Türkiye'de doğum izni 24 haftaya çıktı! Peki diğer ülkelerde doğum izni kaç hafta?

Türkiye’de doğum izni 24 haftaya çıktı

Türkiye’de doğum izni süresiyle ilgili önemli bir düzenleme hayata geçirildi. İş Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte, kadın çalışanların doğum sonrası ücretli izin süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarıldı. Böylece doğumdan önce 8 hafta ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam ücretli izin süresi 24 haftaya yükseldi.

Bu gelişmeyle birlikte Türkiye’de doğum izni süresi OECD ortalamasının üzerine çıkarken, ülkeler arasındaki farklar da yeniden gündeme geldi.

Dünyada doğum izni uygulaması nasıl?

OECD tarafından 2023 yılında yayımlanan verilere göre, üye ülkelerde ücretli annelik izni ortalama 18,5 hafta sürüyor. Ancak bu süre ülkeden ülkeye ciddi farklılık gösteriyor.

Örneğin Yunanistan’da annelere yaklaşık 43–44 hafta izin verilirken, ABD’de federal düzeyde ücretli doğum izni bulunmuyor (bazı eyaletler hariç). Birleşik Krallık’ta bu süre 39 haftaya kadar çıkarken, Slovakya’da 34 hafta, Çekya’da ise yaklaşık 28–29 hafta olarak uygulanıyor.

Diğer ülkeler kaç haftalık doğum izni veriyor?

OECD verilerine göre ülkelerin yaklaşık olarak kadın çalışanlara verdiği doğum izni süreleri şöyle:

Yunanistan: 43–44 hafta

Birleşik Krallık: 39 hafta

Slovakya: 34 hafta

Çekya: 28–29 hafta

İzlanda: 26 hafta

İrlanda: 26 hafta

Yeni Zelanda: 26 hafta

Macaristan: 24 hafta

İtalya: 22 hafta

Estonya: 20 hafta

Lüksemburg: 20 hafta

Polonya: 20 hafta

Şili: 18 hafta

Kolombiya: 18 hafta

Danimarka: 18 hafta

Litvanya: 18 hafta

Norveç: 18 hafta

Finlandiya: 17 hafta

Kosta Rika: 17 hafta

Avusturya: 16 hafta

Kanada: 16 hafta

Fransa: 16 hafta

Letonya: 16 hafta

Hollanda: 16 hafta

İspanya: 16 hafta

Türkiye: 16 hafta (24 haftaya çıkarıldı.)

Belçika: 15–16 hafta

İsrail: 15 hafta

Slovenya: 15 hafta

Almanya: 14 hafta

Japonya: 14 hafta

İsviçre: 14 hafta

Kore: 12–13 hafta

İsveç: 12–13 hafta

Avustralya: 12 hafta

Meksika: 12 hafta

Portekiz: 10 hafta

ABD: 0 hafta

Babalar için tablo çok farklı

Doğum izni söz konusu olduğunda en dikkat çekici fark ise anne ve babalar arasındaki eşitsizlik. OECD verilerine göre babalar ortalama yalnızca 2,3 hafta izin kullanabiliyor.

Veriler, doğum sonrası izin kullanan her dört kişiden yalnızca birinin erkek olduğunu gösteriyor. Hatta bazı ülkelerde bu oran onda birin altına kadar düşüyor.

Birçok ülkede annelere haftalar hatta aylar süren izinler tanınırken, babalar için bu süre çoğunlukla birkaç gün ya da birkaç hafta ile sınırlı kalıyor.

Babaları teşvik eden modeller yaygınlaşıyor

Bu farkı azaltmak için bazı ülkeler özel politikalar uyguluyor. Özellikle İskandinav ülkelerinde kullanılan “kullan ya da kaybet” modeli, babalara ayrılan iznin devredilememesi esasına dayanıyor. Yani baba izin kullanmazsa bu hak tamamen kayboluyor.

Avusturya, Kanada ve Almanya gibi ülkelerde ise ebeveynlerin her ikisinin de izin kullanması halinde aileye ek ücretli izin haftaları veriliyor. Bu “bonus hafta” uygulaması, babaların sürece daha aktif katılımını teşvik etmeyi hedefliyor.

Haber kaynak: OECD, 2023

Fotoğraf kaynak: Fotoğraflar Shutterstock'tan alınmıştır. Haberin kapak görseli yapay zekâ ile oluşturulmuştur.