Göz damlası orucu bozar mı? Diyanet'e göre oruçluyken göz damlası kullanmak orucu bozar mı?
Ramazan veya başka bir dönem oruç tutan kişilerin merak ettiği konulardan biri de göz damlası orucu bozar mı? sorusudur. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın konuya dair yaptığı açıklamalara göre, göz damlasının çok az miktarda olması ve esasen gıda veya beslenme niteliği taşımaması nedeniyle oruca zarar vermediği belirtilir.
Göz doktorlarının da aktardığı gibi, damlatılan ilacın büyük kısmı göz çevresinden dışarı atılmakta, bir kısmı da göz mukozasında veya göz ile burun boşluğunu birleştiren kanallarda emilmekte, sindirim kanalına neredeyse yok denecek kadar az bir miktarı ulaşmaktadır. Peki, Diyanet’e göre oruçluyken göz damlası kullanmak orucu bozar mı? İşte detaylar.
Oruç, imsak vaktinden iftara kadar bilinçli olarak yememek, içmemek ve cinsel ilişki gibi davranışlardan uzak durmayı gerektiren bir ibadettir. Esas amacı, kişiyi ruhsal ve bedensel bir disipline kavuşturmaktır. Ancak gün içinde sağlıkla ilgili bazı gereksinimler söz konusu olabilir; göz damlası kullanmak da bu kapsama girer. Dinî hüküm açısından bakıldığında, oruç bozan fiillerin başında kasıtlı yeme-içme, sindirim kanalına besin veya gıda niteliğinde madde sokma eylemleri gelir.
ORUÇLUYKEN GÖZ DAMLASI KULLANMAK
Göz damlası, bu kapsama girmez; zira amacı beslemek veya susuzluğu gidermek değil, tedavi amacı taşımaktır. Göz doktorlarından alınan bilgilere göre, göze damlatılan ilacın (yaklaşık 50 mikrolitre) büyük kısmı göz dışına atılır veya göz mukozasında emilir; varsa kalan çok ufak bir miktar burun ve boğaz yoluyla mideye ulaşsa dahi, orucu bozacak seviyede kabul edilmez. Diyanet de bu verileri esas alarak göz damlasının orucu bozmadığını vurgular.
Bununla birlikte, kişi göz damlası uygularken farkında olmadan bol miktarda ilacı ağız kısmına çekme gibi bir durumla karşılaşmamalıdır. Tedbiri elden bırakmamak adına, damlaları kullanırken mümkün olduğunca fazla eğilmeden ve gözün dışına taşırmamaya dikkat etmek faydalı olur. Fakat esas prensip, göz damlasının gıda ya da beslenme işlevi görmemesi ve çok küçük miktarda oluşudur. Bu yönüyle oruç ibadetini sekteye uğratan bir davranış sayılmaz. Dolayısıyla göz rahatsızlığı olan veya göz kuruluğu çekenler, doktorlarının önerdiği damlaları kullanabilir; sadece oruç kuralları çerçevesinde aşırı miktarın mideye akmaması için özen göstermek yeterlidir.
GÖZ DAMLASI ORUCU BOZAR MI?
Bu tespitler, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın resmi kararlarıyla da örtüşür. Dinî kaynaklarda, orucu bozacak eylemlerin temelinde kasıt faktörünün bulunması ve midenin gıda niteliğindeki maddeyle dolması yatar. Göz damlasında ise ilaç miktarı son derece düşüktür. Buna karşılık, örneğin su veya başka bir sıvının boğaza bilerek ve isteyerek akıtılması, orucu bozan bir davranış olurdu. Göz damlası uygulamasında böyle bir kasıt söz konusu değildir; tamamen tedavi ya da rahatsızlığı gidermeye yönelik bir kullanım söz konusudur.
Din otoriteleri, “Göze damlatılan ilacın bir kısmı mideye ulaşabilir mi?” sorusunu, “Ulaşsa bile çok azdır ve besin işlevi görmez” diyerek yanıtlar. Dolayısıyla, oruç bütünlüğü üzerindeki etki yok denecek kadar minimal kabul edilir. Bu durumun tıpkı, cilt üzerinden sürülen merhem veya burundan alınan çok az miktar ilaca benzer olduğu da eklenebilir.
ORUÇLUYKEN GÖZ DAMLASI KULLANIRKEN DİKKAT EDİLECEKLER
Göz damlasının orucu bozmadığı sonucuna varmakla birlikte, yine de kişinin bu uygulamada dikkat etmesi gereken bazı noktalardan söz etmek mümkündür. Çünkü niyet ve kasıt ögesi, orucu geçersiz kılabilen en önemli unsurlardır.
Bu basit önlemler, oruç bütünlüğünün korunması açısından faydalı olacaktır. Ayrıca, eğer göz rahatsızlığı çok ciddi bir boyutta ise veya yoğun bir tedavi gerektiriyorsa, kişinin oruç tutabilecek halde olup olmadığı da değerlendirilmelidir. İslam dini, sağlık konusunu göz ardı etmeye izin vermez; doktorun tavsiye ettiği tedaviyi almamak orucun manevî amacına aykırı olabilir. Bu noktada, gerekirse oruca ara verip kaza etmek de bir seçenek olarak görülür. Ancak sıradan göz rahatsızlıkları veya hafif kuruluk hallerinde, göz damlası kullanmakla ilgili sakınca olmadığı açıktır.
GÖZ DAMLASI ORUCU GÖTÜRÜR MÜ?
Göz damlası orucu bozar mı? sorusuna Diyanet İşleri Başkanlığı’nın verdiği cevap, ilacın çok az miktarda olması, gıda niteliği taşımaması ve çoğunlukla göz içinde emilmesi nedeniyle “Hayır, bozmaz” şeklindedir. Mideye ulaşması ihtimali bulunan kısmın yok denecek kadar az olması, kasıt unsurunun olmaması ve gıdalanma amacı taşımaması, göz damlasının oruç bütünlüğünü koruduğunu ortaya koyar. Oruçlu bir kişinin tedavi amacıyla göz damlası kullanması, İslam’ın ibadetlerdeki kolaylaştırma esasına da uygundur. Yine de ilacı bilerek yutmaya çalışmamak veya damlanın fazlasının boğaza akmasını engellemek önemlidir. Neticede, göz rahatsızlığı olanlar oruç esnasında göz damlası kullanarak ibadetlerine devam edebilir ve manevi bütünlüğü zedelemeden sağlıklı kalmayı başarabilirler.
