Atatürk Havalimanı'nda martı istilası
6 uçağa çarptılar...
Atatürk Havalimanı pist çevresindeki martı sürüsü, uçakların iniş ve kalkışında tehlike yarattı. İniş yapmak için alçalan 6 uçağa kuş çarptı. Lufthansa Havayolları'nın uçağının ön dikmeleri arasındaki farı kuş çarpması nedeniyle kırıldı.
Gökhan ARTAN / AHT
Atatürk Havalimanı'nda dün akşam saatlerinde sağanak yağışla birlikte pist çevresinde görülen binlerce martının meydana getirdiği kuş sürüsü, saat 23.30'dan itibaren 25 dakika boyunca 6 uçağa çarptı. Çarpma neticesinde 5 uçakta herhangi bir hasar meydana gelmedi, ancak Lufthansa Havayolları'nın Münih'ten gelen uçağının ön dikmeleri arasındaki farı kırıldı.
Kuşların çarptığı diğer uçaklar ise şöyle: THY'nin TK-573 Samsun Çarşamba'dan gelen uçağı, Air France'ın Paris'ten gelen AF-2390 sefer sayılı uçağı, THY'nin Milas'tan gelen TK-3354 sefer sayılı uçağı, Atlas Havayollarının Gaziantep'ten gelen KK-019 sefer sayılı uçağı ve Atlas Havayollarının İzmir'den gelen KK-4023 sefer sayılı uçağı. Bu arada Ayrıca pist üzerinde 10 adet martı ölüsü bulundu.
DHMİ yetkilileri, Atatürk Havalimanı itfaiyesinin siren çalarak kuş sürülerini dağıttığını kaydettiler. Yetkililer, Ataköy istikametine doğru yapılan pist uzatma çalışmaları nedeniyle hafriyattan çıkan böcek ve solucanları yemek için kuş sürülerinin bölgede yoğun şekilde bulunduğunu ifade ettiler.
TEHLİKE YARATIYORLAR
Kuş sürüleri alınan tüm önlemlere rağmen Türkiye'de de zaman zaman tehlikelere neden oluyor. Atatürk Havalimanı'nda kule görevlileri kuşlardan dolayı uçakların iniş ve kalkış trafiğinde de değişiklik yapıyor. Kuşlarla mücadele, siren çalarak ve tüfekle atış yapılarak, sesle korkutulup kaçırılması şeklinde sürdürülüyor. Diğer havalimanlarında da özel cihazlar konularak kuşları kaçırtmak için yırtıcı kuş sesi çıkartılıyor ve ışıklar yakılıyor. Ses ve ışıklara alışan kuşların kaçması için ses ve ışık sistemleri sık sık değiştiriliyor.
KUŞLARLA MÜCADELE
Dünyada birçok havalimanında kuşları kaçırmak için özel eğitimli yırtıcı kuşlar besleniyor. New York'ta JFK Uluslararası Havaalanı'nda kazalara neden olan kuşları uzaklaştırmak için 15 şahin bulunduruluyor. JFK Havalimanı'nda da şahinlerin görevine ek olarak fişek ateşleniyor. Alman Pointer av köpekleri, daha büyük kuşları izleyip kaçırması için serbest bırakılıyor. Florida'da ve Kanada Vancouver'daki havaalanlarında da aynı iş için İskoç çoban köpeği kullanılıyor
NASIL ZARAR VERİYOR?
Kuş çarpmalarının çoğunluğu hava araçlarının kalkış ya da inişleri sırasında oluşuyor. Veriler doğrultusunda uçaklara kuş çarpması olaylarına çoğunlukla 0-200 metre yüksekliklerde rastlanıyor. Ancak çok yüksek irtifalarda uçan göçmen kuşlar da uçaklara zarar verebiliyor. Yerden 7-10 bin metre gibi yüksek irtifalarda da gerçekleşmiş kuş çarpmaları rapor edildi. Uçak ve kuş çarpışmalarının yüzde 90 gibi büyük bir çoğunluğu (ICAO raporlarına göre) havaalanları yakınında ve kalkış ya da inişle ilgili uçuş fazlarında meydana geliyor. Motorda büyük hasara neden olan kuş girmesi nedeniyle herhangi bir yangın riskine karşılık pilot kuş giren motoru iptal etmek zorunda kalıyor. Yaklaşık 6 kilogramlık bir kuşun saatte 300 kilometre ile giden uçağa çarpma etkisi 550 kilogramlık kuvvete eşdeğer olduğu uzmanlar tarafından belirtiliyor.
