İstanbul büyük tünel projesini kaldıracak durumda mı?

Büyük İstanbul Tüneli Projesi ismiyle bu koca şehrin nüfusunun daha da artmasına sebep olacak, yeni cazibe merkezleri kazandıracak ulaşım sisteminden bahsediliyor. Hatta 2028 yılında hizmete açılması planlanıyormuş. Günlük toplam 1,3 milyon yolcuya hizmet vermesi öngörülüyormuş.

Böyle bir proje neye göre planlandı bilmiyorum. Ama ulaşım sistemlerinin, özellikle doğru düzgün planlama yapılmadan hayata geçirilenlerin şehirlerin ulaşımını daha da kötü hale getirdiği ilgili uzmanların çok iyi bildiği bir husustur. Çünkü yeni yol, tünel demek, yeni imkanlar, fırsatlar anlamına gelir. Şehrin nüfusunun artmasına, kalabalıklaşmasına sebep olur. Böylece kendi cazibe merkezlerinin ihtiyacını karşılamadan öteye geçmesi de zorlaşır. İstanbul’un keşmekeşliğini artırır.

İstanbul Ulaşım Ana Planı verileri doğrultusunda yapılan hesaplamalara göre şu anda günlük 2 milyonu aşan Avrupa ve Asya yakası arasındaki geçişlerin gelecekte günlük 3 milyonunun üzerine çıkması öngörülüyormuş. Peki çözümü yeni yol ve tünel midir?

Gelişmiş, modern ülkeler, hatta şehirleşmede belli aşamaya gelen devletler nüfusun artmaması, yoğunluğun azalması için tedbirler alırlar. İstanbul’un ihtiyacı da yeni yollar, köprüler, tüneller değildir. Acilen yoğunluğunun azaltılması lazım. Bunun için Türkiye’nin çeşitli illerine geriye göçü başlatacak bir endüstri haritası çıkarılarak gerekli adımların atılması icap ediyor. Ancak böyle projeler de inşaatçı mantığı yerine daha kapsayıcı bir vizyonu zaruri kılıyor. Bizde galiba o yok!

Daha net ifade etmek gerekirse artan trafik hareketliliği, yapılacak inşaatlardan elde edilecek rant motivasyonuyla ortadan kaldırılamaz. Şehrin ne kadar ve nasıl büyüyeceğine veya gelişeceğine dair ortaya bir plan koymadan, köprü, tünel, yol planlamak, geleceği planlamak anlamına kesinlikle gelmez. Bu yaklaşım çok amatörcedir ve yanlıştır.