Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
HABERTURK.COM

Suriye'de çözüm için tüm gözler Soçi'de devlet başkanları düzeyinde Türkiye, Rusya ve İran arasında yapılacak üçlü zirveye çevrildi. Kritik zirve öncesinde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, önce Soçi'de Suriye Devlet Başkanı Esad'ı ağırladı.

 Ardından telefonda ABD Başkanı Trump, Suudi Arabistan Kralı Selman, İsrail Başbakanı Netanyahu ve Mısır Cumhurbaşkanı Sisi ile görüştü.

Terör örgütü DEAŞ, Suriye'de elinde tuttuğu tüm alanları kaybederken, askeri operasyonlarda son noktaya gelinmesi, tarafları siyasi çözüm arayışlarına itti. Astana sürecinin garantör ülkeleri Türkiye, Rusya ve İran devlet başkanları düzeyinde bir araya gelerek krizin çözümünü masaya yatıracak.

Rusya'nın Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'ni gündeme getirmesi beklenirken Türkiye'nin Afrin ve terör örgütü YPG'nin durumunu masaya yatıracağı düşünülüyor. Son bir hafta içerisinde üç ülkenin Dışişleri Bakanları Antalya'da, Genelkurmay Başkanları ise yine Soçi'de bir araya gelmişti.

İŞTE SOÇİ'DEKİ ZİRVEYLE İLGİLİ YAŞANAN TÜM GELİŞMELER

17.50 - Riyad'da toplanan Suriye muhalefeti, geçiş sürecinin başlangıcı için Beşşar Esad'ın gidişi talebini yeniledi.

SOÇİ ÜÇLÜ SURİYE ZİRVESİ ORTAK BASIN BİLDİRİSİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Soçi'de Sanatoryum Rus'ta düzenlenen Suriye Zirvesine ilişkin ortak bildiri yayımladı.

Bildiride, "Devlet başkanları, Suriye Arap Cumhuriyeti'nin egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine ve toprak bütünlüğüne olan kuvvetli taahhütlerini teyit etmiş, bahsi geçen gerginliği azaltma, bölgelerin tesis edilmesi ve Suriye ihtilafının çözümüne yönelik hiçbir siyasi girişimin Suriye Arap Cumhuriyeti'nin egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine ve toprak bütünlüğüne hiçbir suretle halel getiremeyeceğini vurgulamışlardır.

SURİYE ULUSAL DİYALOG KONGRESİ'NE KATILIM ÇAĞRISI

Devlet başkanları, Suriye Arap Cumhuriyeti Hükümeti temsilcilerini ve Suriye'nin egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine, toprak bütünlüğüne ve parçalanamaz karakterine bağlı olan muhalefeti, yakın gelecekte Soçi’de düzenlenecek Suriye Ulusal Diyalog Kongresi’ne yapıcı şekilde katılım sağlamaya çağırmışlardır.

SERBEST VE ADİL SEÇİM DÜZENLEMESİNE YARDIMCI OLUNACAK

Devlet başkanları, Suriyelilere, ülkelerinin birliğini yeniden tesis etmelerinde Suriye halkının desteğini alacak bir anayasayla sonuçlanmak üzere Suriyelilerin öncülüğünde ve sahipliğinde yürütülecek kapsayıcı, özgür, adil ve şeffaf bir süreç ve katılmaya ehil tüm Suriyelilerin BM'nin uygun şekilde gözetimi altında oy kullanacağı serbest ve adil seçimler vasıtasıyla ihtilafa siyasi çözüm bulmalarında yardımcı olmak hususunda mutabık kalmışlardır." denildi.

