Enflasyonun arkası güçlü

Temmuz ayında kur artışı, vergi ve akaryakıt zamları, ücret ve maaş artışlarının enflasyonu ikinci aydır ki tek haneli rakamların üst bandına çıkardı. Enflasyon temmuzda yüzde 9.84’lük artışın ardından ağustosta yüzde 8.79 gerçekleşti. Arka arkaya iki ay yüzde 9 civarında gerçekleşmeler enflasyonun seçim sonrası güçlü bir ivme kazandığının işareti.

İki aylık yüksek gerçekleşmenin ardından enflasyonun aylık bazda ivme kaybederek seyretmesi beklenir. Ancak bu ivme kaybı yüksek enflasyon gerçeğini değiştirmiyor. Çünkü açıklanacak enflasyon ağustos ayının altına inse bile yüzde 5’in üzerinde çıkmaya devam edecek ve yıllık bazda yükseliş sürecek.

➔Eylül ayı okulların açılması fiyat artışlarına mevsimsel bir hız kazandırıyor.

➔Bu yılki gerçeğimiz ise temmuz ayından başlayan sıçramanın ivme kaybederek de olsa devam etmesi.

➔Bu da enflasyonla genel seçim sonrası başlatılan mücadelenin Mart 2024’teki yerel seçimler nedeniyle kademeli yapılmasından kaynaklanıyor.

➔Para arzı kısılamıyor. Artırılan politika faizlerine rağmen faiz ile enflasyon makası kapanamıyor. Çünkü enflasyon artırılan faizlerden daha yüksek seyrediyor.

➔Mevcut koşullarda enflasyonu düşürme işi döviz kurlarının baskılanmasına kalıyor.

➔Bunun için henüz faizler reel hale gelmiş değil. Döviz kurunun baskılanmasında asıl fonksiyon Merkez Bankası’nın döviz satışı yapmasına dayanıyor.

➔Merkez Bankası’nın 2023 sonu enflasyon tahmini ise beklenti aralığının üst bandı olan yüzde 62’ye yakın.

➔2024 sonunda beklenen enflasyon ise yüzde 33 ve burada bir değişme yok.

➔Yüzde 62’den yüzde 33’e iniş gerçekleşirse gelecek yılki enflasyon ortalaması yüzde 47.5 olabilir.

➔Ortalama enflasyon beklentisinin bu düzeylerde olması önümüzdeki bir yıl içinde verilecek kararları, başta mevduat faizi ve kredi faizi olmak üzere etkiliyor.

➔Geçen ay olduğu gibi enflasyonu, İstanbul enflasyonu üzerinden İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) açıkladığı rakamlarla analiz ediyoruz. Hem TÜİK’in rakamlarının çok yakın çıkmaya başlamasından hem de iki gün erken açıklanması bizi buna itiyor.

➔İTO verilerine göre ağustosta en yüksek fiyat artışları yüzde 46 ile kumaşlarda, yüzde 32 ile ulaştırmada yaşandı. Gıda grubu fiyat artışı da yüzde 9.77 ile genel enflasyonun 1 puan üzerinde gerçekleşti.

➔Aylık yüzde 8.79 ile yıllık İstanbul enflasyonu yüzde 74.16’ya çıktı.

➔Yıllık bazda fiyat artışlarında en yüksek oran 5 grup ve alt grupta yüzde 100’ü aşıyor.

➔Yıllık ortalama artış ise gerçek durumu daha iyi yansıtır. Burada da et, balık, kümes hayvanları yüzde 107, sağlık harcamaları yüzde 107, diğer grubu yüzde 102 ve dışarıda yemek yüzde 102 arttı.

➔Toptan eşya fiyatları artışı ise tüketici fiyatlarının altında kalmasına karşılık yüzde 6.65 oldu. Ağustos farkı ise toptan eşya fiyatlarının temmuzdaki yüzde 4.54 rakamının üstüne çıkmasında.