Son Dakika

Afşin YURDAKUL/ GAZETE HABERTÜK

ABD Başkanı Barack Obama’nın geçtimiz günlerde cami ziyareti ve ardından yaptığı açıklamalar tarihte Amerikalı yöneticilerin Müslümanlık ile ilişkilerinin gündeme gelmesine neden oldu. Yazarımız Serdar Turgut 6 Şubat’taki köşesinde bu konuya değinirken ABD’nin kurucu babaları içinde yer alan Thomas Jefferson’un ölümünden sonra kütüphanesinde çok okunduğu belli olan bir Kuran bulunduğunu yazdı. Turgut, mesele çevresindeki tartışmalara referans olarak Denise Spellberg tarafından kaleme alınan “Thomas Jefferson’s Qur’an: Islam and the Founders “ (Jefferson’un Kuran’ı: İslam ve Kurucu Babalar) adlı kitabı gösterdi. Teksas Üniversitesi profesörlerinden Spellberg, ABD tarihinde Beyaz Saray’ın İslam’la ilişkisini Habertürk’e anlattı:

 ABD’nin kurucu babasının kütüphanesinde bir Kuran-ı Kerim olduğunu nasıl keşfettiniz?

Aslında Columbia Üniversitesi’ne Ortadoğu tarihi alanında doktora yapmaya gitmiştim. Amerika’yı kuranların İslam üzerine düşündüklerini gördüğümde şaşırdım. Kurucu babalardan Thomas Jefferson’un kütüphanesinde bir Kuran-ı Kerim olması ilk ipucum değildi. İngiliz siyaset teorisyeni John Locke’un bir atfına rastladım, diyordu ki: “Ne pagan, ne Muhammedi, ne de Musevi... Dini yüzünden milletler topluluğundan (commonwealth) dışlanmayacak.” O zaman anladım ki, Jefferson kimin yeni kurulan Amerika’da vatandaş olabileceğiyle ilgili çok yoğun düşünüyor. Ve bu 1776’da oluyor. Bağımsızlık Deklarasyonu’nu kaleme almadan 11 yıl önce, 1765’te bir Kuran-ı Kerim kopyasını edinmiş olması çok önemli. Çünkü o tarihte Thomas Jefferson bir hukuk öğrencisiydi. Kuran’ı o dönemde birçok Batı Avrupalı Hıristiyan’ın gördüğü gibi görüyordu: Bir kanun kitabı. Jefferson’un 40 ciltlik notlarını okudum; ya detaylı not almadığı için ya da büyük bir yangın arşivini küle çevirdiği için Kuran’a yönelik yorum ve notlarını bilmiyoruz. O dönemde tercüman George Sales’in İslam Peygamberi’nin “Arapların kanun koyucusu” olduğuna yönelik yorumuyla yakından ilgilendiğini düşünüyorum. Jefferson yeni kurulan bir ülke için yeni bir hukuk sistemi, bir anayasa yazmaya çalışıyordu. Kuran-ı Kerim’i aslında Amerika için bir karşılaştırmalı hukuk kaynağı olarak inceliyordu.

Kitapta Jefferson’un İslam’a dair okumalarının onun vatandaşlık kavramını şekillendirmesinde de rolü olduğundan bahsediyorsunuz. Nasıl bir etkiydi o?

18. yüzyıl’ın Virginia’sında çoğunlukla bir eyalet dini, bir kurum olarak din vardı; Hıristiyanlık. Jefferson’un Virginia’da yapmaya çalıştığı bu kurumlaşmış inancın (Anglikan Hıristiyanlık) baskınlığını sona erdirmekti. Daha geniş tanımlı ve kapsayıcı bir vatandaşlık tanımı üzerine çalışma yapıyordu. Bunu yapabilmek için, Hıristiyanlıkla siyasi güç arasındaki ilişkiyi ya da kimin siyasi gücü elinde bulundurabileceğiyle ilgili ilişkiyi kesti. Bugün Amerika’nın gücünden bahsedenler, buradaki ırkların, etnisitelerin, dinlerin çeşitliliğinden bahsediyor. Ama o gün çeşitliliğin anlamı Protestanların farklı gruplarıydı sadece. İnancınız sizin siyasi bir makama seçilmeniz için engeldi. Jefferson bunu bitirmeye çalışıyordu. Tam da bu noktada Müslümanlarla ilgili fikirleri önemli.

Sizce bugün Müslümanlar tamamen “Amerikalı” sayılıyor mu?

Hem Müslüman, hem de Amerikalı olabilirsiniz diyen siyasetçilerin sayısı gitgide artıyor, Hillary Clinton da, Bernie Sanders da söyledi. Sorun şu ki bazı siyasi figürler toplumu İslam üzerinden bölmeye çalışıyor. Obama ilk dönem seçilmeden önce, İslam’la bağlantısını ona leke sürmek için kullanmaya kalktılar. Bu yeni bir tarz değil. 18. yüzyılda da John Adams, Jefferson’a karşı başkanlık yarışındaydı ve onu Müslüman olmakla suçluyordu, kâfir olmakla suçluyordu, yani inançsız bir Hıristiyan, başkan olmayı hak etmeyen birisi.