"SURİYE ULUSAL DİYALOG KONGRESİ'NİN YAPILMASI KONUSUNDA MUTABIK KALDIK"

Zirvenin ardından düzenlenen üçlü basın açıklamasında Putin, "Türkiye, İran ve Rusya, Suriye Ulusal Diyalog Kongresi’nin yapılması konusunda mutabık kalmıştır. İran ve Türkiye’nin Uluslararası diyalog konseyinin toplanması konusunda desteklerini aldık. Suriye'de özgür seçimler gerçekleştirilmeli. Öncelikli konuları konuştuk. Gerekli seviye'de Suriye toplumunun katılabileceği toplantı yapılması konusunda gerekli adımların atılması konusunda mutabık kaldık.Yapılacak seçimlerin nasıl gerçekleştirileceği konusunu konuştuk. Gerek mualefetin gerekse mevcut rejimin öncelikleri önemlidir. Seçimlerin gerçekleştirilmesini konuştuk. Sosyal ekonomik düzenlemelerin yapılması konuşuldu. Tarım,ticaret alanında,insani yardım konusunda Suriye'nin tamamen mayından arındırılması, tarihin yeniden koruma altına alınması konuları ve diğer devletlerin de bunlara dahil edilmesi konularını konuştuk" dedi.

"TERÖRİST TÜM ÜLKELER İÇİN TEHLİKE ÜRETİYOR"

Ruhani, "Barış için üç ülke işbirliğinde. Rusya Cumhurbaşkanı Putin'den böyle bir 3'lü zirveye öncülük yaptığı için teşekkür ederiz. Bu toplantı öyle bir zamanda yapılıyor ki bu 3 ülkenin çalışması Suriye'de barış ve istikrarın oluşması için. Bütün dünya bu konuyu bilmesi gerekiyor ki terörist hiç bir ülke için iyi bir araç olamaz. Terörist tüm ülkeler için tehlike üretiyor. Biz bunu DEAŞ'ta gördük. 3 ülke düşüncelerini beyan etti. Ulusal kongrenin oluşması ve bu kongrede bütün aktif partiler ve Suriye'ye karşı olanlar bu kongrede birleşerek müzakere yapacak. Yeni anayasa için özgür ve adil bir seçim yapılacak. Barış ve istikrar getirebilir.Bu insanlar ileride rahat bir hayat yaşayabilmesi için bu 3 ülke fikirlerini beyan etti" diye konuştu.

"TERÖRİST UNSURLARIN SÜREÇTEN DIŞLANMASI ÖNCELİĞİMİZ"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Rusya ile yoğun diyaloğumuz devam ediyor. Bunun meyvelerini her alanda topluyoruz. Bugün değerli dostlarım Putin ve Ruhani ile kritik görüşmeler yaptık. Gündemimizdeki meseleri samimi olarak ele aldık. Ortak açıklamamız işbirliğimizin esaslarını yansıtan ilk adımdır. Terörist unsurların süreçten dışlanması, Türkiye olarak önceliklerimiz arasında yer almaya devam etmektedir. Vardığımız noktanın, Suriye'nin istikrara yeniden kavuşması için umut ışığı teşkil edeceğine inanıyorum. Suriye halkının öncülüğünde ve sahipliğinde yürütülecek kapsayıcı, özgür, adil ve şeffaf bir siyasi sürecin hayata geçirilmesine yardımcı olmak husunda görüş birliğine varmış bulunuyoruz. Milli güvenliğimize kasteden bir terör örgütü ile aynı çatı altında olmamızı, aynı platformda yer almamızı bizden kimse beklememelidir. Suriye'nin toprak bütünlüğüne ve siyasi birliğine bağlılığımızı ifade ediyorsak, bu ülkeyi bölmeye çalışan eli kanlı bir çeteyi meşru bir aktör olarak göremeyiz" şeklinde konuştu.

"TERÖR ÖRGÜTLERİ İLE AYNI ÇATI ALTINDA OLMAYI BİZDEN BEKLEMEYİN"

Erdoğan, "Bu süreçte ayrıca 3 ülkenin bugüne kadar ortaya koydukları hasssasiyeti sürdürmeleri kritik rol oynayacaktır. Milli güvenliğimize kasteden terör örgütüyle aynı çatı altında olmamızı bizden kimse beklemesin. Suriye'de güven artırıcı önlemlerin hayata geçirilmesini konuştuk. Ülkelerimiz arasındaki verimli iş birliğinin olumlu etki yapmasını ümit ediyorum.Tutukluların da karşılıklı salıverilmesine dair her adımı gözden geçirdik.Suriye ulusal kongresinin siyasi sürece anlamlı katma değer katması için eş güdüm içinde çalışmaya karar verdik. Bu sürecin başarısı rejim ve muhaliflerin tavrına bağlıdır" dedi.

