Marmara Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim görevlilerinden Neval Konuk, Dışişleri Bakanlığı’nın desteğiyle çok ilginç bir envanter çalışması hazırladı. Çalışma, Yunanistan’daki Osmanlı eserlerinin içler acısı halini ortaya koyuyor. 2007’den beri Yunanistan’ı adım adım gezerek bilinmeyen, unutulmuş, kaybolmuş 10 bine yakın Osmanlı mimari eserini 10 ciltlik seride toplayan Konuk, eserlere ait tarihi belgeleri gün yüzüne çıkarırken, Selanik’in simgesi Beyaz Kule’nin Kanuni Sultan Süleyman dönemi Osmanlı eseri olduğunu kanıtlayan kitabenin fotoğrafına da ulaştı. Resmi kayıtlarda ve turizmde Venedik yapısı olarak tanıtılan Beyaz Kule’nin kitabesinde yazılanlar, Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sindekiyle bire bir örtüşüyor. Bugün nerede olduğu bilinmeyen kitabenin olması gereken yerse betonla sıvanmış halde duruyor.
BEYAZ KULE’NİN KANIT KİTABESİ
2010’da yayınlanan ve “Florina, Grebene, Karaferya, Kesriye, Kozana, Siroz, Yenişehir ve Tırhala” şehirlerindeki Osmanlı eserlerinin yer aldığı iki cildin ardından Selanik bölgesine yoğunlaşan Konuk, kitabenin fotoğrafını ABD’deki Kongre Kütüphanesi’nde buldu. Osmanlıca yazılı, açık ve net bir şekilde okunabilen kitabede yapının Hicri 942 yılında Kanuni Sultan Süleyman Han’ın emriyle yaptırıldığı belirtiliyor. Tarihi yapının kitabesinde özetle şunlar yazılı: “Bu da Gazi Süleyman Han’ın imaretidir. Göklere doğru baş çekmiş 8 kat sağlam kaledir ki içinde 40 adet haneleri, 3 adet su sarnıçları ve 1 zaviyesi var bir yüksek kaledir...”
‘KİTABELER TARİHİ YAPILARIN KİMLİKLERİDİR’
Kitabelerin tarihi yapılar için kimlik kartı niteliği taşıdığını vurgulayan Neval Konuk, “Resmi kurumlarca basılan neredeyse bütün kaynak ve şehirle ilgili broşürlerde Beyaz Kule’nin Venedik yapısı olduğu belirtilir. Osmanlı eseri olduğu kabul edilmez ve belirtilmez” diyor. “İlk kuşak mübadillerin hafızalarına kazınmış şehre dair son görüntüdür Beyaz Kule. Yunanistan’da yakın geçmişe kadar Osmanlı eserlerini tahrip etmek, günümüzdeyse görmezden gelmek, yok saymak gibi bir politika yürütülüyor.
Bu yüzden Osmanlı yapılarında ilk iş olarak kitabeleri yok ediyorlar ya da kazıyorlar. Yunanistan’daki pek çok Osmanlı yapısında olduğu gibi Beyaz Kule’nin de kitabesi kaldırılmış.”