Osmanlı’dan Cumhuriyet’e devrolan 3 tecrübe

Cumhuriyet’i nasıl anlamalı? Bu soruya bugüne dek birçok farklı cevap verildi: Klasik okul, Cumhuriyet’i bir modernleşme kurgusu üzerinden anlattı. 1970’lerde güç kazanan revizyonist okul, tarihe alttan gelen toplumsal grupların ekonomik, sosyal mücadeleleri perspektifinden baktı. 90’lara gelince, Cumhuriyet’te ve Osmanlı’da devlet tarafından marjinalleştirilmiş ya da kendilerini öyle gören grupların hikâyeleri öne çıkmaya başladı. Dikkate değer bir diğer gelişme ise, 90’lı yıllarda, Soğuk Savaş’ın bitmesiyle Osmanlı geçmişine duyulan ilginin artmasıydı. Böylece Cumhuriyet çalışmaları güç kaybederken geç Osmanlı çalışmaları zenginleşti. Fakat 2000’ler, “Cumhuriyet tecrübesini nasıl anlayalım?” sorusunun tekrar sorulduğu bir dönem. Biz de bu soruyu, yeni nesil sosyal bilimcilerden, master ve doktora tezlerini tarihsel sosyoloji alanında Serbest Cumhuriyet Fırkası ve geç Osmanlı tecrübesine ayıran Cem Emrence’ye sorduk.