 17.05 - Cumhurbaşkanı Erdoğan: Soçi´de bir araya gelmekten duyduğum memnuniyeti bir kez daha dile getirmek istiyorum. Değerli dostum Putin´e bu üçlü zirveye ev sahipliği yaptığı için teşekkür etmek istiyorum. Şahsın ve heytime gösterilen hüsnü kabul nedeniyle de Sayın Putin'e ayrıca şükranlarımı sunuyorum.Geçen hafta yine Soçi´de kendisiyle yine buluşmuş, ve Suriye meselesini etraflıca ele almıştık. Bunun yanında Türkiye Suriye Rusya ilişkilerini değerlendirme imkanımız olmuştu.  Bu üçlü zirve Suriye'de akan kanın artık tamamen durması, yıllardır yaşanan trajedinin son bulması bakımından son derece önemlidir. Türkiye, Rusya ve İran'ın Suriye meselesinde yakın bir çalışma ortamı tesis etmelerinin müspet sonuçlarına dünya şahit olmuştur. Kalıcı siyasi çözüm için tüm taraflar katkı sağlamalı. Bugün burada kritik kararlar alınacağını düşünüyorum.

16.50 - İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Suriye'de politik uzlaşı için zeminin müsait olduğunu belirtti. Türkiye ve Rusya ile Suriye konusunda yakın işbirliği içerisinde olmaktan dolayı memnun olduğunu belirten Ruhani, Suriye'de kalan son terör hücrelerinin de kökünün kazınması gerektiğini söyledi. İran Cumhurbaşkanı, Suriye'ye yabancı ülkelerin müdahalesinin durdurulması gerektiğini belirtti. Ruhani, yabancı asker kuvvetlerinin varlığının sadece Şam yönetiminin davetiyle olması durumunda kabul edilebilir olduğunu söyledi.

16.45 - Soçi'de Erdoğan, Putin ve Ruhani'nin katıldığı üçlü zirve başladı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Suriye'nin DEAŞ tarafından ele geçirilmesini engellediği için Türkiye ve İran'a teşekkür etti. 

Putin, "İç savaşı bitirmek için gerçek bir fırsat var" ifadelerini kullandı. Putin, Suriye'de uzlaşmanın Cenevre süreciyle tamamlanacağını söylerken, Erdoğan ve Ruhani'ye "Şimdi yeni bir aşamaya geçiyoruz" dedi.

Putin, Suriye'de anlaşma için tüm tarafların sürece katılmaları gerektiğini ve Suriye hükümeti dahil tüm taraflarız taviz ve imtiyazlarda bulunması gerektiğini söyledi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Suriye´de teröristlere karşı yürütülen askeri eylemlerin sona ermeye yakın olduğunu, ülkenin dağılmasının önlendiğini kaydetti. Putin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile görüşmesinde, "Suriye´de teröristlere karşı yürütülen geniş çaplı askeri eylemler sona eriyor. Rusya, İran ve Türkiye´nin çabalarıyla Suriye´nin dağılmasını ve teröristler tarafından ele geçirilmesini engellemeyi ve insani felakettin önüne geçmeyi başardığımızı dile getirmek istiyorum " dedi.

