Almanya'nın Saksonya-Anhalt eyaletindeki seçimi aşırı sağcı AfD kazandı

Almanya'da, 1,7 milyon seçmenin oy kullanma hakkının olduğu Saksonya-Anhalt eyaletinde yerel saatle 18.00’de oy verme işlemi sona erdi.

Eyalet Seçim Başkanlığına göre seçimde sandıkların yüzde 97'si açıldı. Alman kamu yayıncısı ZDF'nin açıkladığı kesin olmayan sonuçlara göre AfD, oyların yüzde 44,4'ünü aldı.

AfD böylece 2021'deki seçime kıyasla oy oranını 23,6 puan artırarak Saksonya-Anhalt'taki bir eyalet meclisi seçiminde şimdiye kadar herhangi bir partinin ulaştığı en yüksek oy oranını elde etti.

Federal hükümetin büyük ortağı Hristiyan Demokrat Birlik Partisi (CDU) ise 2021'e göre 19,9 puan kaybederek yüzde 17,2 ile ikinci sırada kaldı.

Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 9,1 ile üçüncü, Yeşiller yüzde 8,9 ile dördüncü, Sol Parti yüzde 8,6 ile beşinci oldu.

İlk kez Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerine katılan Sosyal Adalet ve Ekonomik Anlayış İttifakı'nın (BSW) yüzde 5,2 oyla seçim barajını aşarak meclise girmesi bekleniyor.

Hür Demokrat Parti (FDP) ise yüzde 2,5 oyla yüzde 5'lik seçim barajını geçemedi.

AA'nın haberine göre, seçime katılım oranının yüzde 76,9 olduğu tahmin ediliyor. Bu oran 2021'de yüzde 60,3 olarak kaydedilmişti.

AfD MUTLAK ÇOĞUNLUĞU ELDE EDEMEDİ

ZDF'nin sandalye dağılımı projeksiyonuna göre 83 sandalyeli eyalet meclisinde AfD'nin 39 milletvekiliyle temsil edilmesi bekleniyor.

CDU'nun 15, SPD, Yeşiller ve Sol Parti'nin 8'er, BSW'nin ise 5 milletvekili çıkarması öngörülüyor.

Eyalet meclisinde mutlak çoğunluk için 42 milletvekili gerekiyor. Buna göre AfD, tek başına hükümet kurabilmek için gereken çoğunluğun 3 sandalye gerisinde kaldı.

BSW'nin baş adaylarından Thomas Schulze, seçim sonrası yaptığı açıklamada, "Tüm partilerle görüşeceğimizi söylemiştik. Buna AfD de dahildir" diyerek olası bir ittifak sinyali verdi.

AfD’nin yer almadığı bir çoğunluk hükümetinin kurulabilmesi için CDU, SPD, Yeşiller, Sol Parti ve BSW'nin tamamının koalisyona katılması gerekiyor.

CDU'nun başbakan adayı ve mevcut Eyalet Başbakanı Sven Schulze, AfD ile işbirliği yapmayacağını açıkladı.

AfD'nin başbakan adayı Ulrich Siegmund ise partisinin azınlık hükümeti kurmasına sıcak bakmadığını ancak diğer partilerden veya milletvekillerinden destek gelmesi halinde görüşmeye hazır olduğunu belirtti.

Hükümet kurulamaması ihtimalini de değerlendiren Siegmund, bu durumda yeniden seçime gidilebileceğini savunarak, "O zaman yüzde 50 ya da 55 alırız." dedi.

AfD BÜTÜN YAŞ GRUPLARINDA ÖNDE

ARD için Infratest dimap tarafından seçim günü yapılan araştırmaya göre AfD, 70 yaş ve üzerindekilerde CDU ile yüzde 31'de eşit kalırken diğer bütün yaş gruplarında tek başına ilk sırada yer aldı.

AfD, 18-24 yaş grubunda yüzde 42, 25-34 yaş grubunda yüzde 44 oy aldı.

Partinin oy oranı 35-44 ve 45-59 yaş gruplarında yüzde 53'e yükselirken, 60-69 yaş grubunda yüzde 47 olarak ölçüldü.

AfD'NİN BAŞBAKAN ADAYI ULRİCH SİEGMUND

AfD'nin Saksonya-Anhalt Başbakan adayı Ulrich Siegmund, "Tam olarak ulaşmak istediğimiz şeyi başardık. Bu eyalette tarih yazdık." derken, parti eş başkanı Alice Weidel, "Bu tarihi bir sonuç ve çok açık bir hükümet kurma görevidir." ifadesini kullandı.

