Depremde enkaz altında kalanlar ne kadar süre hayatta kalabilir?
Kahramanmaraş'ta meydana gelen 7,7 ve 7,6 büyüklüğünde iki deprem 10 ilde etkisini göstererek büyük bir felakete neden oldu. Binlerce insan göçük altında kaldı. Depremin dördüncü gününde arama kurtarma çalışmaları hız kesmeden devam ediyor. Deprem, Kahramanmaraş, Kilis, Diyarbakır, Adana, Osmaniye, Gaziantep, Şanlıurfa, Adıyaman, Malatya ve Hatay'da büyük yıkıma yol açtı. Göçük altından kurtarılan insanların, çocukların ve bebeklerin görüntüleri ise tüm ülkeye umut olurken aynı zamanda tüm ülkenin yüreği parçalanıyor. Geriye kalanların da kurtulmasını umud ederken enkaz altında depremin dördüncü gününe geldiğimiz bu günde enkaz altında binlerce insanın kaldığı düşünülüyor. Enkaz altında mahsur kalanlar için zamanın tükendiğinden kaygı duyuluyor. Akıllarda ise 'Depremde enkaz altında kalanlar ne kadar süre hayatta kalabilir?' sorusu var.
İKLİM, HAVA KOŞULLARI
İklim de, kurbanların ne kadar süre hayata tutunabileceğinden belirli oluyor.
Prof. Moon, Türkiye’deki hava koşullarının durumu çok daha kötüleştirdiğini söylüyor.
"Ortalama bir yetişkin, vücut sıcaklığı koruma kapasitesini kaybetmeden en çok 21 derecede dayanabilir. Bundan daha soğuk olursa, mesele değişir" diyor.
Bu sıcaklığın altında, vücut sıcaklığı ortam sıcaklığını takip ediyor.
Yoğun bakım uzmanı, "Hipoterminin hızı, kişinin ne kadar izole olduğuna, ne kadar korunmaya sahip olduğuna bağlı. Ancak en nihayetinde, bu talihsiz insanların pek çoğu, hipotermiye yenilecektir" diye konuşuyor.
Tersine, yaz aylarındaysa kişinin mahsur kaldığı yer çok sıcaksa, hızla su kaybedilebiliyor ve bu durum yaşama şansını azaltıyor.
PSİKOLOJİK GÜÇ
Uzmanlara göre, sıklıkla hafife alınan bir diğer faktör de psikolojik güç ve kontrol.
Psikolojik kararlılığı korumanın ve hayatta kalmaya odaklanmanın da çok önemli olduğu uyarısı yapıyorlar.
Arama kurtarma uzmanı Öngören "Korku, doğal tepkimiz ama panik olmamalıyız. Hayatta kalmak için psikolojik açıdan da güçlü olmalıyız" diyor.
Bu, kararlılık gerektiriyor.
"Korku hissinden sıyrılmaya çalışmak ve kendinizi kontrol altına almak önemli. Motivasyonunuz 'Tamam şimdi buradayım ve hayatta kalmanın bir yolunu bulmalıyım' olmalı. Böylece daha az bağırıp, daha az hareket edersiniz. Duyularınızı ve paniğinizi kontrol ederek, enerjinizi tasarruflu kullanmanız gerek."
UMUT VERİCİ HAYATTA KALMA ÖRNEKLERİ
1995’te Güney Kore’deki bir depremde, bir depremzede 10 gün sonra enkaz altından çıkartılmıştı. Yağmur suyunu içerek ve karton bir kutuyu yiyerek hayatta kaldığı belirtildi. Aklını faal tutabilmek için de bir oyuncakla oynamıştı.
Mayıs 2013’te bir kadın, bir fabrikanın enkazından çökmesinden 17 gün sonra çıkartılmıştı.
Kurtarıldıktan sonra “Birkaç gün boyunca kurtarma görevlilerinin seslerini duydum. Dikkatlerini çekmek için sopalarla ve demir çubuklarla enkaza vurdum. Kimse beni duymadı. 15 gün kurutulmuş yiyecekle beslendim. Son iki gün sudan başka bir şeyim yoktu” demişti.
Haiti’de 220 binden fazla kişinin ölümüne neden olan Ocak 2010’daki depremden sonra, bir adam yağmalanan bir dükkanın enkazının altında 12 gün sonra sağ çıkmıştı. Daha sonra bir kişinin de 27 gün sonra enkazdan çıkartıldığı belirtildi.
Ekim 2005’te Keşmir’in Pakistan’a bağlı kesiminde yaşanan depremden sonra 40 yaşındaki Naksa Bibi adlı kadın, mutfağının enkazından çıkartılmıştı.
