NASA, 50 yıl sonra Ay'a insanlı uçuş

ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), 50 yılı aşkın sürenin ardından, Ay’a Artemis II görevi kapsamında ilk yolculuğu başlattı.

NASA'nın Orion uzay aracının Ay'ın yörüngesinde bir tur atmasının ardından Dünya'ya dönmesiyle Aralık 2022'de tamamlanan Artemis I programının ikinci aşaması olan Artemis II misyonu, Florida'nın Kennedy Uzay Merkezi’nden yapılan fırlatmayla hayata geçti.

1972'den sonra Ay'a yapılacak ilk insanlı yolculuk olacak fırlatma, yaklaşık 15 dakikalık bir gecikmeyle gerçekleşti.

Ay çevresinde yaklaşık 54 yıl sonra gerçekleştirilecek ilk insanlı yolculukta fırlatmadan 8 dakika sonra yaklaşık 100 kilometre yüksekliğe çıkıldığı, atmosfer sınırına yaklaşıldığı ve ana motorun Orion kapsülünden ayrıldığı bildirildi.

Artemis II ekibinde, NASA Astronotu Reid Wiseman ve uçuşun pilotu Victor Glover'ın yanı sıra görev uzmanı olarak NASA Astronotu Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansından (CSA) Astronot Jeremy Hansen yer alıyor.

GÖREV 10 GÜN SÜRECEK

Toplam 4 kişiden oluşan ekip yaklaşık 10 gün sürecek görev süresince, uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak.

NASA’nın Artemis II misyonu ekibi Ay’a inmeyecek olsa da bu görev, Ay'a inişin hedeflendiği Artemis III misyonuna hazırlık adımı olarak görülüyor.

Hem bir kadın hem de bir siyahi Amerikalının bulunduğu atmosfer ötesi ilk uçuşta, astronot Christina Koch, Artemis II görevindeki iki uzmandan biri olarak Ay’ın etrafındaki yolculuğuyla derin uzaya adım atan ilk kadın unvanını kazanacak.

FIRLATMA ANI İLGİYLE İZLENDİ

Kennedy Uzay Merkezi'nin yaklaşık 32 kilometre güneyindeki Cocoa Beach İskelesi'nde, tarihi yolculuktan saatler önce binlerce kişi toplandı.

Uzay meraklılarından oluşan grup, sahil kenarında gözlem yeri bulmak için günün erken saatlerinden itibaren beklemeye başlarken, bazı meraklılar da bu tarihi ana tanıklık etmek için uçakla farklı eyaletlerden Florida’ya geldi.

ABD doğu yakası yerel saati ile 16.24'te Cape Canaveral'daki uzay merkezinden ateşlenen roketle göğe doğru yükselen araç saniyeler içinde gözle görülemeyecek kadar yükseldi.

Sıvı hidrojen sızıntısı ve teknik aksaklıklar nedeniyle mart ayına planlanan uçuş, daha sonra yaşanan teknik sorunlar nedeniyle nisan ayına ertelenmişti.

AYIN DAHA ÖNCE GÖRÜLMEYEN KISIMLARI GÖRÜNTÜLENECEK

Artemis II misyonu, uzay kapsülünün dışına monte edilmiş düşük çözünürlüklü kameralarla yapılan canlı yayından takip edilebilecek. Misyonun ardından görevde elde edilen veriler kamuoyuyla paylaşılacak.

Bu görev kapsamında, Ay'ın şimdiye dek insan gözüyle görülmemiş kısımlarına dair yeni gözlemler yapılacak ve veriler gelecekteki olası iniş noktalarının belirlenmesinde kullanılacak.

NASA, yaklaşık 30 gün sürecek ve Ay'a inişin planlandığı Artemis III misyonunun, 2028'e kadar başlatılmasının hedeflendiğini açıklamıştı.

Artemis I, 16 Kasım 2022’de NASA’nın Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatılmış, Ay çevresini dolaşan ve Dünya’ya dönüş yolculuğunu kapsayan yaklaşık 26 günlük test uçuşu boyunca Orion kapsülünde hiçbir astronot bulunmamıştı.

DÖRT KİŞİLİK EKİP

Dört kişilik Artemis II ekibinin başında NASA Astronotu Reid Wiseman ve uçuşun pilotu Victor Glover'ın yanı sıra 2 görev uzmanı olarak çalışacak NASA Astronotu Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansından (CSA) Astronot Jeremy Hansen yer alıyor.

