İran: İlişkilerimizi etkilemeyecek
Ahmedinejad, Wikileaks tarafından açıklanan belgelerin bölge ülkeleriyle ilişkilerini etkilemeyeceğini söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, düzenlediği basın toplantısında, bazı Arap ülkelerinin ABD'den, nükleer programına son vermesi için İran'a hava saldırısı düzenlemesini istediği şeklinde bilgiler içeren belgelerin "fesat karıştırmaya" yönelik olduğunu belirterek, "Bu belgelere hiç değer vermiyoruz" dedi.
Bunların hukuki bir değeri olmadığını söyleyen Ahmedinejad, "İran ve bölge ülkeleri dosttur. Bu tür arabozuculukların ülkeler arasındaki ilişkiler üzerinde hiçbir etkisi olmayacaktır" diye konuştu.
Bilgilerin sızdırıldığını düşünmediklerini belirten Ahmedinejad, bunun İran ve Arap komşularının arasını bozmak için ABD tarafından "organize edilen" bir girişim olduğunu savundu.
İran Meclis Başkanı Ali Laricani de wikileaks belgelerinin ABD'nin işlediği suçların kanıtı olduğunu söyledi.
ABD'nin 11 Eylül'de Dünya Ticaret Merkezi'ne yapılan saldırıların ardından Irak'ta kitle imha silahları bulunduğunu iddia ettiğini hatırlatan Laricani, "Kitle imha silahları bulunduğu gerekçesiyle Irak'ı işgal ettiklerini söylediler. Ancak bu belgeler gösteriyor ki, bazı terörist gruplarla pazarlık yapmışlar. Bu gerçekten çok kötü bir durum" diye konuştu.
Laricani, Suudi Arabistan Kralı Abdullah'ın da aralarında bulunduğu bazı Körfez ülkeleri liderlerinin İran'a ilişkin değerlendirmelerinin yer aldığı belgeler hakkındaysa yorum yapmadı.
BELGELERE DÜNYADAN TEPKİ YAĞIYOR
Wikileaks'in yayımladığı belgeler dünya gündeminin ilk sırasında yerini korurken, Rusya, Almanya, İran ve Azerbaycan'ın da aralarında bulunduğu bazı ülkeler, belgeleri yalanladı.
ABD Başsavcısı Eric Holder, yayımlanan belgelerle ilgili olarak ''etkin ve devam eden bir cezai soruşturmanın'' mevcut olduğunu söyledi.
Holder, konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada, belgelerin yayımlanmasıyla ilgili olarak cezai soruşturmanın yürütüldüğünü belirterek, sorumlu bulunanların aleyhinde dava açılacağını söyledi.
Beyaz Saray da hükümete bağlı dairelere, gizli belgelerle ilgili prosedürleri sıkılaştırmaları talimatını verdi.
Bütçe ve Yönetim Bürosu'ndan verilen talimatta, yeni prosedürlerin, ''kullanıcıların, işlerini etkili biçimde yapmaları için gereken bilgiden daha fazlasına erişmemelerini, aynı zamanda, gizli hükümet talimatlarının kullanımı konusundaki kısıtlamaların uygulanmasını ve medyanın yeterliliklerinin kaldırılmasını sağlayacağı'' bildirildi.
BEYAZ SARAY VE PENTAGON
Beyaz Saray ve Savunma Bakanlığı Pentagon, WikiLeaks'i şiddetle kınayarak, bunun ülkelerarası hassas dengeleri bozabileceğini, hatta insanların hayatını tehlikeye sokabileceğini bildirdi. ABD yönetimi, internet denetiminin mutlaka sıkı bir şekilde yapılacağını da duyurdu. WikiLeaks'in kurucusu Julian Assange, gizli bilgileri kesinlikle yayınlamaması için önceden uyarılmıştı. Ancak Le Monde, El Pais, Der Spiegel, Guardian ve ilk öncü olarak New York Times WikiLeaks'ı yayına koydu.
Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Dış İlişkiler Şube Müdürü Memmedov, Azerbaycan'ın haber sitesi APA'ya yaptığı açıklamada, Wikileaks'in yayımladığı gizli belgelerin gerçeği yansıtmadığını, Aliyev ve Burns'un, Ermenistan-Azerbaycan, Yukarı Karabağ sorunlarının çözümü konularıyla Azerbaycan-ABD ilişkilerinin geliştirilmesini ele aldıklarını belirtti.
Memmedov, Wikileaks'in yayımladığı gizli belgelerde iddia edildiği gibi üçüncü ülkeler veya şahıslar hakkında konuşulmadığını kaydetti.
ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Susan Rice ise Wikileaks internet sitesince sızdırılan gizli belgelerde Amerikalı diplomatlardan istenilen istihbarat görevleriyle ilgili olarak, ''Diplomatlarımızın çalışmalarıyla son derece gurur duyuyoruz'' dedi.
CLINTON: ULUSLARARASI TOPLUMA SALDIRI
ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton gizli bilgilerin açıklanmasından derin üzüntü duyduklarını ve bunun uluslararası topluma karşı bir saldırı olduğunu söyledi.
Clinton düzenlediği basın toplantısında, bunun sadece Amerikan diplomatik çıkarlarına yönelik bir saldırı olmadığını, aynı zamanda uluslararası topluma karşı bir saldırı olduğunu belirtti.
Clinton, 250 bin gizli belgenin yayımlanmasını kınayarak, ABD'nin, gizli olması gereken bilgilerin açıklanmasından derin üzüntü duyduğunu kaydetti.
ABD Dışişleri Bakanı Clinton ayrıca, belgelerin, uluslararası toplumun İran'ın nükleer programı konusundaki kaygılarını doğruladığını da belirtti.
Bu arada Beyaz Saray, bunun "ciddi bir suç" olduğunu bildirdi.
Beyaz Saray sözcüsü Robert Gibbs, gizli belgeleri yayınlayan Wikileaks internet sitesi ve bu belgeleri sızdıran kişilerin "suçlu" olduklarını ve bu durumun yasaların ihlali anlamına geldiğini açıkladı.
RUSYA: YORUMA BİLE GEREK YOK
Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev'in basın Sözcüsü Natalya Timakova, Wikileaks belgelerinde Rusya ile ilgili bilgilerin yayımlanmasını yorumlamaya gerek bile duymadıklarını, Başbakan Vladimir Putin ve Medvedev için yapılan "Batman ve Yardımcısı Robin" ifadelerinin uydurulmuş Holywood kahramanları olduğunu söyledi.
Timakova, yaptığı kısa açıklamada, "Wikileaks sitesinde ve bazı gazetelerde yayımlanan makalelerde ilginç ve yoruma değer bir şey yok. Uydurulmuş Holywood kahramanlarını yorumlamaya gerek duymuyoruz" dedi.
ALMANYA: ABD İLE İLİŞKİLER SAĞLAM
Alman Hükümet Sözcüsü Steffen Seibert, WikiLeaks adlı internet sitesinde gizli Amerikan diplomatik yazışmalarının yayımlanmasının ardından ABD ile ikili ilişkilerin sağlam olduğunu açıkladı.
Sözcü Seibert bugün başkent Berlin'de yaptığı açıklamada, ikili ilişkilerin sağlam olduğunu ve bu yayınlardan hiçbir şekilde olumsuz etkilenmediğini belirtti. Seibert, "iki ülke arasındaki tarihi ilişkilerin bu tür yayınlarla ciddi bir şekilde sarsılamayacak kadar güçlü olduğunu" kaydetti.
İSRAİL
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Wikileaks belgelerinin İsrail'e bir zarar vermediğini, hatta konumunu güçlendirdiğini belirtti.
