Abdülhamid arşivinden krater fotoğrafı çıktı!

HABERTURK.COM / ÖZEL HABER

Sadece İstanbul için değil, dünya için de önemli bir kültür mirası niteliğinde olan Sultan 2. Abdülhamid'in 'Yıldız Albümleri' arşivindeki 36 bin kare arasından İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür AŞ tarafından özenle seçilerekderlenen 'Sultan 2. Abdülhamid'in Arşivinden İstanbul Fotoğrafları', 'Sultan 2. Abdülhamid'in Arşivinden Dünya' ve 'Sultan 2. Abdülhamid'in Aile Albümü' serilerinin ardından, 'Sultan 2. Abdülhamid'in Arşivinden Dünya Liderleri' kitabı raflardaki yerini aldı. Editörlüğünü Hakan Yılmaz'ın yaptığı eser, Sultan Abdülhamid'in hüküm sürdüğü 19. yüzyılın önde gelen kral, kraliçe, devlet adamları ve halk kahramanlarını içeriyor.

Dünya liderleri arşivi!

Monarşilerin birer birer yıkıldığı yüzyılda hüküm süren liderleri içeren albüm, bir anlamda kapanan bir döneminin liderlerinin geçit töreni niteliğinde. Bu yüzden albümde yer alan birçok isim 'son kral' olarak tarih sahnesinde yerini aldı. Örneğin, Papa IX. Pius döneminde Vatikan artık bağımsız bir devlet olmaktan çıkıyor ve İtalyan'ın bir parçası haline geliyor. Almanya'nın birleşmesiyle birlikte aynı akıbete Württemberg, Hannover, Saksonya ve Bavyera krallıkları da uğruyor. Sultan II. Abdülhamid'in şehzade iken bizzat Fransa'da görüştüğü III. Napoleon, tarih sayfalarına Fransa'nın son kralı olarak geçiyor.

STRATEJİK EVLİLİKLERLE GELEN SİYASİ GÜÇ

Bu noktada Avrupa monarşilerinin dünyada söz sahibi olduğu bu yüzyılda İngiltere'yi 'üzerinde güneş batmayan bir imparatorluk' haline getiren Kraliçe Victoria öne çıkıyor. İngiltere Kraliçesi Victoria'nın dokuz çocuğundan sekizinin diğer Avrupa hanedanlarından kişilerle evlendirilmesi neticesinde günümüzde dahi birçok Avrupa monarşisi Kraliçe Victoria'nın soyundan gelen kişilerle yönetilmesi ilginç bir ayrıntı olarak dikkati çekiyor. Bu durum Sultan II. Abdülhamid'in dünya siyasi arenasında ne kadar yalnız kaldığını ortaya çıkarıyor.

'Dünya Liderleri' temalı albümde sadece dönemin güçlü simaları değil dünyanın dört bir köşesinde küçük adada hüküm sürmüş krallara da rastlanıyor. Endonezya'daki Surakarta Sultanı IX. Pakubuwono ve geleneklere göre kraliyet kanı taşıdığı için ipekle boğularak öldürülen Madagaskar Kralı II. Ramada'yı da albümde görmek mümkün.

II. ABDÜLHAMİD'İN AY MERAKI

'Dünya Liderleri' adlı albümde ayrıca Sultan II. Abdülhamid'e dair ilginç bir arşiv çalışması da mevcut. Başbakanlık Osmanlı Arşivleri'nde yapılan çalışmada ile çok sayıda belge ilk kez gün yüzüne çıkartılmış. Bunların arasında en çarpıcı olanı hiç şüphesiz Sultan II. Abdülhamid'in ay merakı. 1897 yılında Ay fotoğrafçılığı konusunda ileri olan Amerika'dan fotoğraf talep eden Sultan II. Abdülhamid, bununla yetinmeyip ayrıntılı bir şekilde Ay'ın yüzeyini İstanbul'daki rasathane müdürüne çizdirtiyor.

Eserdeki gün yüzüne çıkan bir diğer çarpıcı evrakta Sultan II. Abdülhamid'in Amerika'da çıkarttığı gazete 'Moslem World'. Arşiv evraklarına göre Amerikalı mühtedi diplomat Muhammed Alexander Webb gazete çıkarmak başta olmak üzere ABD'de İslam adına attığı her adıma destek olan II. Abdülhamid, 1892 yılında yayınlanmaya başlayan 'Moslem World' adlı gazeteye de maddi destek sağladı. Webb, aynı yıllarda Osmanlı aleyhine cereyan eden 'Ermeni meselesi'ne karşı ABD'de konferanslar tertip ederek Osmanlı'yı savunan en güçlü entellektüeldi.