Yabancı yatırımcıların çok az görüldüğü hatta payının giderek düştüğü Borsa İstanbul'daki son yükseliş merakla izleniyor. Kayda değer bir yabancı girişinin yaşanmadığı Borsa İstanbul'da bu yükselişin yerli yatırımcılar tarafından sırtlandığı açık. Yılbaşında yüzde 65 olan yabancı yatırımcı oranı yüzde 60.69'a inmiş durumda. Bu düşüş teknik bir konudan kaynaklandı ama bu yabancının hisse senetleri piyasasına girişi de yok. Merkez Bankası rakamlarına göre yabancılar yılbaşından bu yana sadece 500 milyon dolarlık hisse senedi aldı. Peki kim veya hangi gruptaki yatırımcılar borsadan hisse almaya başladı.

BAŞKA HİÇBİR YERDE OKUYAMAZSINIZ!

Başka hiç bir yerde bulamayacağınız rakamlar borsaya ralli yapanların yerli zenginler olduğunu ortaya koyuyor. Öncelikle şunu belirtelim ki geçen yıl yüzde 25 mevduat faizin gören vatandaş faizini yüzde 10'un altına inmiş olmasından rahatsız. Diğer yandan tahvil faizi de yüzde 25'ten yüzde 12'ye kadar inerken burada da artık önemli bir getiri kalmadığı anlaşılıyor. Bu nedenle bir kısım yatırımcı dövize kayıyor. Döviz Tevdiat Hesapları (DTH) bu yüzden artıyor. Son olarak DTH önceki hafta 700 milyon dolar civarında arttı. 175.6 milyar dolara çıkan vatandaş ve şirketlerin döviz hesabı son 1 yılda 27 milyar dolar tırmanmış oldu. 

FONLARA 44 MİLYAR LİRA GİTTİ

Ancak döviz kurunun de son 1 yılda stabil seyretmesi yatırımcıları parasını en azından enflasyona karşı koruyacak getiriyi sağlamak için arayışlara itiyor. Örneğin bu amaçla hem düşen tahvil faizlerinden yararlanmak hem de borsada hisse senetlerini uzmanların alıp sattığı yatırım fonlarında 44 milyar liralık artış meydana geldi. Bu fonların büyüklüğü 40.7 milyardan 88.1 milyar liraya ulaştı. 


MEVDUATTA GETİRİ KALMAYINCA

Ancak borsadaki yükselişi tabii ki daha kayda değer oldu. Bu yükselişte özellikle büyük para sahibi yatırımcıların (milyon lira ve üstünde yatırımı olanlar) etkili olduğunu belirtiyor. Peki kim bunlar? Uzmanlara göre geçen yıl yaşanan kur krizinin ardından yüzde 25'e kadar çıkan mevduat faizinden yararlanmak için borsadan çıkıp mevduat yapan yatırımcıların mevduat faizi yüzde 10'un altına inince tekrar borsaya dönmesi Borsa İstanbul'un 94 binden başlayan ve 110 binin üstüne çıkan trendinde en etkili neden oldu. Bu yatırımcıların zaten zaman zaman borsa yatırımcısı olduğunu belirten uzmanlar bu zorunlu geri dönüşün hem borsayı yukarı taşıdığına hem de yatırımcılara kazandırdığına dikkat çekiyor. Büyük yatırımcıların genellikle finansal danışmanlık almaları ve danışmanların doğru yönlendirmesi ile döviz ve mevduat yatırımcıları kazanç açısından yerinde sayarken yıl başından bu yana yüzde 20'nin üstünde kazanç elde ettikleri ifade ediliyor. Verilere göre 2019 başında borsadaki milyoner sayısı 5 bin 654'ken bu rakam haziran sonu itibariyle 5 bin 822'ye çıkabildi. Bu artış da büyük ihtimalle hisse senetlerindeki fiyat artışı kaynaklı oldu. Ancak temmuz ayından sonra tam 2 bin 371 milyoner faizde ve dövizde gelecek görmediği için borsaya gelince borsadaki milyoner sayısı 8 bin 193'e çıktı. Parası 500 bin ile 1 milyon lira arasında olanların sayısı da 2 bin 500'den fazla arttı. Böylece hali vakti yerinde büyük yatırımcı diye adlandırabileceğimiz yaklaşık 5 bin büyük yatırımcı borsaya park etmiş oldu. Bu da borsanın yükselişinde en etkili durum oldu.  

