Büyüme yüzde 7.5'te, dolar niye 4 TL'de?

Bugün geçen yılın GSYH’si açıklanacak. Yüzde 7.5 büyüme bekleniyor. Bu oranla Türkiye dünyanın sayılı büyümelerinden birini gerçekleştiriyor.

- Büyümesi dünyanın en yükseklerinden biri ama para birimi TL de en çok değer kaybedenlerin başında geliyor. Şeytan bunun neresinde?

- Aslında bir terslik yok. Büyüme en yükseğe çıktığı için parasının değeri en düşük düzeye indi. Yurtiçi tasarruflar yetersiz ve üretim ithalata bağlı olduğu için arada böyle bir korelasyon var.

- Büyümenin gazına basıldığında ister istemez dış ticaret açığına ve cari işlemler açığına yol açıyor. Geçen yılı 14 milyar dolarlık artışla 47 milyar dolarlık bir cari açıkla kapattık. Cari açığın GSYH’ye oranı yüzde 3.8’den yüzde 5.5’e yükseldi.

Türkiye bu cari açıkla trilyon dolarlık ekonomiler arasında en yüksek cari açığı veren ülke ve açık giderek artıyor.

- Yıllık dış borç ödemeleri toplamı 185 milyar dolara çıktı. Cari açıkta da son yıllarda yaklaşık 20 milyar dolarlık artış meydana geldi. Bu da bizi yıllık 200 milyar dolarlık dış kaynak ihtiyacından 235 milyar dolarlık kaynak ihtiyacına çıkardı.

- Dışarıda ise finansman maliyeti yükseliyor. Bizim gibi ülkelerin ağırlıklı biçimde borçlandığı 3 ve 6 aylık libor oranları yüzde 2’nin üzerine çıktı.

- Üstüne üstlük yapılacak ilk seçimde partilere ittifakın yolu açıldı. Bu da erken seçim beklentilerini körükledi.

- Daha ne olsun. Dolar 4 TL’yi geçti, Euro 5 TL’ye dayandı. Burada yeni bir şey yok, kur yeni de artmıyor.

- Yukarıda yer alan tablodan izlenebileceği gibi, kur yıllardan beri artıyor. Dolar ve Euro’dan oluşan döviz sepeti karşısında TL’nin değeri ve değer kaybını gösteren son 2 sütuna bakmak yeterli. Ortalama sepet kurda TL bu yıl yüzde 8.4 değer kaybetti. Bu oran geçen yıl yüzde 18, ondan önceki yıl yüzde 9.8, 2015’te yüzde 11.2 ve 2014’te yüzde 13 düzeyindeydi.

- 2010 yılı önemli. 2010’da TL yüzde 5.9 değerlendi ama cari açık da patladı. 2010 sonunda TCMB para politikasını değiştirdi ve döviz kuru artışları hızlandı.

- 2013’te FED’in politika değişikliği küresel piyasaları oynattı. Bu nedenle TL son yıllarda değer kayıplarını daha da artırarak çift haneli rakamlara taşıdı.

- Böyle bir konjonktürde büyümenin gazına basılırken aslında cari açığın da döviz kurunun da enflasyonun da gazına basılmış oldu.