Kalın bağırsağın içinde bulunan ince zarın mikrop kapması sonucu oluşan iltihaplanmaların genel adı olan kolit (bağırsak iltihaplanması) nedir? Nedenleri ve belirtileri nelerdir? Nasıl tedavi edilir? İşte bağırsak iltihaplanması hakkında bilinmesi gerekenler...

KOLİT (BAĞIRSAK İLTİHAPLANMASI) NEDİR?

Kolit hastalığı, kalın bağırsağın içindeki ince zarın veya bağırsağın tümünün iltihaplanması sonucu bağırsağın işlevini yerine getirememesine neden olur. Fark edilebilen belirtiler gösterse de tedavi edilmediği takdirde ölümcül sonuçlara yol açabilir. En yaygın olanları ülseratif kolit ve Crohn hastalığıdır.

  • ÜLSERATİF KOLİT

Ülseratif kolit, kalın bağırsakların iç yüzeyini döşeyen bölümün iltihaplanması ile seyreden bir hastalıktır. Vakaların yaklaşık yüzde 95’inde, kalın bağırsağın son kısmı olan rektum bölümünü etkilediği görülmüştür. Ülseratif kolit hastalığı sıklıkla makattan yukarıya doğru, kalın bağırsak boyunca yayılım gösterir.

  • CROHN HASTALIĞI

Sindirim sisteminin ağız boşluğu ile kalın bağırsak arasındaki tüm bölümlerini tutabilen, iltihabi bir bağırsak hastalığı olarak tarif edilir. Crohn hastalığının, sıklıkla ince bağırsağın son kısmını (ileum) ve kalın bağırsağın başlangıç bölümünü (çekum ya da kör bağırsak) tuttuğu bilinmektedir.

KOLİT BULAŞICI BİR HASTALIK MIDIR?

Kolitin bulaşıcı olan ve olmayan çeşitleri bulunur.

  • Enterit: Bulaşıcı olan ve olmayan çeşitleri vardır.
  • Proktit: Bulaşıcı olan ve olmayan çeşitleri vardır.
  • Crohn hastalığı: Bulaşıcı değildir.
  • Ülseratif kolit : Bulaşıcı değildir.
  • Alerjik kolit: Bulaşıcı değildir.
  • Psödomembranöz kolit: Bulaşıcıdır.
  • Enfeksiyöz Kolit: Birçok tipi bulaşıcıdır. Ancak bulaşıcı olmayan tipleri de vardır.
  • İskemik kolit: bulaşıcı değil.
  • Mikroskobik kolit: Bulaşıcı değildir.

KOLİT NEDENLERİ

Tam olarak neyin sebep olduğu bilinmemektedir. Ancak, en yaygın nedenler arasında virüs ve parazit gibi bakteriler ve gıda zehirlenmesi kabul edilir. Genetik, çevresel ve psikolojik faktörlerin etkili olduğunu gösteren çalışmalar da bulunmaktadır.

ÜLSERATİF KOLİT NEDENLERİ

  • Alkol kullanımı,
  • Sigara kullanımı,
  • Dengesiz ve düzensiz beslenme,
  • Stres,
  • Hijyen kurallarına uymamak,
  • Salam sosis gibi ürünleri tüketmek,
  • Paketli gıdaları aşırı tüketmek,
  • Enfeksiyon hastalıkları,
  • Bağışıklık sisteminin güçsüz olması,
  • Yaş,
  • Kabuklu yenilebilen meyve ve sebzeleri yeterince temiz yıkamamak,
  • Yemek yapılan ortamların kirliliği,
  • Sürekli fastfood tüketmek,
  • Bilinçsiz yapılan diyet,
  • Kronik ilaç kullanımı,

KOLİT BELİRTİLERİ

  • İshal veya Kabızlık,
  • Karın ağrısı,
  • Ateş,
  • Makatta akıntı,
  • Karaciğer fonksiyon bozuklukları,
  • Gözde kızarıklık ve yanma hissi,
  • Anemi (kansızlık),
  • Böbrek ya da safra taşı,
  • Cilt döküntüleri,
  • Eklem ağrıları ve şişmesi,
  • Cilt iltihabı veya Göz iltihabı,
  • İştahsızlık ve Kilo kaybı,
  • Halsizlik ve Yorgunluk,
  • Titreme,

ÜLSERATİF KOLİT BELİRTİLERİ

  • İştahsızlık,
  • Yorgunluk,
  • Halsizlik,
  • Ateş,
  • Kilo kaybı,
  • Karın ağrısı,
  • Ciltte döküntüler,
  • İshal,
  • Kabızlık,
  • Karında şişkinlik,
  • Mide bulantısı,
  • Kusma,
  • Kanamalı dışkı,
  • Makatta akıntı,
  • Kansızlık,
  • Baş dönmesi,
  • Makat kanaması.

BAĞIRSAK İLTİHABININ TEDAVİSİ

İltihaba sebep olan etkenler farklılık gösterdiğinden tedaviler de farklılık gösterir.

  • Ülseratif Kolit Tedavisi

Ülseratif kolitin tedavisinde doktorlar, hastalığı baskılamak amacıyla genellikle ağızdan alınan etkin maddesi aminosalisilat olan ilaçlar reçete ederler. Kabızlıktan şikayetçi hastalar, makattan lavman tedavisi görebilir. Tüm bu tedavilerin yeterli olmadığı hastalara ağızdan ya da damardan kortikosteoridler verilebilir. İlaç ve kortikosteroid tedavisi ile rehidrasyon yani vücuda kaybettiği suyu geri kazandırmak hedeflenir. Zorunlu olmadıkça ameliyat bir seçenek değildir. Ancak, gerekli durumlarda ameliyat ile kalın bağırsağın tamamı da alınabilir.

  • Crohn Hastalığının Tedavisi

 

Crohn hastalığının tedavisinde genellikle bağışıklık sistemine yönelik etkin maddesi azotiprin olan ilaçlar reçete edilir. Kullanılan bu ilaçlar, nadir de olsa kişide kanser oluşumunu tetikleyebilir. Bu yüzden ilaçların mutlaka doktorun reçetesi üzerine, doz aşımına kaçılmaksızın kullanılması gerekir. Ek olarak, kalın bağırsağın duvarındaki iltihaplanmayı gidermek için antibiyotik tedavisi de başlatılabilir. Crohn hastalığının ince ve kalın bağırsağın birleştiği yeri tıkaması durumunda tek çözüm cerrahi müdahaledir. Ameliyat ile tıkanmış bölge kesilerek alınır. İlaç tedavisine yanıt vermeyen hastalarda aferez ile kan filtrelenir ve sorun hücreler kandan arındırılır.