ABD'DE 500 MİLYON DOLAR
Kuş çarpmaları, ABD'de sivil ve askeri uçaklarda yılda yaklaşık 500 milyon dolarlık zarara sebep oluyor. Dünya genelinde zararın; 1 milyar dolara yaklaştığı uzmanlar tarafından ifade ediliyor. 1990-2002 yılları arasında ABD'de 40 bin kuş çarpma olayı rapor edildi.
Kuşlar nedeniyle ilk kaza 1912 yılında Long Beach açıklarında meydana geldi. Wright EX tipi uçağa bir martının çarpması pilotun ölümüne neden oldu. En çok uçaklara çarpan kuş türlerinin başında martı ve kargalar geliyor. Uçak teknisyenleri, "Kuş çarpmaları uçağın motorunun veya gövdesinin hasara uğramasına neden olur. Kuş sürüleri uçağın motorlarına girdiğinde pallere zarar verir" dedi.
TEHLİKE ATLATAN BAZI TÜRK UÇAKLARI
12 Temmuz 2008: Atlasjet'in Uşak'tan İstanbul'a gelip Siirt'e gidecek uçağı, Atatürk Havalimanı'na inişe geçtiği sırada burun kısmına kuş çarpması sonucu tehlike atlatmıştı.
1 Nisan 2004: Adana'ya gitmek üzere 61 yolcusuyla Atatürk Havalimanı'ndan kalkan THY'nin TC-THE kuyruk tescilli RJ-100 tipi 'Gaziantep' uçağı, tırmanışa geçtiği sırada leylek sürüsünün içine girdi. Uçağın çeşitli bölgelerine şiddetle çarpan leylekler, önce sol taraftaki bir numaralı motoru devre dışı bıraktı, kokpit camına çarpan bir leylek ise menteşeleri patlatarak içeri girdi ve yardımcı pilot Tolga Sancarlı'nın başını sıyırdı.
17 Ağustos 2005: Kıbrıs Türk Hava Yolları'nın (KTHY) Antalya bağlantılı Londra seferini yapan 153 sefer sayılı Airbus 310 uçağının motoruna kalkışta kuş çarptı. Çarpma sonucu uçak motorunun içinde bulunan paller kırıldı.
Fly Havayolları'nın 19 Ağustos 2006'da İstanbul-Trabzon seferini yapmak için havalanan uçağı ve Aralık 2005'te Fly Air'in Trabzon-İstanbul seferini yapan uçağı, THY'nin İstanbul'dan Güney Afrika'ya gitmek üzere İstanbul'dan havalanan A 340 tipi uçağı ile THY'nin İstanbul-Ankara seferi için havalanan başka bir uçağı motorlarına kuş çarpması sonucu Atatürk Havalimanı'na acil iniş yapmıştı.
KUŞLARIN NEDEN OLDUĞU ÖLÜMCÜL KAZALAR
15 Temmuz 1996: Belçika Hava Kuvvetlerine ait C-130 tipi uçak Hollanda'da iniş sırasında kuş sürüsünün içine girmesi sonucu piste çakıldı. Uçakta 30 yolcu ve 4 mürettebat hayatını kaybetti.
22 Eylül 1995: Amerikan Hava Kuvvetleri, E-3A, Elmendorf, Alaska. Kalkıştan hemen sonra Kanada kazı sürüsüne giren uçağın iki motoru durdu ve ormanlık alana düştü. 24 kişi hayatını kaybetti.
15 Eylül 1988: Etiyopya Havayolları'nın B737-200 tipi uçağı tırmanış sırasında kuş girmesi nedeniyle sağ motor durdu. Uçak güç kaybı nedeniyle piste çakıldı. 105 yolcudan 31'i hayatını kaybetti.
29 Eylül 1988: Hindistan Havayolları'nın A300 tipi uçağı kalkış sırasında sağ motora kuş girdi. Pist dışına çıkan uçakta 17 yolcu ağır yaralandı.
