Yazının en eski işaretleri 40 bin yıl öncesine dayanıyor
Almanya'da bir mağarada bulunan Taş Devri eserleri, yazının tarihçesini yeniden yazıyor. 40 bin yıl öncesine ait bulgularda yazının en eski işaretlerine rastlandı.
40 bin yıl öncesine ait bulgularda yazının en eski işaretlerine rastlandı. Yapılan analizler sonucunda bu işaretlerin bir süsleme değil iletişim kurmanın parçası olduğu ortaya çıktı. Almanya'da Geißenklösterle Mağarası'ndan çıkan, yaklaşık 38.000 yıllık, antropomorfik bir figür olan Adorant heykelciği, antropomorfik bir figür ve çok sayıda çentik ve nokta dizisi bulunan küçük bir fildişi plakadan oluşluyor. Bu işaretlerin kullanımı, özellikle plakanın arkasındaki nokta sıralarında, bir notasyon sistemini akla getiriyor.
Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, insanların 40 bin yıl önce sembolik yazıyı denediğini gösteriyor. Eğer bu doğruysa, bilinen en eski yazılı dillerin MÖ 3000 yıllarına dayanan Mezopotamya çivi yazıları olduğu göz önüne alındığında, bu keşifler iletişim tarihini önemli ölçüde yeniden şekillendiriyor.
Çalışma, Almanya’daki Saarland Üniversitesi’nden dilbilimci Christian Bentz ile Berlin Devlet Müzeleri’nden arkeolog Ewa Dutkiewicz, Almanya'nın güneyindeki Svabya Jura bölgesinde bulunan mağaralardan çıkarılan Homo sapiens’in Avrupa’ya ilk geldiği ve Neandertallerle karşılaştığı döneme ait 260 eseri inceledi. Bu eserler fildişi, kemik ve boynuzdan yapılmış figürinler ile çeşitli aletler üzerinde noktalar, çizgiler, zikzaklar, haçlar ve tarama desenleri gibi 3 binden fazla işaret kataloglandı. Araştırma ekibi, bu işaretleri dijital bir veritabanına aktardı. İstatistiksel modeller ve dilbilimsel analizler kullanarak şu sorulara yanıt aradılar: Bu bir dil mi?
Araştırmacılar bu işaretlerin doğrudan bir konuşma dilini (özne-yüklem gibi) temsil etmediğinden emin. Çünkü semboller "çizgi, çizgi, çizgi" gibi çok fazla tekrar içeriyor; bu, konuşma dilinin yapısına uymayan bir özellik. Yapılan analizler, bu işaretlerin belirli bir bilgiyi kodlamak için kullanıldığını gösteriyor. Tıpkı bugünkü bilgisayar kodları gibi, bu semboller de bir tür veri depolama yöntemiydi.
Araştırmanın en çarpıcı sonucu, Mezopotamya’daki ilk yazı sistemlerinin (proto-çivi yazısı), modern yazıdan ziyade bu 40.000 yıllık Taş Devri işaretlerine daha çok benzemesi oldu. Bu durum, insanların bilgiyi sembollerle kaydetme yönteminin on binlerce yıl boyunca çok az değiştiğini gösteriyor.
Arkeologlar, bu sembollerin tam olarak ne anlama geldiğini (belki bir takvim, belki bir av çetelesi) henüz bilmiyorlar ancak bu sembollerin doğrudan konuşma dilini temsil eden bir yazı sistemi olmadığını özellikle vurguluyorlar. Bilinen en eski yazı örnekleri yaklaşık 5 bin yıl öncesine ait.