Kemal Tahir, "kurtuluş savaşı" demez; hemen hemen bütün kitaplarında, Anadolu'da başlayıp Cumhuriyetin kurulmasıyla sonuçlanan hareketi "milli mücadele" olarak nitelendirir. Ona göre biz kimseden "kurtulmuş" falan değiliz; en umutsuz, en çaresiz, en zor zamanlarda bile biri İstanbul'da biri...

Tilmizi Ahmet Hamdi Tanpınar'ın "mazimizin sesiyle bizi yeniden barıştıran" adam olarak tanımladığı, arkasını geleneğe yaslayıp, Türk şiirinde modern bir inkılabın ikinci şairi olmuş (diğeri Ahmet Haşim'dir) Yahya Kemal Beyatlı, yaşadığı süre boyunca onca şiir yazıp dergilerde, gazetelerde...

Rahmi Koç'un anlattığı "Kürt kadın ve doktor" fıkrasını, sağda solda dolaşan bir videoda kendi ağzından dinlediğimde hiç gülmedim. Fakat Koç'un fıkrayı anlatmasının ardından orada bulunan Binali Yıldırım'ın da buna gülmesi ve sonrasında gelen tepkilere, "Ben orada ne dediğini anlamadım;...

Charles Dickens'ın "İki Şehrin Hikâyesi" romanının edebiyat tarihinin en çok bilinen meşhur açılış cümlesini üstadın desturuyla bozup söyleyecek olursak eğer; zamanların en iyisi hiç değildi, zamanların en kötüsü müydü bilemem, ama aklın bir yerlere kaçtığı muhakkaktı. Hem aptallığın hem de inancın...

Her şey orada, gökyüzünde, o büyülü boşlukta her şeyin her şeyin etrafında döndüğü o sonsuz alemde oldu. * Çok eskiden, insanın dağarcığında henüz yer ile gök ayrımına dair bir bilgi yokken, insanlık din ve bilim nedir bilmezken yani; ilk insanlar sadece ateşi bulup vahşi hayvanlardan...

"Mübadele" bir iktisat terimidir. Arapçadır. "Bedel" kökünden gelir. Anlamı "değiş tokuş etmek, karşılıklı değiştirmek"tir. Ancak bu terim Türkçede, 1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması'yla birlikte "mal ve hizmetlerin el değiştirmesi"nden çıkıp "insanların karşılıklı olarak yer değiştirmesi"...

Cemal Süreya, Sezai Karakoç ve ortak arkadaşları Doğan Yel, birlikte bir karar alırlar. İki şair "Bundan sonra sadece şiir yazacağız," diyerek üçü aynı anda 1965 yılında Maliye Bakanlığı'ndaki işlerinden istifa ederler. İstifadan sonra birbirlerine, "Kim önce iş bulursa öbür ikisine, iki kişi iş...

Yüz yıl arayla Avrupa'ya (Jöntürkler Paris'e, Jönkürtler Stockholm'e) giden genç Türkiyeli münevverlerin buralara gidiş sebepleri; ülke dışında bir muhalefet örgütleyip, büyüyen muhalefetle birlikte gelip memleket idaresine el koymak değildi. Her iki grup da Avrupa'ya canlarını kurtarmak için...

1960'lardan itibaren, her ikisinin de hayata veda ettiği 1973 yılına dek; Kemal Tahir ve Sabahattin Eyuboğlu'nun İstanbul'daki evleri, iki ayrı edebi mahfil, iki ayrı fikir dergâhı olarak duruyorlar kültür tarihimizin içinde. 1950 yılında hapishaneden çıktıktan sonra İstanbul'da beş ayrı ev...

Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun eşi Leman Hanım, 1934 yılında kendisiyle röportaj yapmaya gelen Adile Ayda adlı bir gazeteciye şunları söyledi: "Kızım sakın bir romancıyla evlenme. Çünkü onlar bütün inceliklerini, bütün zarafetlerini okuyucularına harcayıp bitiriyorlar, yakınlarına bir şey...

