Kaçış artık çok daha pahalı
Türkiye, AB ile anlaşmanın ardından Avrupa'ya giden sığınmacılara yönelik operasyonlarını artırdı. Sığınmacı akını yavaşladı ancak bitmedi. Doç. Dr. Demir: Geçişler zamana yayılacak. Kendi başlarına artık gidemeyecekler. Kaçakçılara ödeyecekleri para 2-3 katına çıkacak
Şefik DİNÇ/GAZETE HABERTÜRK
Avrupa’ya yasadışı yollarla giden toplam sığınmacı sayısı 2015’in ilk 8 ayında 2011-2014 ortalamasına göre 3.5 kat arttı. Aynı dönemde Türkiye’den Yunanistan’a oradan da Avrupa’nın diğer ülkelerine ulaşanların sayısı ise 7 katına çıktı.
Rakamın bu kadar yüksek olmasının en büyük nedeni Türkiye’nin Avrupa’ya ulaşmak için kullanılabilecek en kısa rota olması.
Son verilere göre, sığınmacıların yüzde 70’i Türkiye-Avrupa rotasını kullanıyor. Göç devam ederken Türkiye, Avrupa Birliği (AB) ile “ortak mülteci eylem planı” anlaşması yaptı ve sınır güvenliği kontrollerini sıklaştırdı. Özellikle Ege kıyılarından Yunan adalarına geçmeye çalışan binlerce sığınmacı umut yolculuğuna çıkmadan durduruldu.
‘ROTA DEĞİŞMEYECEK’
Sığınmacılar, Avrupa’ya geçmek için 3 rota kullanıyor. Bunlardan biri Türkiye üzerinden Balkan ülkelerine geçişi sağlayan Doğu Akdeniz, Libya ve Tunus üzerinden İtalya’ya uzanan, Orta Akdeniz ve Fas’tan İspanya ile Portekiz’e geçiş sağlayan Batı Akdeniz rotası.
Ancak geçen yıl Orta Akdeniz rotasında alınan sıkı güvenlik önlemleri sığınmacıları Doğu Akdeniz rotasına, yani Türkiye-Balkan ülkeleri güzergâhına yöneltti. Uzun bir süre bu rota üzerinden Avrupa’ya giden sığınmacıları artık zor günler bekliyor.
Nedeni ise hem sert hava koşulları hem de kullandıkları Doğu Akdeniz rotasında Türkiye’nin aldığı yeni önlemler. Türkiye, AB ile yaptığı anlaşma sonrasında sığınmacıların geçişini önlemek için sınır kontrollerini sıklaştırdı. Bazı uzmanlar, kontrollerin artırılmasıyla sığınmacıların yeni güzergâhlara yöneleceğini belirtirken, bazıları da bu öngörüyü paylaşmıyor.
Global Politika ve Strateji Merkezi Göç Araştırmaları Uzmanı Doç. Dr. Oğuzhan Ömer Demir, sığınmacıların yeni rota belirlemeyeceği görüşünde olan uzmanlar arasında. Demir, Afganistan, Pakistan, Irak, İran ve Suriye’den gelen sığınmacıların en kısa rota olan Doğu Akdeniz (Türkiye rotası) rotasını kullanmayı tercih edeceklerini söyleyerek, “Buralardan göçmenlerin Orta Akdeniz (Libya-İtalya, Mısır-İtalya) rotasına yöneleceklerini düşünmüyorum. Bu rota çok uzun” dedi.
‘KAÇIŞ FIYATI 1500 DOLAR DEĞIL, DAHA YÜKSEK OLACAK’
Sınır kontrollerinin mültecilerin gidişini zorlaştıracağını ve kaçakçılara ödedikleri para miktarının artmasına neden olacağını söyleyen Doç. Dr. Oğuzhan Ömer Demir şunları söyledi:
“Sınır kontrolleri düzensiz göç hareketlerinin önüne geçemeyecektir. Artık hem mülteciler hem de kaçakçılar daha dikkatli olacak. Türkiye’de 2.2 milyon Suriyeli, 100 binin üzerinde de başka ülkelerden gelen göçmenler var. Bunlar bilinen rakamlar. Yani Avrupa’ya geçmeye çalışan büyük bir kitle var. Bu kişiler Türkiye rotasından başka bir rotaya yönelmeyecek. Kaçakçılara ödeyecekleri para miktarı artacak ve gidişleri zamana yayılacaktır. Ortalama Yunanistan’a geçiş için 1500 dolar ödeyen bir mülteci, bunun 2-3 katını ödemek zorunda kalacak.
TEKNİK İMKÂNLARI ARTIRACAKLAR
30-40 kişi bir bota binip kendi imkânlarıyla Yunan adalarına ulaşamayacaklar belki ama gitmekten de vazgeçmeyecekler. Bu kez kaçakçılara gidecekler. Kaçakçılar bu işi daha organize ve teknik imkânlarla yapacaklar. Bu kez Yunan ve Bulgaristan kara sınırından ya da daha büyük gemilerle Türkiye kıyılarından geçişler olacaktır.”