Apollo 17 göreviyle 1972'de insanlığın Ay'a en son gidişin ardından büyük önem taşıyan Artemis II yolculuğunda astronotlar, uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ayın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak.

ARTEMİS II EKİBİ İLE AY ARASINDA, APOLLO 17 EKİBİNE ORANLA DAHA FAZLA MESAFE OLACAK

Astronotların yarım asırdan uzun süredir insanların daha önce ulaşamadığı kadar uzağa gidip Aya yaklaştıracak olan Artemis II misyonunda astronotlar, gelecekteki insanlı uzay uçuşu misyonlarına bilgi sağlamaya yönelik bilimsel araştırmaları kolaylaştırmak için Dünyadaki bilim insanlarıyla çalışmalar yürütecek.

NASA'da Artemis II görevinin baş araştırmacılarından bilim insanı Kelsey Young, AA muhabirine, Artemis II astronotlarının Ayın yüzeyinin tamamını görebileceğini ve Apollo 17nin aksine, Artemis II ekibinin ile Ay arasında daha fazla mesafe olacağını söyledi.

"Ekip, Ayın yüzeyinin tamamını görebilecek bu da bizim Apollo ekibiyle bulabildiğimizden daha farklı sorulara cevap vermemizi sağlayacak" diyen Young, bu misyon kapsamında uzay aracının Ayın çevresinde tam bir tur atacağını ve tüm pencerelerinin sürekli Aya dönük olması için manevralar yapacağını vurguladı.

Bu uçuşun saatler süreceğini ve Artemis II ekibinin Ayın fotoğraflarını çekeceğini, gördüklerini resmedeceğini ve sesli kaydını tutacağını belirten Young, "Ay, astronotlara bir kol uzaklıkta tutulan basketbol topu büyüklüğünde görünecek" dedi.

GÖREVDE ELDE EDİLEN VERİLER KAMUOYUYLA PAYLAŞILACAK

Artemis II misyonu, uzay kapsülünün dışına monte edilmiş düşük çözünürlüklü kameralarla yapılan canlı yayından takip edilebilecek. Misyonun ardından görevde elde edilen veriler kamuoyuyla paylaşılacak.

Young, görevi takip edecekler için yapılacak canlı yayına ilişkin "Ay, uzay aracı Orion ve Dünya arasında kaldığında yaklaşık 50 dakikalık bir sinyal kaybı olacak. Bu kesinlikle normal ve beklenen bir durum. Sonrasında Ayın diğer tarafından görünecekler ve video ile ses geri gelecek." açıklamasını yaptı.

Apollo 17 misyonu sırasında ekibin Dünyaya yakın, aydınlık kısma doğru yolculuk yaptığını ve aslında Ayın göremedikleri karanlık kısmı hakkında bilinmeyenler olduğunu hatırlatan Young, "Artemis II astronotları, Ayın daha önce insan gözüyle görülmemiş kısımlarını görme şansına sahip olacak." dedi.

Young, bu misyonun, kamera veya teleskoplardan farklı nasıl sonuç doğuracağının kafa karışıklığına yol açabileceğine dikkati çekerek astronotların aktaracağı verilerle bilimsel açıdan, insan gözünün algılayabileceği nüansları anlama şansı bulacaklarını ve Artemis II'nin Artemis III'ün temelini oluşturacağını söyledi.

"NİHAİ HEDEFİMİZ İNSANLARI MARS'IN YÜZEYİNE GÖNDEREBİLMEK"

Young, Ay ile ilgilenen bir bilim insanı olarak uzay aracını ve sistemlerini test etmenin de bu görevin önemli bir parçası olduğuna dikkati çekerek, "Nihai hedefimiz insanları Marsın yüzeyine gönderebilmek." ifadesini kullandı.

Astronotlarının, Artemis III misyonu için iniş yapılabilecek bölgeleri inceleyeceğini vurgulayan Young, "Bu bölgelerin insanlar tarafından bizzat gözlemlenmesi, Ayın yüzeyinde gelecekteki uzay yürüyüşlerini planlamamız için yeni bilgiler sunabilir." dedi.

Young, bu görevde ne yapacaklarını öğrenmeleri için astronotların dersler aldığını, görev simülasyonlarına katıldığını ifade ederek, "Artemis II, uzay aracımızı ve yer sistemlerini test etme açısından ilk adım. Yüzey keşfine geçtiğimizde Marsa yönelik sonraki adımı atabileceğiz. Ancak nihayetinde gözümüz kırmızı gezegenin yüzeyinde." yorumunu yaptı.

*Haberin görselleri AA tarafından servis edilmiştir.