Çalışanların fazla mesai ücreti hakları
Çalışma hayatında işçi işveren arasındaki en fazla anlaşmazlık konularından birini de fazla mesai ücretleri oluşturuyor. Bazı işyerlerinde "Fazla mesai, ücrete dahildir" belgesi imzalatılıyor. Bu belgeyi imzalayanlar fazla mesai ücretleri konusunda hiçbir hakları olmadığını düşünerek alacağının peşini bırakıyor. Bazı çalışanlar ise fazla çalışma yaptığını ispatlayamadığı için mahkemelerden eli boş dönüyor. Habertürk'ten Ahmet Kıvanç, fazla çalışma ücretlerine ilişkin bilinmesi gereken ayrıntıları yazdı.
ABONE OLİş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi 45 saat. Haftalık 45 saatin üzerindeki çalışmalar ise fazla çalışmaya giriyor. Türkiye dünyada fiili çalışma saatlerinin en uzun olduğu ülkelerden biri. Ancak, çalışanların çok az kısmı fazla çalışmalarının karşılığı ücreti alabiliyor.
Çalışanların fazla mesai ücreti konusundaki haklarını iki grupta ele almak gerekiyor. Sözleşmesinde fazla mesai ücretine dair herhangi bir özel hüküm bulunmayanlardan başlayalım. Bu gruptakiler için 45 saatlik çalışma süresi haftanın 6 gününe 7.5 saat olarak bölünebilir. Haftada beş gün çalışılan işyerlerinde ise günde 9 saat çalışma yapılabilir. İşçi ve işveren anlaşırsa haftalık normal çalışma süresi, haftanın çalışılan günlerine, günde 11 saati aşmamak koşuluyla dağıtılabilir. Bu durumda, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, 45 saati aşamaz. Buna "denkleştirme" deniliyor. Örneğin, bir hafta 35 saat çalışan işçi, eksik çalıştığı 10 saate karşılık 2 ay içinde herhangi bir haftada 55 saate kadar çalıştırılabilir. İşverenin bundan dolayı fazla çalışma ücreti ödemesi gerekmez. İki aylık denkleştirme süresi toplu sözleşmelerle dört aya kadar artırılabiliyor.