İran, Rusya ve Çin: UAEA'nın İran nükleer anlaşması hakkında rapor verme yetkisi ortadan kalktı

İran, Rusya ve Çin'in BM Viyana ofisindeki daimi temsilcileri UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi’ye ortak mektup gönderdi.

Mektupta, nükleer anlaşmanın Avrupalı tarafları İngiltere, Fransa ve Almanya'nın, İran'a BM yaptırımlarını geri getirme adımına dair, bu ülkelerin anlaşmadaki yükümlülüklerini yerine getirmediği için yaptırımları tetikleyecek "snapback" mekanizmasını kullanma yetkisi olmadığı belirtildi.

Bu nedenle BM Güvenlik Konseyinin 2231 sayılı kararı uyarınca, kararın tüm hükümlerinin 18 Ekim 2025 tarihinde sona erdiği vurgulanan mektupta, "Bu sona ermeyle birlikte Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı'nın BM Güvenlik Konseyinin 2231 sayılı kararı kapsamındaki doğrulama ve izleme konusundaki raporlama yetkisi sona ermiştir." ifadelerine yer verildi.

İngiltere, Fransa ve Almanya, ABD'nin tek taraflı çekilmesinden sonra uygulanmayan 2015'teki nükleer anlaşmada yer verilen ve "snapback" olarak adlandırılan, İran'a anlaşmayı ihlal ettiği gerekçesiyle BM yaptırımlarını yeniden getirme imkanına sahip mekanizmayı 28 Ağustos'ta işletme kararı almıştı.

Nükleer anlaşmanın taraflarından Rusya ve Çin ise BMGK'ye İran ile ortak gönderdikleri mektupta, Avrupalı ülkelerin İran'a BM yaptırımlarını geri getirebilecek "snapback" mekanizmasını işletme kararının "hukuken geçersiz" ve "mantıksız" olduğunu savunmuştu.