MİLYONER 14.1 MİLYAR LİRA GETİRDİ

Milyonerlerin ve 500 bin liranın üstünde parası olanların gelişi ile borsadaki milyonerlerin serveti temmuz ayından sonra 12.5 milyar liralık artış ile 35.4 milyar liradan 48 milyar liraya tırmandı. Yılbaşından itibaren milyonerlerin borsadaki servetleri borsadaki artış ile de birlikte 14.1 milyar lira yükseldi. Parası 500 bin lira ile 1 milyon lira arasında olanların serveti de 5.3 milyardan 7 milyar liraya ulaştı. Emeklilik yatırım fonlarına borsaya yatırım yapma zorunluluğu getirilmesi de borsanın yükselişinde etken.

 

BORSADA MİLYONER SAYISI 5 AYDA 2.371 KİŞİ ARTTI

Yatırım tutarı30.06.2019 30.11.2019  Değişim (kişi) 
0 - 1                          112.244                   100.619-                    11.625
2 - 100                          374.973                   380.250                        5.277
101 - 1000                          118.553                   116.599-                       1.954
1 001 - 5 000                          135.115                   123.472-                    11.643
5001 - 10 000                             81.736                     76.507-                       5.229
10 001 - 20 000                             89.166                     87.720-                       1.446
20 001 - 50 000                          106.864                   114.830                        7.966
50 001 - 100 000                             63.502                     74.300                      10.798
100 001 - 250 000                             45.148                     57.725                      12.577
250 001 - 500 000                             15.493                     21.008                        5.515
500 001 - 1 000 000                               7.683                     10.190                        2.507
1 000 001 - +                               5.822                       8.193                        2.371

 

 KİRA SERTİFİKASI DA 5'E KATLANDI

 Önceki BüyüklükBüyüklükBüyüklük Değişimi
 12/31/201812/12/2019 (%)
Para Piyasası Endeksi12.852.053.04440.573.878.421215,7
Borçlanma Araçları-Kısa Vade12.824.860.87118.615.261.75945,15
Karma & Değişken-Değişken Endeksi3.001.136.3397.844.750.002161,39
Katılım-Kira Sertifikası (TL)1.405.647.9395.014.641.289256,75
Borçlanma Araçları-Özel Sektör Borçlanma Araçları Endeksi1.996.127.0553.553.058.98678
Borçlanma Araçları-Dış Borçlanma (Eurobond) Araçları2.276.316.3652.556.940.95412,33
Fon Sepeti Endeksi1.497.068.3182.323.593.41655,21
Hisse Senedi-Hisse1.040.113.7111.655.674.43459,18
Borçlanma Araçları-Orta Vade475.487.1011.178.448.822147,84
Kıymetli Madenler-Altın Endeksi530.650.6861.092.136.802105,81
Hisse Senedi-Yabancı Hisse837.564.7521.076.625.70628,54
Alternatif-Garantili Ve Koruma Amaçlı Endeksi501.127.050694.047.14738,5
Karma & Değişken-Karma Endeksi486.542.776545.401.37112,1
Hisse Senedi-Endeks Hisse Endeksi405.500.320499.306.68623,13
Fon Sepeti-Yabancı Endeksi263.436.749452.618.95171,81
Borçlanma Araçları-Uzun Vade94.842.661122.139.40628,78
Katılım-Diğer Endeksi36.987.635100.658.789172,14
Katılım-Altın Endeksi57.890.46090.317.37456,01
Borçlanma Araçları-Yabancı Borçlanma Araçları Endeksi60.274.35989.136.84847,89
Katılım-Kira Sertifikası (Döviz)38.339.07038.954.3831,6
Fon Sepeti-Emtia Yabancı Endeksi20.324.92525.915.24427,5
Katılım-Hisse10.848.38422.472.185107,15
Borçlanma Araçları-Kamu Borçlanma Araçları Endeksi25.783.0868.917.312-65,41
Toplam40.738.923.65688.174.896.287116,4389

 

 FONLARDA 97 BİN YATIRIMCI

 2018 Eylül  2019 Eylül
 Yatırımcı sayısıPiyasa değeri(Milyon TL)Yatırımcı sayısıPiyasa değeri(Milyon TL)
Borsa Yatırım Fonu2.8821803.275256
Devlet İç Borçlanma Araçları55.319190.90363.549225.853
Diğer Menkul Kıymetler6.97211.47110.58821.506
Fon2.938.78054.0062.951.07197.062
Özel Sektör Borçlanma Araçları81.50475.84072.31389.954
Pay Senedi1.186.645797.0951.188.184953.948
Yapılandırılmış Ürünler6.274835.78860
Toplam 1.129.579 1.388.639