Borçlanma sıçrıyor, faizler niye siniyor?

Hazine gösterge faizi Türkiye'nin yatırım yapılabilir kredi notunu almasıyla düşüşünü hızlandırdı ve ikinci el piyasada 18 Aralık'ta yüzde 5.60'a kadar indi. Aynı gün Merkez Bankası'nın politika faizini çeyrek puan indirmesine karşılık bu yolda ilerlemeyeceğinin mesajını vermesiyle Hazine faizlerinde düzeltme başladı. Yüzde 6.41 'e kadar çıkan faizler son günlerde yeniden ve hızla gerilemeye başladı. Üstelik yüklü itfa dönemine giriliyor iken. Hazine bu sırada dört iç borçlanma, bir de uluslararası ihaleye çıktı ve doların üzerine yüzde 3.47 faizle borçlanma gerçekleştirdi. Hem 5.60'lık faiz, hem de dışarıdaki yüzde 3.44 lük faiz, tarihi en düşük faizleri oluşturuyor.

■ Denilebilir ki zaten küresel likidite bol ve dünyada faizler tarihinin en dibinde. Türkiye de de böyle olması normal. Dışarıdan borçlanma ve finansman olanakları geniş. Bunun elbette bir etkisi olmuştur.

■ İlk yatırım yapılabilir not artışından sonra ikincisinin beklenmesi, Türkiye yi küresel piyasalardan daha uzun vadeli, daha düşük maliyetli ve daha bol finansman sağlama olanaklarına kavuşturuyor. Hatta küresel fon akışlarının hızlanmasıyla TL'nin kısmen değer kazanacağı tahmin edilerek dışarıdan borçlanmanın cazibesinin arttığı söylenebilir.

Bu nedenlerin faizlerin düşüşüne etkisi olduğu açıktır.

DAHA FAZLA BORÇ: Ancak 2013 yılında Hazine'nin borç ödemesinde bir sıçrama olduğu da gerçektir. Bunun bir tablosu yukarıda yer alıyor. Yıllık ortalama dolar kuruna çevrilen rakamlara göre,

2013 yılında Hazine 24 milyar dolar daha fazla ödeme yapacak. 2005 yılında 140 milyar dolara kadar inen Hazine nin yıllık borç geri ödemeleri daha sonra geriledi ve 2012 yılında 80 milyar dolara kadar indi. 2013 yılında ise 103 milyar dolarlık ödeme yapılacak. Bu ödemelerin 82 milyar doları iç borçlanma ile karşılanacak. Bu rakam geçen yıl 56.5 milyar dolardı. Bir yılda tam olarak 25.7 milyar dolarlık artış söz konusu. Bu artışa paralel de borç çevirme oranı yüzde 81.5'ten yüzde 87.5'e çıkıyor. Buna rağmen faiz düşüşleri gerçekleşiyor.

FAİZİ NE DÜŞÜRÜYOR: Biz bunun gerekçesini son haftalarda yapılan ve önümüzdeki dönemde yapılması beklenen özelleştirmelere bağlıyoruz. Geçen yıldan ihalesi yapılan ama tahsilatının büyük bölümü bu yıla kalan 12 milyar dolarlık bir özelleştirmeye bu yıl yenileri eklenecek.

Ayrıca bu yıl bütçede daha sağlam gidişin yolu açıldı. Çünkü iç tüketim kasım ayından itibaren canlanmaya döndü. Daha yüksek büyüme ve iç tüketimin canlanmasıyla bütçenin gelir tarafı da güçlenecek.

Yukarıdaki pozitif gelişmelere bu iki faktör de eklendiğinde yüklü borçlanmalara rağmen faizler düşüyor.

SONUÇ: "Yapılan işi sonuçlar gösterir." La Fontaine