"İnsanlık Komedyası" başlığı altında, 91 ila 95 arasında birbirine bağlı muazzam roman ve hikaye yazmış olan Honoré de Balzac, yaşadığı kısa sayılabilecek 51 yıllık ömrünün sonunda 130 tamamlanmış eser ve toplam 13 bin sayfayı tutan bir külliyat bıraktı bize. Kahramanları, aynı evrenin...

Bu aralar içim dışım Kemal Tahir… Bir hayli zamandan beri külliyatının içinde gezinip duruyorum çünkü. İlk kez 1970'li yılların ikinci yarısından itibaren tanıştım onunla. Köy romanlarına müptela olduğum o doymak bilmeyen bir iştahla kitaplara saldırdığım dönemde… Hakkâri Halk Kütüphanesi'nin...

İngilizler Yunan ve Ege harabelerinde, Fransızlar Mısır piramitlerinin kalıntıları arasında kendilerine bir "genesis" arayarak buraları ele geçirirlerken, paylaşımda geç kalmış olan Alaman gavuru da Hindistan'a kısa yoldan varmak amacıyla İstanbul'dan başlayıp Bağdat'a giden bir demiryolunu...

Bursa Cezaevi'nde yatan Nazım Hikmet, aynı dönemde Çankırı Cezaevi'nde yatmakta olan Kemal Tahir'e 3 Mart 1941'de yazdığı mektupta şunları söyler: "Eğer şartlar vefa ederse, şartlar uygun düşerse senin peşinden onu salacağım dünya üzerine." Olursa eğer "dünya üzerine salacağı" kişi, Raşit...

Çok uzun süren bir kıştan çıkmış olan şehrin dili o gün çözülüyordu sanki. Güneş, aylar süren randevusuna aniden gelmiş, doğa çok uzun bir süre düşünmüş ve aniden karar vermiş gibi baharı geri çağırmıştı. Uzun kış boyunca nefesini tutmuş olan şehir, o an nefesini bırakmıştı adeta. Mayıs ayının...

Şehirden ayrılmadan önce son gece Murat Ülker, Ahmet Güneştekin'in sergisine davetli olarak katılan misafirlere Venedik'in kadim otellerinden birisi olan Hotel Gabrielli'de bir akşam yemeği verdi. Otelin hemen girişinde, ana kapının yanındaki duvarda bir çerçevenin içinde Türkçeye çevirttirdiğim...

Bu yazının fikri, Ahmet Güneştekin'in Venedik Palazzo Gradenigo'da açılan "Sessizlik" sergisini gezerken; zemin katta, sol elinin işaret parmağını yüzüne götürmüş, daha girişte bizi "sessizliğe", "sükûnete" "tefekküre" davet eden, grotesk devasa ayakkabılarıyla toprağa sıkıca basmış, elinde ne...

"Ezidiler günde üç kez güneşe döner dua ederler. Her isteyen, çoluk çocuk, genç yaşlı olsun, şeyh olsun, emir olsun, herkes güneşin karşısına geçer, içinden ne geçiyorsa güneşe söyler. Belki de insan soyunun şimdiye kadar söylediği en güzel dualar bunlardır. Belki de en güzel türküler, en güzel...

Önlerine, silahlandırdıkları Ermeni çetelerini katıp, o zamanlar "Elviye-i Selâse" olarak bilinen Kars, Ardahan ve Artvin'den Osmanlı topraklarına giren Ruslar, 1915 baharında Van'a varmadan; o yalçın dağlara, derin koyaklara, ferah yaylalara, gölün çivit mavisi sularına, insanı ayakta kaskatı...

Turgenyev'in meşhur romanı piyasaya çıktığı yıldan beri, dünya edebiyatında "babalar ve oğullar" teması her dönemde yazarların iştahını kabartan bir mevzu olurken, buna karşılık "babalar ve kızlar" teması o kadar yaygın bir tema değildir. Oysa, Balzac "babalar ve kızlara" dair dünya edebiyatının...