1990'da doğan Siegmund, işletme psikolojisi ve işletme eğitimi aldı. Pazarlama alanında girişimcilik yapan Siegmund, 2016'dan bu yana Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisinde yer alıyor ve AfD'nin eyalet meclisi grubunun başkanlarından biri olarak görev yapıyor.

Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisinin resmi açıklamasında, söz konusu toplantıda göçmen kökenli milyonlarca kişinin Almanya'dan gönderilmesini öngören bir planın tartışıldığı belirtildi.

Siegmund, Kasım 2023’te Potsdam'da düzenlenen ve göçmenlerin Almanya’dan gönderilmesine ilişkin görüşlerin ele alındığı toplantıya katıldı. Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisi, Siegmund’un bu toplantıya katılmasının ardından Şubat 2024’te Çalışma, Sosyal İşler, Sağlık ve Eşitlik Komisyonu Başkanlığından alındığını açıkladı.

Seçim sonuçlarının ardından destekçilerine seslenen Siegmund, "Bu ülkede tarih yazdık." ifadesini kullandı ve Saksonya-Anhalt'taki sonucun Almanya genelinde siyasi bir değişimin başlangıcı olduğunu savundu.

AfD Eş Başkanı Tino Chrupalla da 2029'u işaret ederek, "En geç 2029 belirleyici seçim yılı olacak. O zamana kadar bu ülkede ikinci dönüşümü gerçekleştirmiş olacağız ve ardından Almanya'yı yöneteceğiz." dedi.

AfD KARŞITI PROTESTOLAR

Seçimin ardından Almanya'nın çeşitli kentlerinde AfD'ye karşı gösteriler düzenlendi.

Polisin açıklamasına göre Frankfurt'ta yaklaşık 2 bin 500 kişi, AfD hakkında kapatma sürecinin başlatılması olasılığının incelenmesini talep etti.

Berlin'de yüzlerce gösterici hükümet bölgesinden Saksonya-Anhalt Eyalet Temsilciliğine yürüdü. Mainz kentinde de AfD karşıtı bir gösteri düzenlendi.

Berlin'deki Brandenburg Kapısı önünde pazartesi günü yerel saatle 18.00'de daha geniş katılımlı bir gösteri yapılması planlanıyor.

Saksonya-Anhalt Eyalet Seçim Başkanlığı, oy sayımını sürdürüyor. Geçici resmi sonuçların gece saatlerinde veya 7 Eylül sabahında açıklanması bekleniyor.

Almanya'da seçim takvimi 20 Eylül'de Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyaletlerinde yapılacak seçimlerle devam edecek. Berlin'de Temsilciler Meclisi ve ilçe meclislerinin, Mecklenburg-Vorpommern'de ise eyalet meclisinin üyeleri belirlenecek.

TRUMP'TAN SONUÇLARA İLİŞKİN GRAFİK PAYLAŞTI

ABD Başkanı Donald Trump, Almanya'da Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisi seçiminde sandık çıkış anketlerine göre aşırı sağcı Almanya için Alternatif Partisinin (AfD) birinci çıkmasının ardından seçim sonucunu gösteren grafik paylaştı.

Trump, sosyal medya hesabından paylaşım yaptı.

Paylaşımında, AfD'nin seçim galibiyetini gösteren grafiğe yer veren Trump, konuya ilişkin değerlendirmede bulunmadı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance konuya ilişkin açıklamasında "istihbarat kurumunun rekabette olan siyasi partiyi gayrimeşrulaştırmak için kullanılmasının çok tehlikeli olduğunu" belirterek BfV'nin bu kararını eleştirmişti.

Ayrıca Vance, 61. Münih Güvenlik Konferansı'nda (MSC 2025) yaptığı konuşmada, Almanya'da siyasilerin AfD ile aralarına mesafe koyma tartışmalarına, "Güvenlik duvarlarına yer yok." ifadesiyle doğrudan atıfta bulunmuştu.

AVRUPA'DAN TEPKİLER

Almanya'nın Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisi seçiminde Almanya için Alternatif Partisinin (AfD) birinci çıkması, Avrupa'daki siyasi liderler arasında farklı tepkilere yol açtı.

Polonya Başbakanı Donald Tusk, X sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, AfD’nin seçim zaferine tepki gösterdi.