ABD’DE İLK MÜSLÜMAN TÜRK’TÜ!

Amerika’ya İslam ne zaman geldi? Yollar ne zaman kesişti?

Bu iyi bir soru. Mesela 17. yüzyılda New York’ta bazı şahısların kayıtları var, Kuran-ı Kerim bulundurduklarına dair. Bunlardan bazıları muhtemelen Afrika kökenliydi ve Hollanda’nın Atlantik ticaretinde satılmıştı. Bazı kaynaklar bu kişinin Türk olduğunu söylüyor. Tabii Türk ve Müslüman o zaman eşanlamlıydı. Avrupalıların zihninde Osmanlıların önemi sebebiyle böyle kullanılmaya başlanmıştı. Bazı tarihçiler Kristof Kolomb’un yanında gizli Müslümanların da olduğunu iddia eder. Jefferson’un sahip olduğu kölelerin kayıtlarına baktım. O dönemde Müslümanları tespit edebilmenin tek yolu isimlerine bakmak ya da Arapça bilip bilmediklerine. İbadetlerini açıktan yapmaları onlar için tehlikeliydi. Mesela kurucu babalardan George Washington’un en az 2 Müslüman kölesi vardı, bunu “mal varlığı” listesinden biliyoruz. Jefferson için kanıtlayamıyorum ama mümkün.

DAEŞ TRAVMASI ETKİLİ OLDU

Trump’ın dini bir araç olarak kullanıp sözlü saldırı yapması aslında yeni değil diyorsunuz. Bu patern hep vardı. Ancak şu anda İslam kullanılarak yapılıyor. Bu ABD’nin 11 Eylül travmasını atamamış olmasından mı kaynaklanıyor?

Benim üzüldüğüm Amerikalıların çok kısa bir tarih hafızası olması. Trump’ın bir New Yorklu olarak eminim hâlâ zihninde bir yerlerdedir ve birçok New York’lu için de bu çok travmatikti, ancak bu İslam karşıtı söylemi ateşleyen Paris ve California San Bernardino’daki gibi DAEŞ’ten ilham alan terör saldırıları, Amerikalıların içlerinde yaşayan insanlara karşı savunmasız hissetmeleri. Trump’ınki sadece popülizm değil “nativizm”, yani “yerlicilik”. Çünkü “ötekiler” ona göre sadece Müslümanlar değil Hispanikler de. n Donald Trump dünyanın en güçlü ülkesine başkan olabilir mi? Madem bu İslamofobi dalgasında iyi bir sörfçü, bu dalga onu başkanlığa taşır mı? Amerikalıların çoğunun onu seçilebilir bulduğuna bir dakika bile inanamam. Dürüst olmak gerekirse birçok insan bu kadar yol kat ettiği için şokta.

OBAMA'NIN MESAJI

Başkan Obama’nın geçtiğimiz günlerdeki cami ziyaretinin sebebi de bunlar mıydı?

Bu ziyareti yapabilmesinin bir sebebi, makamında son senesi olması. Bu beni yıllardır rahatsız ediyor. İslamla ilişkili olduğu düşüncesi karşıtları tarafından öyle sömürüldü ki, başkan seçildiğinde bile camiye gidemedi, ta ki onun için siyasi bir götürüsü olmayacak noktaya gelene kadar. Cumhuriyetçi Parti’de Trump ve Carson gibi İslam karşıtlarına cevaben de bunu yaptığını düşünüyorum. Müslümanların da buraya ait olduğu mesajını veriyor.


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
adblock
Adblocker kullanıyorsunuz.

Değerli okurumuz,
Farkında olarak veya olmayarak Adblocker (Reklam Engelleyici) kullanarak sitemizi ziyaret etmektesiniz. Habertürk olarak size en hızlı, en doğru ve en tarafsız haberleri sunmak için büyük bir ekiple çalışıyor ve yılda yüz binlerce haber üretip beğeninize sunuyoruz. Bizim de bu kapsamda maliyetlerimizi karşılayabildiğimiz tek gelir kalemimiz, internet reklamları.

Elimizden geldiğince bu reklamların sizi rahatsız etmemesi için azami özen göstermeye çalışıyoruz.

Bu kapsamda AdBlock (Reklam Engelleme) aracınızda haberturk.com alan adını beyaz listeye almanızı, veya bu alan adında engelleyiciyi kapatmanızı ve tüm internet sektörünün sağlıklı gelişimi için Adblock aracınızı kaldırmanızı rica ediyoruz.

Bunun karşılığında gösterdiğimiz reklamları okuma deneyiminizi rahatsız etmeyecek şekilde azaltacağımıza söz veriyoruz.