Netanyahu, İsrail gazetelerinin editörleriyle yaptığı toplantıda, belgelerin, özellikle İran konusunda birçok kaynağın İsrail'in değerlendirmelerini desteklediğini gösterdiğini vurguladı.
İsrail Başbakanı Netanyahu, belgelerin yayınlanması sonrası tarihte ilk kez "İran'ın tehdit olduğu" konusunda bir anlaşmanın var olduğunu ifade ederek, liderlerin daha önce gizlice konuştuklarını artık açıkça söyleyebileceklerini umduğunu dile getirdi.
PAKİSTAN
Pakistan Başbakanı Yusuf Rıza Gilani, ''Pakistan'ın gücünün kaynağı sahip olduğu nükleer silah ve nükleer teknolojidir'' dedi.
Pakistan'ın kontrolündeki Keşmir'in Ravlakot kentinde konuşan Gilani, Wikileaks sitesinde yayımlanan raporlarda yer alan ''ABD, Pakistan'ın nükleer silahlarını elinden almak istiyor'' yönündeki ifadelere gönderme yaptı.
Ülkesinin gücünün sahip olduğu nükleer teknolojiden kaynaklandığını belirten Pakistan Başbakanı, nükleer silahların emin ellerde olduğunu ve nükleer teknolojiye sahip olmalarını egemenlik haklarının bir parçası olarak gördüklerini söyledi.
İNGİLTERE
İngiltere, Wikileaks'in ABD belgelerini izinsiz şekilde yayımlamasını kınadı.
İngiltere Dışişleri Bakanlığı Sözcüsünün yaptığı ve bakanlığın resmi internet sitesinde yer verilen açıklamada, "Bilgilerin izinsiz bir şekilde yayımlanmasını, İngiltere'de de benzer belgelerin yayımlanmasında olduğu gibi kınıyoruz" denildi.
Bu bilgilerin ulusal güvenliğe zarar verebileceğine dikkat çekilen açıklamada, ayrıca "ABD'nin de belirttiği gibi insanların hayatlarını riske atabileceği" kaydedildi.
Açıklamada, "ABD hükümetiyle çok güçlü ilişkilerimiz var ve bu devam edecektir" ifadesi kullanıldı.
FRANSA
Fransa'da hükümet sözcüsü Francois Baroin, Wikileaks internet sitesi tarafından yayımlanan on binlerce gizli belgenin ''tehdit oluşturduğunu'' ve bu konuda ülkesinin, ABD yönetimiyle ''dayanışma'' içinde bulunduğunu açıkladı.
Sözcü Francois Baroin, gizli belgelerin yayımlanmasının, ''ABD'nin yurtdışında görev yapan çalışanlarının hayatını tehlikeye atacağını'' söyledi.
Europe-1 radyo kanalına konuşan Fransız bakan, ABD yönetiminin, gizli belgelerinin yayınlanmasından önce kendileriyle temasa geçip, belgelerle ilgili bilgi verdiğini sözlerine ekledi.
IRAK
Irak, Wikileaks internet sitesinde gizli Amerikan diplomatik yazışmalarının yayımlanmasına tepki gösterdi.
Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari, İran'ın Irak'a karışmasından ABD'nin duyduğu kaygıları gösteren yazışmaların içeriğine değinmedi, ancak belgelerle ilgili olarak "yardımcı olmayan ve zamansız" tabirlerini kullandı.
İngiliz gazetesi Guardian'da yayımlanan belgelerde Amerikalı diplomatlar, İran'ın Irak'taki yandaşlarına heryıl milyonlarca dolar yardım ettiğini bildiriyor.
BULGARİSTAN
Wikileaks internet sitesinde yayımlanan gizli belgeler Bulgaristan'da da sıkıntı yarattı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Vsela Çerneva, belgelerin yayımlanmasını sert bir dille eleştirdi.
Dışişleri Bakanlığı Basın Merkezi'nin açıklamasına göre Çerneva, ''Tasnifli diplomatik bilgilerin yayımlanması sadece Avrupa ve Amerika arasındaki ortaklığını zedelemek isteyen çevrelere yarar'' dedi.
Wikileaks’ın eylemini ''yasadışı ve zararlı'' olarak nitelendiren Çerneva, belgelerin internete sızmasının uluslararası ilişkileri zorlayıp ülkeler arasındaki karşılıklı güveni sarsma riski yarattığını kaydetti.
Çerneva, ''Bulgaristan Dışişleri Bakanlığı asla, gerek kişisel verileri gerekse yasal korumalı başka bilgileri yabancı kurum ve ortaklarına sunmaz'' ifadesini kullandı.
Bu arada Wikileaks’te yer alan Bulgaristan'ı ilgilendiren belgelerin birinde, ABD'nin Sofya büyükelçiliğine verilen görev talimatlarının basına dökülmesi ülkedeki basın ve kamuoyunda tepkilere neden oldu.
''Clinton'' imzalı, 16 Haziran 2009 tarihli belgede ABD Dışişleri Bakanlığının, Sofya'daki ABD Büyükelçiliğinden Bulgaristan'ın iç işlerine ilişkin geniş kapsamlı analiz bilgileri talep ettiği ortaya çıktı.
ÇİN'DEN ABD'YE ÇAĞRI
Çin, Wikileaks internet sitesinin ABD Dışişleri Bakanlığı'nın gizli belgelerini yayınlamasıyla ilgili olarak Washington yönetimine, "sorunu uygun şekilde çözme" çağrısı yaptı.
Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Hong Ley, Pekin'deki olağan basın toplantısında, "olayı not ettiklerini" belirtti, ancak yorum yapmaktan kaçındı.
Wikileaks belgelerinde "bazı Çinli yetkililerin Kuzey Kore'yi artık yararlı bir müttefik olarak görmedikleri ve bu ülkenin çökmesi durumunda müdahalede bulunulmaması gerektiği görüşünde oldukları" ileri sürülmüştü.
BERLUSCONİ İDDİALARI KÜÇÜMSEDİ
İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi, Wikileaks internet sitesi tarafından yayımlanan belgelerde kendisi hakkında yer alan ifadelerin gerçeği yansıtmadığını savundu.
Berlusconi, bugün Libya'nın başkenti Trablus'ta yaptığı değerlendirmede, gizli belgelerdeki Amerikan diplomatların kendisi hakkında yaptığı değerlendirmelerle ilgili olarak, "Belgelerdeki iddialar, üçüncü sınıf diplomatların ifadeleri. Üçüncü ya da dördüncü sınıf diplomatların, sol gazetelere dayanarak aktardıkları şeyleri umursayacak değilim" dedi.
İtalya Başbakanı Berlusconi, ABD'li diplomatların kaleme aldıkları raporlarda bulunan kendisiyle ilgili tasvirlerin doğru olmadığını belirterek, "Benim vahşi partilerle işim olmaz. Bunun ne olduğunu dahi bilmem. Ben özel konutumda düzgün, onurlu ve de şık biçimde ayda bir yemek veriyorum. Bu konuda söylenen şeyler, ülkemizin onurunu da incitmektedir" diye konuştu.
Kendisini yıpratmak istediklerini iddia eden Berlusconi, "Bunu neden yaptıklarını anlamıyorum. Aslı astarı olmayan, inanılmaz şeyler söylüyorlar. Tüm dünyanın önünde fahişe olduğunu açıklayan bir kız, bir iş sahibi olabilmek, bir koca bulabilmek için her türlü yola başvurabiliyor. Bunu yapmaları için onlara kim para veriyor diye sormadan yapamıyorum" ifadelerini de kullandı.
İtalya Başbakanı Berlusconi, Wikileaks sitesinde yayımlanan belgelerde "beceriksiz ve etkisiz" olarak tanımlanmış, "Avrupa'da Vladimir Putin'in sözcüsü" olmakla da suçlanmıştı.
