırken, Türkçe'nin Avrupa dil ailesinin harf sistemini benimsemesinin de yarattığı kolaycılıktan dolayı cihaz üreticisi şirketler gerekli donanım modifikasyonlarını yapmakta hep ayak diredi. Şu anda yeni kuşağa F klavye benimsetilmek isteniyorsa, bunun okullardan başlaması olumlu. Zaten yeni tablet bilgisayar ve akıllı cep telefonlarında sanal klavyelere geçildiği için eskisi gibi bir donanımsal sıkıntı söz konusu değil.

Ancak burada konuyla ilgili devlet yetkililerinin göz önünde bulundurması gereken husus, geçmişten ders alarak ülkenin bilim ve teknoloji politikalarının üretiminde proaktif davranmaları. Bu da teknolojiyi yakından takip edip, getireceği etkilere yönelik önceden hazırlık yaparak politikaları zamanında üretmekle olabilir.

Son olarak, F klavye olgusunu tek başına düşünmektense, yeni kuşaklara yönelik geniş vizyonlu bir "yeni medya okuryazarlığı" projesinin parçası olarak ele almakta yarar var.

‘Fe klavyeyi Ef olarak telaffuz eden nesillere 'Q kullanma' demek olacak iş gibi durmuyor’

Habertürk Gazetesi Teknoloji Editörü NECDET ÇALIŞKAN:

Okullar başta olmak üzere kamu kurumlarında F klavye kullanılmasını tabii ki destekliyorum. Türkçe'nin dil yapısı dikkate alındığında, hem sık kullanılan harf ve kelimelerin dizilişi hem de buna uygun daha hızlı ve düzgün yazabilmenin tek yolunun F klavyeden geçtiğine inanıyorum.

Ancak kişisel bilgisayarlarla tanışalı yaklaşık 30 yıl olan Türkiye'de, F klavyenin popülist açıklamalara kurban edilmesine de sonuna kadar karşıyım. Bırakın F klavyeyi, Türkçe harfleri bile uzun yıllar “sticker” ile çözmeye çalışmış olan bir ülkede, en büyük bilgisayar alıcılarından olan devlet, düzenlediği hangi ihalede üretici şirketlere F klavye zorunluluğu getirmiş? (Hâkim ve savcı gibi yargı mensuplarını hariç tutarsak). F klavye bilgisayar üretmek isteyenler, üreticiler teşvik edilmiş mi?

Sadece devlet de değil özelin de dahil olduğu hangi sosyal sorumluluk projesinde, F klavyeye sahip çıkılmış. En az 2 neslin Q klavye ile büyümesine izin verildikten sonra, “Hadi F klavyeye geçelim!" demek olacak bir iş gibi durmuyor. Üstelik bu tartışma her yapıldığında, F(e) klavye değil de (e)F klavye olarak telaffuz edilmesi bile bilişim alanındaki gelişmeler karşısında Türkçe'mize ne kadar az sahip çıktığımızın bir göstergesi değil mi?

‘F klavye kullanmak da üretmek de zorunlu hale getirilmeli’

Pcnet Dergisi Gen. Yayın Yönetmeni ERDAL KAPLANSEREN:

Kamu kurumlarında ve okullarda F klavye sisteminin zorunlu hale getirilmesi, çok geç kalınmış bir düzenleme. 10 yıl önce medyada hararetli biçimde tartışılan bir konuydu bu. Şüphesiz Türkçe’ye uygun olması ve hızlı yazma olanağı sunması sebebiyle F klavyenin teşvik edilmesi bir gereklilik. Fakat, atı alan Üsküdar’ı geçti. Son 10 yıl içinde ülkemizde bilgisayar kullanım oranında ciddi bir artış oldu.

Hükümetin o dönemde yapması gereken şey, bilgisayar üreticilerine F klavye zorunluluğu getirmesi, arzu eden kullanıcıların Q klavye için talepte bulunması olmalıydı. Üstelik, sadece kurumlar için bu tarz bir çalışmaya gidilmesi sonuçtan ziyade sorun getirir. Çünkü bu kurumlarda çalışanlar ve öğrenciler evlerinde çoğunlukla Q klavye kullanıyor.

Evde Q, işyerinde veya okulda F klavye, zorluktan başka bir işe yaramaz. 2010 yılı ortalarında yapılan araştırmalara göre ülkemizde 19 milyon ev var ve bu evlerin 7.5 milyonunda bilgisayar bulunuyor. Bu bilgisayarlarda kullanılan F klavye oranı ise sadece yüzde 10! Bilinen bir gerçek, daktilonun kullanıldığı dönemde, harfleri basan çubukların birbirine karışmaması için Q klavye sisteminin geliştirildiği yönünde...

Üstelik İngilizce için tasarlanmış bir sistem bu. Dolayısıyla bu konuyu "Hangi klavye sistemini kullanmalıyız"dan ziyade, “Bu süreci nasıl yönetmeliyiz” şeklinde ele almak daha doğru olur. Geç kaldığımız ortada. Yine de önümüzdeki yıllarda F klavyenin yaygınlaşması için, bilhassa evlerdeki kullanıma etki gösterecek biçimde bilgisayar üreticilerini sürecin içine dahil etmek gerekiyor.