Tusk, paylaşımında, "Polonya'da sadece aptallar ya da hainler Almanya'daki AfD'nin zaferine sevinebilir. (Polonya’da muhalefetteki partiler) Konfederacja ve PiS'te bunlardan oldukça fazla var." ifadelerini kullandı.

İtalya’da iktidardaki sağ koalisyonun küçük ortağı aşırı sağcı Lig Partisinin lideri, İtalya Başbakan Yardımcısı ve Ulaştırma-Altyapı Bakanı Matteo Salvini, AfD’nin seçim zaferini ilk kutlayanlardan biri oldu.

Salvini, X’te yaptığı paylaşımda, “Arkadaşım Alice Weidel'i ve tüm AfD'yi Saksonya-Anhalt'taki zaferlerinden dolayı tebrik ediyorum. Değişim, güvenlik ve iş imkanlarına yönelik güçlü talebi vurgulayan sansasyonel bir başarı.” ifadelerini kullandı.

Salvini, AfD’nin seçim zaferinin korku ve felaket senaryolarını körükleyen solculara da yanıt olduğunu belirterek, “Korku mu? Terör mü? Tehlike mi? Hayır, buna demokrasi deniyor. Başka bir Avrupa mümkün.” yorumunu yaptı.

Macaristan’ın eski Başbakanı Viktor Orban da X’ten yaptığı kutlama paylaşımında, “Almanya ve Avrupa için muhteşem bir gece! AfD'yi Saksonya-Anhalt'taki ezici zaferlerinden dolayı tebrik ediyorum! Hazır olun. Bu daha sadece başlangıç!” ifadelerine yer verdi.

Hollanda’da aşırı sağcı Özgürlük Partisinin (PVV) lideri Geert Wilders de X’te paylaşımda bulunarak AfD’yi seçim zaferi nedeniyle tebrik etti.

Estonya Parlamentosu Dışişleri Komisyonu Başkanı Marko Mihkelson da X’ten yaptığı paylaşımda, “AfD, Avrupa'nın birliğini yok etmeye ve ortak savunmamızı zayıflatmaya çalışanların bir aracı olacaktır.” ifadelerini kullandı.

Fransa

Fransa’da solcu Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) Partisinin cumhurbaşkanı adayı Jean-Luc Melenchon, X’ten yaptığı açıklamada, “Almanya’da aşırı sağ geri döndü. (Bu durum) Merkezci Avrupalı siyasetçilerin körlüğünün felaket niteliğindeki bir göstergesi. Bu felaket onların bilançosu.” ifadesini kullandı.

Melenchon, bu koşullarda, Almanya’nın Avrupa’nın en büyük konvansiyonel ordusunu kurmaya yönelik askeri projesinin Fransa için kabul edilemez olduğunu belirtti.

Fransa Komünist Partisinin (PCF) cumhurbaşkanı adayı Fabien Roussel, aynı platformdaki hesabından yaptığı açıklamada, “Almanya’da AfD yine ilerleme kaydediyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Roussel, Avrupa’nın her yerinde aşırı sağın, nefret programıyla güç kazanmaya devam ettiğine dikkati çekerek, aşırı sağcıların yoksulluk ve savaşın tırmanışından güç aldığını savundu.

Bu durumun Avrupa Birliği (AB) ve birliğin anlaşmaları için son derece “korkunç bir sonuç” olduğunu ifade eden Roussel, “Onları değiştirmenin vakti geldi.” dedi.

Sağcı "Ayağa Kalk Fransa" Partisinin cumhurbaşkanı adayı Nicolas Dupont-Aignan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, AfD’nin seçim sonuçlarının “barış için güzel bir haber” olduğunu ve “AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e karşı büyük bir darbe” teşkil ettiğini belirtti.

Dupont-Aignan, AfD’nin AB yöneticilerinin kıtayı savaşa doğru sürüklemesini reddettiğini savundu.

Fransa'nın eski başbakanı ve merkez sağcı Rönesans Partisinin cumhurbaşkanı adayı Gabriel Attal, Fransız BFMTV kanalına yaptığı açıklamada, Almanya’daki seçim sonuçlarının “gerçek bir uyarı işareti” olduğunu ifade etti.

Attal, bu durumdan Fransa’da gelecek yıl düzenlenecek cumhurbaşkanlığı seçimleri için gerekli derslerin çıkarılmasını istedi.

*Haberin fotoğrafı AP tarafından servis edilmiştir.