Sınırsız özerkliğe sınırlama!
Özerk kurullar, "hesap verebilirlik" yörüngesine giriyor. 8 üst kurulun sınırsız özerkliğine neşter vuruldu
İlgili bakanlar, bu kurulların tüm işlemlerini denetlenme emri verebilecek...
2001 krizi sonrasında IMF programı kapsamında devlet yapısına giren üst kurulların sınırsız özerkliğine sınırlama geldi. Uzun zamandır konuşulan ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan'ın "Kantarın topuzu biraz kaçmış" sözleri ile dikkat çektiği üst kurullara, "bakan denetimi" getiren düzenleme hayata geçti. Sabah'ın haberine göre, 17 Ağustos tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan Kanun Hükmünde Kararname ile özerk kurumların denetim sistemlerinde önemli değişiklik yapıldı. Düzenleme ile "Bakan, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların (5018 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı cetvelde yer alan kurumlar dâhil) her türlü faaliyet ve işlemlerini denetlemeye yetkilidir" ifadesine yer verildi.
BÜTÜN İŞLEMLER DENETLENECEK
Düzenleme ile artık ilgili bakan, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların ve üst kurulların her türlü faaliyet ve işlemlerini denetlemeye yetkili olacak. Bu kapsamda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Telekomünikasyon Kurumu, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Kamu İhale Kurumu Rekabet Kurumu ve Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (TAPDK) tüm işlemleri ilgili bakanlık emri ile denetlenebilecek. Üst kurulların yaptığı her türlü işlem için Bakan, teftiş kurulunu devreye alabilecek ve işlemin uygunluk denetimini isteyebilecek. Bu durumda üst kurullar, siyasi irade ile koordinasyon içinde çalışacak.
MALİ AÇIDAN DENETLENİYORDU
Bugüne kadar üst kurulların sadece mali açıdan (harcamaları bakımından) Sayıştay denetimine açıktı. Suç unsuru içeren işlemlerle ilgili olarak savcılığın soruşturma taleplerine ise ilgili bakan izin veriyordu. Kararla tüm özerk kurumların her türlü işlemleri denetlenebilecek.
YABANCI YATIRIM ENDİŞESİ
Bu karar Ankara'da sürpriz olarak yorumlandı. Uzmanlar özellikle son dönemde Türkiye'ye hızla giriş yapan yabancı yatırımcıların bağımsız ve özerk piyasalara önem verdiğini belirterek, "Yabancı yatırımcının yatırım yapmadan önce en önemli parametreleri regüle edilmiş bağımsız piyasalardır. Üst kurulların bakanların genel müdürlüğü gibi algılanması sorunyaratabilir. Özerklik ve regüle piyasa ile denetim kavramı iyi ayarlanmalı" değerlendirmesini yaptılar.
BAKAN DENETİMEN GİRECEK ÜST KURULLAR
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
Telekomünikasyon Kurumu
Sermaye Piyasası Kurulu
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu
Kamu İhale Kurumu
Rekabet Kurumu
Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu