ABD Kuzey Afrika'da yaşanacakları öngörmüş
ABD Ulusal İstihbarat Konseyi Kuzey Afrika'daki olası yangını Kasım 2008 tarihli raporunda ortaya koyuyor
ABD Ulusal istihbarat Konseyi'nin hazırladığı "Küresel Eğilimler 2025: Dönüşen Bir Dünya" adlı kapsamlı rapor Kuzey Afrika'da bütün Arap coğrafyasındaki yangını öngörüyor.
"Ortadoğu/Kuzey Afrika:Ekonomik Dürtüler Değişiyor, fakat büyük bir gürültünün kopması riski var."
2025'e doğru Dünya genelinde olası eğilimlere yönelik öngörüleri içeren 100 sayfalık raporun alt başlıklarından biri de bu.
Raporda, sosyal bilim insanlarının, sistemleri zorlayan nüfus artışıyla birlikte, eski otoriter devletlerin siyasi liberalizasyon denemesine girişmeyi hissettikleri saptaması vurgulanıyor. Geçmişten örnek olarak Güney Kore ve Tayvan veriliyor.
Yapılan değerlendirmeye göre; Cezayir, Libya, Fas, Mısır ve Tunus gibi önemli Kuzey Afrika ülkeleri 2025 yılına doğru bu tip bir demografik- demokratik bağın farkına varma potansiyeline sahip. Ve ekleniyor; fakat bu ülkelerdeki otoriter rejimlerin liberalleşmeye dönük bu fırsıtları kullanıp kullanmayacağı muğlak.
Kuzey Afrika ülkelerine yönelik siyasi projeksiyonlarda en önemli unsur olarak nüfus artış hızı ve dolayısıyla genç nüfusun toplam nüfus içindeki ağırlığı öne çıkıyor.
Demografik olarak bakıldığında,
"Ortadoğu'daki bazı Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkeleri, Tayvan ve Güney Kore'nin 1960'larda ve 1970'lerdeki ekonomik büyümeye başlangıç dönemi öncesine benziyorlar. Önümüzdeki 15 yılda ya daha ilerki yıllarda, ekonomik olarak aktif nüfus bu ülkelerde, örneğin Mısır'da, dünyanın diğer bölgelerine göre çok daha büyük bir oranda ekonomik olarak bağımlı nüfusu aşacak. Bu farklılık eğer hükümetler uygun ekonomik ve sosyal politikaları uygulamaya koyarsa ekonomik büyümenin hızlanması için bir fırsat sağlıyor. Dünya'da bu demografik görünüşe en çok sahip olan ülkeler Kuzey Afrika'dakiler ve Körfez ülkeleri." diyor rapor.
İki Senaryo
Olumlu senaryoya göre,
Ekonomik büyüme artacak, kökleşecek ve sürdürülebilir olacak. Bölgesel liderler büyümeyi teşvik eden, bölgeye yatırım yapılmasını sağlayan ekonomik, eğitime dair ve sosyal politikaları uygulamayı tercih edecek. Ilımlı kesimleri - İslami olanlar muhtemelen- güçlendirecek politik reformlar uygulayacaklar. Bölgesel çatışmaları sonlandırmak için çalışacaklar ve gelecekte istikrarsızlığı engellemeye yardımcı güvenlik anlaşmalarını uygulamaya koyacaklar.
Olumsuz'a göre,
Liderler artan nüfuslarını üretken biçimde küresel ekonomiye katılmaya hazırlamakta başarısız olacaklar. Bölgedeki otoriter rejimler gücü ellerinde sıkıca tutacaklar ve daha baskıcı olacaklar. Bölgesel çatışmalar, nüfus artışı kaynaklara baskı uyguladığından, çözülmemiş bir şekilde kalacak.
Bölgenin geleceği ise (hem Kuzey Afrika, hem Ortadoğu için);
Liderlerin petrol rüzgarının yarattığı tahribatı, demografik değişimleri, politik değişim için yapılan baskıları ve bölgesel çatışmaları nasıl yöneteceğine bağlı olacak vurgusu var.
Bir de Doğu Asya ile ilgili de bir karşılaştırma var ( bu demografik potansiyelin nasıl olumlu bir rüzgara dönüştürüleceğine dair);
Zamanında bu demografik potansiyele sahip Doğu Asya ülkeleri zenginleşti çünkü evrensel eğitim yöntemleri ile işgücünün kalitesini hızla geliştirmeye yönelik olarak devlet durmadan çaba gösterdi ve ihracat endüstrilerini geliştirdi deniyor.
Ve Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkelerinin de bu ülkelerde kamu sektöründeki işlerde çalışmaya alışkın vatandaşlarını özel sektörlerdeki talepleri ve volatiliteyi kabul etmeye cesaretlendirmek adına teknik becerisi daha gelişmiş bir işgücü üretmek için eğitim sistemlerini geliştirmek zorunda kalacaklarına parmak basılıyor.
"Diğer bölgelerde, nüfusun büyük kısmını oluşturan genç yetişkinleri iç gücüne entegre etmek demokratizasyonun başlamasını sağladı." Rapordaki bu cümle herhalde Arap dünyasında şu an yaşanan karmaşaya yönelik ABD bakış açısına dair ipucu olabilir.
