Oramiral Bülent Bostanoğlu ünlü Barbaros tablosunun sırrını çözdü

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş döneminin önemli ressamlarından Feyhaman Duran’ın resimleri ziyaretçi akınına uğrarken, sanatçının en tanınmış eserlerinden Barbaros Hayreddin Paşa tablosuyla ilgili ilginç bir gerçek ortaya çıktı. Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Bülent Bostanoğlu, Chicago Sanat Enstitüsü’nün web sayfasını incelerken karşısına çıkan “Sinan The Jew and Haireddin Barbarossa” tablosunun, Duran’ın Barbaros Hayreddin Paşa tablosuyla büyük benzerlik taşıdığını fark etti. Bunun üzerine iki eserin araştırılması için personeline direktif verdi. Başlatılan çalışmada ilgi çekici bilgilere ulaşıldı.

SİNAN REİS İLE BARBAROS

Barbaros Hayreddin İtalya’nın bazı kısımlarını, Fas ve Cezayir’i, ailesi İspanya’dan kaçmış olan Sefarad Yahudisi Sinan Reis ile birlikte Osmanlı Devleti adına fethetmişti. “Sinan The Jew and Haireddin Barbarossa” isimli portre, Chicago Sanat Enstitüsü’nün İslam Sanatları Bölümü’nde sergileniyor.

1947’den bu yana enstitüde bulunan portrede, Barbaros Hayreddin Paşa ile Sinan Reis birlikte resmediliyor. Hangi sanatçının eseri olduğu ise tartışma konusu. Resmin 16. yüzyılın başlarında Venedikli bir ressama ait anonim eser olduğu ileri sürülüyor. Eserin, 1577’deki bir yangında hasar gören Venedik Ducal Sarayı için yapılmış dekorasyonun parçası olduğu iddiası da tartışılıyor.

‘FOTOĞRAF BENZERLİĞİNDE’

Oramiral Bostanoğlu’nun direktifiyle yürütülen çalışmada, Deniz Müzesi koleksiyonunda yer alan tabloyla ilgili şu sonuca varıldı: “Ressam Feyhaman Duran’ın tablosunda Barbaros Hayreddin Paşa’yı neden tek başına resmettiği düşündürücüdür... Ressamın tabloya Paris’te tesadüf etmiş olabileceği, fotoğrafik portre anlayışıyla sadece Barbaros Hayreddin Paşa’yı resmetme amaçlı bir çalışma ortaya koyduğu değerlendirilmiştir. İki resim yan yana getirildiğinde Barbaros’un bir fotoğraf benzerliğinde resmedildiği gözlemlenebilir.”

CHICAGO’DA SERGİLENEN BARBAROS

#resim#157275#

FEYHAMAN DURAN’IN BARBAROS’U

-‘KOPYALADIĞI AŞIKÂR’

- Prof. Dr. Ziya Kenan Bilici (Ankara Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü): Feyhaman Duran’ın Barbaros’u kopyaladığı aşikâr. Chicago’daki eserin durumu ise kanımca muamma. Sanki duvar resminden kesilen bir sahne çerçevelenmiş gibi görünüyor. Barbaros Hayreddin’in sarığı da bu nedenle natamam. Öyle anlaşılıyor ki, kriminal bir vaka ile karşı karşıyayız. Bunu kanıtlayabilmek ise Chicago’daki eseri bizzat görmek, X-Ray işlemlerinden geçirmek ve hatta patina alarak analiz yaptırmakla mümkün.

- Önder Aydın (Ressam - Sanat Tarihçisi): Feyhaman Duran diğer tablodan esinlenmiş. Esinlenirken de bu resmin etkisinde kalmış ve usta portreciliğini de sergilememiş. Kendi ustalığını konuştursaydı daha başarılı bir portre ortaya çıkardı. Esinlendiği resim Duran’ı sınırlamış. Diğer tablodaki Sinan Paşa da Bellini’nin Fatih Sultan Mehmed portresinden esinlenilmiş gibi görünüyor.

Murat GÜRGEN / GAZETE HABERTÜRK