Ayrıca, Putin Türkiye ve iran´ın Astana sürecinde oynadıkları önemli role dikkat çekerek, " Bir seneden kısa bir süredir Astana sürecini başlattık, elde edilen anlaşmaların yerine getirilmesini garanti etmek üzere sorumlu taşıdık. İlk kez bir masada hükümet temsilcileri ve muhalif birlikleri toplamayı başardık. Türkiye Cumhurbaşkanı ve İran Cumhurbaşkanı´nın bu süreçte oynadıkları role dikkatinizi çekmek istiyorum. Eğer siz olmasaydınız, Astana süreci olmazdı, bu da demek oluyor ki ateşkes rejimini oluşturamazdık ve çatışmasızlık alanlarını kuramazdık" dedi

16.38 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ile İran Cumhurbaşkanı Ruhani'nin, Soçi'de Sanatoryum Rus'taki görüşmesi sona erdi. Görüşme 40 dakika sürdü.

16.20

16.10 - Soçi'de Suriye için kritik gün devam ederken, önemli ziyaret haberi daha ajanslara düştü. RIA'nın haberine göre, BM Suriye Özel Temsilcisi De Mistura, haftasonuna kadar Moskova'ya bir ziyaret gerçekleştirecek.

15.50 - Cumhurbaşkanı Erdoğan ile İran Cumhurbaşkanı Ruhani'nin, Soçi'de Sanatoryum Rus'taki görüşmesi başladı. 

 

14.55 - Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in davetlisi olarak özel uçak "TUR" ile saat 14.55'te Rusya'nın Soçi kentine geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı, Soçi Uluslararası Havalimanı'na gelişinde, Krasnodar Vali Yardımcısı Sergey Boldin, Soçi Belediye Başkanı Anatoli Pahomov, Türkiye'nin Moskova Büyükelçisi Hüseyin Diriöz, Türkiye'nin Novorossisk Başkonsolosu Yunus Emre Özigci ve diğer yetkililer karşıladı. 

13.05 - Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Soçi'de yapılacak üçlü zirve için İstanbul'dan ayrıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile eşi Emine Erdoğan, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak da Soçi'ye gitti. 

11.00 - İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Tahran'dan ayrıldı. Ruhani basına yaptığı açıklamada, "Suriye'nin geleceği yabancı güçlere bırakılmayacak ve bu ülkenin halkı buna karar verecek."

 

SOÇİ'NİN GÜNDEMİ NE OLACAK?
 

Putin 2 gün içerisinde 5 liderle yaptığı görüşmelerle, Soçi'deki üçlü zirve öncesinde Suriye'de siyasi sürece geçilmesi için çok aktörlü bir çözüm zemini yaratmaya çalıştı.

Bu diplomasi zincirinin en kritik halkası ise bugün Soçi'de yapılacak üçlü zirveyle tamamlanacak. Putin, Erdoğan ve Ruhani'nin gündeminde siyasi çözüm olacak.

Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'nin önemli bir gündem maddesi olması beklenen toplantıda, gerilimi azaltma bölgelerindeki durum ve terör örgütlerine karşı yürütülen mücadele de masaya yatırılacak.

WASHINGTON'LA GÖRÜŞ BİRLİĞİ!
 

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ilk olarak ABD Başkanı Donald Trump ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Vietnam'daki APEC zirvesinde 'ayaküstü' görüşen iki lider, telefonda yaklaşık 1 saat süreyle konuştu.

Soçi-Washington hattında, Ukrayna, İran, Kuzey Kore ve Afganistan konuları masaya yatırılsa da aslan payını Suriye kaptı. İki lider Suriye'de sona yaklaşan askeri operasyonlar ve barış süreciyle ilgili fikir alışverişinde bulundu. Devlet başkanları düzeyinde gerçekleşecek, Rusya-Türkiye-İran üçlü zirvesi ve Putin'in Esad'la yaptığı görüşme de iki liderin gündemindeydi.

Kremlin iki liderin, Suriye’nin toprak bütünlüğü, bağımsızlığı ve egemenliğinin muhafaza edilmesi konusunda görüş birliğine vardıkları açıkladı.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada ise, iki liderin birleşik bir Suriye'nin istikrarının sağlanması için Cenevre görüşmelerinin önemi konusunda mutabık kaldığı bildirildi.