Nefesli sazlara endoskopi yapan adam

Hayatını müziğe adamış biri Aydan Hikmet Akıneri. Müzisyenlerin enstrümanlarından ötürü kollarındaki yükü en aza indirmek ve engelli müzikseverlere kolaylık sağlamak için düzenlemeler yapıyor. Akıneri'nin yeni projesi karbon fiber gövdeli, titanyum perdeli, mıknatıs sistemiyle geliştirilen flüt. Üstelik yüzde 100 yerli sermaye ile...

Giriş: 05 Nisan 2015 - 11:19 Güncelleme: 05 Nisan 2015 - 11:29

Aydan Hikmet Akıneri, hayatını müziğe adamış biri. 67 yaşında. Müzik merakı çocukluğundan kalma. Onu bugüne getiren de malum merakı olmuş. Akıneri, Bando Mızıka Astsubay Okulu’ndan mezun olup 4 yıl astsubaylık yaptıktan sonra Finlandiya’ya yerleşmiş. Konservatuvarda fagot eğitimi alırken, çaldığı enstrümanın bozulması ve tamir ettirecek bir yer bulamaması onu başka bir işe yönlendirmiş: Müzik aletleri tamiri eğitimi almak için Amerika’ya gitmiş. Ardından Finlandiya’da küçük bir atölye açarak nefesli sazlar bakım onarımı yapmaya başlamış. İsveç, Norveç ve Finlandiya’daki senfoni ve radyo orkestraları ile Avrupa’daki diğer orkestralara hizmet vermiş. Ardından, 1994’te laboratuvarını Bilkent Üniversitesi’ne taşımış. Akıneri’nin laboratuvarında dünyaca ünlü üreticilerin özel aletleri, yedek parçaları ve vidaları bulunuyor. Bir diğer görevi de Bilkent Üniversitesi Senfoni Orkestrası idari yöneticiliği... Fakat tamir ve tarihi enstrüman restorasyonu işlerini aksatmıyor. Engelli müşterileri için enstrümanlar üzerinde çeşitli modifikasyonlar yapıyor. Akıneri’nin elini attığı son iş ise yüzde 100 yerli “karbon fiber flüt”. Bu, karbon fiber gövdeli, titanyum perdeli, mıknatıslı sistemi ile üflemeli çalgılarda Akıneri’nin dünya patentini aldığı yüzde 100 yerli sermaye ile üretilmiş bir flüt. Aydan Hikmet Akıneri ile çalışmalarını ve projelerini konuştuk. ,

■ Atölyenizde, bozulan müzik aletlerinin tamirinin yanı sıra restorasyon gibi özel işlemler ve bazı akustik değişiklikler de yapıyorsunuz...

Eskiden Türkiye’deki imkânlar çok sınırlıydı. Avrupa’da müzisyenlere teslim edilen ürünlerde bahtlarına ne çıkarsa durumu oluyordu. Örneğin klarnetlerde perde aralıkları bozuk olabiliyordu. Biz bu sorunlu noktaları deneyimleyerek enstrüman alanları çoğunlukla kendi imkânlarımızla Avrupa’ya götürüp denemelerini sağladık.

■ Engelli müşteriler için enstrümanlar üzerinde çeşitli modifikasyonlar yaptınız ve bu alanda çeşitli ödülleriniz bulunuyor. Bu konuda neler söylemek istersiniz?

“Alet işler el övünür” derler ya... Örneğin elleri küçük ve parmakları kısa olan veya bir kaza sonucu parmağı kısalmış müzisyen dostlarımız var. Talepleri doğrultusunda, hiçbir zorluk çekmeyecekleri şekilde klavye ve çalma sistemlerini değiştirebiliyoruz.

Flütün prototipi üretildi, solistlere denetildi. Laboratuvarlarda testlere tabi tutuldu. Sanıyorum önümüzdeki yıl Avrupa ve Amerika’daki enstrüman ve müzik fuarlarında tanıtımı yapılacak. Klarnetin prototipi de tamamlanmak üzere. Eksiklerini daha iyi görmek ve sıfıra yakın hata ile üretebilmek için örnek çıkarıp deniyoruz. Geleneksel üretim metotları ile garanti süresi hep 1 veya 2 yıl verilir. Bu 500 liralık için de, 20 bin Euro’luk enstrüman için de böyledir. Mesela ağaç enstrüman muhakkak çatlar. Ağaç flüt ağızlığı ve aksesuvarları yaptık. Karbon fiber gövde, ağacın en çok zarar gördüğü nem ve sudan etkilenmiyor. Bu sayede 10 yıllık garanti süreleri vermeyi düşünüyoruz. Yay kırılır elbette ama mıknatıs uzun yıllar işlevini kaybetmez. Ürüne güvendiğimiz için, eğer bir gün reklam filmi çekersek, buz dolu bir kovanın içerisinden flütü çıkarttırıp çaldırmayı düşünüyoruz.

Zamanla tamir takımları geliştirdik. Enstrüman yapısını inceleyebilmek için endoskopi cihazı edindik. Bu sayede enstrümanların içine bakıp yapısını inceleyebiliyoruz. Buradaki kilit nokta, nefesli sazları tanıyabilmek. Ülkemizde deneyen çok, ama ergonomi değiştirme üzerine yok. Dile kolay, Avrupa’nın en büyük nefesli sazlar laboratuvarlarından birisiyiz.